Roman numeral 10000 CC DD.svg
Mille Paginae.png
Latinitas inspicienda

Roma

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Schlaegel und eisen yellow.svg -2 Latinitas huius rei dubia est. Corrige si potes. Vide {{latinitas}}.
Haec pagina caput Italiae explicat. Si aliud quaeris quod etiam "Roma" appellatur, vide Roma (discretiva).
Roma
Roma
Vexillum Romae Insigne Romae
Imago Romae

Prospectus urbis

Nomen lingua loci: Roma
Administratio
Terra: Flag of Italy.svg Italia
Regio: Latium
Provincia: Romana
Indicia fundamentalia
Coordinata: 41° 53′ 35″ Sept., 12° 28′ 60″ Ort.
Altitudo: 20 m supra mare
Area: 1.285,31 km²
Incolae: 2.728.296 (31-03-2009)
Spissitudo: 2.122,7 per km²
Res aliae
N. cursualis: ab 00118 usque ad 00199
Praefixum: 06
Zona temporalis: UTC+1
ISTAT-Regio: 058091
N. tributarius: H501
Nota autocineti: RM
Nomen incolarum: Romani
Patronus: Sancti Petrus et Paulus
Dies sollemnis: 29 Iunii
Charta

Communis provinciae locatio in Italia

Locatio Romae in provincia Romana

Pagina interretialis
Possis nihil Urbe Roma
visere maius
Horatius, Carmen saeculare, 11–12

Roma[1] est urbs in Latio sita, caput Latii atque Italiae. Roma in septem montibus (quos colles tantum appellare praestat) iuxta flumen Tiberim iacet.

In regione Romana orta est Latina lingua, ex qua multae linguae hodierni temporis Europae natae sunt. Roma caput mundi et urbs aeterna litteris saepe appellatur. Primus quem novimus Romam urbem aeternam dixisse fuit Tibullus poeta, qui[2] scripsit: Romulus aeternae nondum formaverat urbis / moenia. Ovidius (fast. 2.684) dixit "Romanae [sc. genti] spatium est urbis et orbis idem." Roma viae omnes imperii Romani ortae sunt, inter quas via perantiqua, cui nomen "Via Francigena" datum est.

Litteris S.P.Q.R. in monumentis scriptis nummisve percussis significantur 'Senatus Populusque Romanus'.

Verborum notatio[recensere | fontem recensere]

Multae sunt sumptiones fontis nominis "Roma". [3] Inter alias sequentes sunt:

Historia[recensere | fontem recensere]

Vide etiam indicem commentariorum de Roma antiqua.

Tabula Romae antiquae.
Roma a Matthaeo Merian anno fere 1642 picta.

Antiquitas[recensere | fontem recensere]

Urbe anno 753 a.C.n., (septingentesimo quinquagesimo tertio) die 21 Aprilis secundum memoriam condita Romani primo magnas partes Italiae, deinde Europae et Asiae Minoris et Africae sub imperium suum redigerunt illorumque imperium fuit magni momenti usque ad Medium Aevum. Romulus, primus ex septem antiquis Romae regibus, cum Remo fratre dicitur eam condidisse.

Nostri temporis historici putant in collibus Romanis iam ante annum 753 a.C.n. nonnullos vicos fuisse et urbem conditam esse saeculo septimo a.C.n, cum isti vici antiqui coniuncti essent.

Postquam Tarquinius Superbus ultimus rex Etruscorum urbe pulsus est, Romae incolae rem publicam instituerunt. A senatu et consulibus gesta, cito per Latium et reliquas Italicae paeninsulae regiones res publica expansa est; tertio saeculo Carthaginiensibus profligatis et per Mare Nostrum imperium populi Romani constitutum est. Primo saeculo a.C.n. res publica bellis civilibus vexata est, primo Sulla cum Mario, deinde Gaio Iulio Caesare cum Pompeio Maximo, deinde Octaviano (Augusto) cum Marco Antonio cum regnante tum pugnante. Proelio ad Actium (31 a.C.n.) pugnato et Antonii classi et exercitu victo, Octavianus solus imperium adeptus est, potestatibus multis a Senatu elatus. Quibus datis ille primus imperator Romanus erat.

Augustum principes subsecuti sunt alterna vice, cum Imperium Romanum magnam partem Europae teneret atque (Hispaniam, Galliam, Helvetiam, Raetiam, Noricum, Pannoniam, Illyricum, Daciam), nonnullas in orientem versas regiones, Aegyptum, Libyam - ut provinciae non nisi maximi momenti dicantur. Hadrianus limitem in Britannia vallo constituit, ut Picti et Scoti imperio prohiberentur; Germani autem numquam profligati sunt, quare contra eos imperii fines flumina Rhenus et Danuvius erant coniuncta limite Germano-Raetico.

Anno 410, Alaricus, primus rex Visigothorum, Romam obsidione clausit. Roma capta, Visigothi Noricum invaserunt, anno 418 tamen Valia ab Honorio victus est.

Die 17 Decembris 546, Ostrogothi rege Totila Romam anno 539 a Belisario imperatore Imperii Romani Orientalis expugnatam iterum ceperunt.

Medium Aevum[recensere | fontem recensere]

Anno 846 Saraceni a Sicilia Ostiam portum Romae et urbem ipsam vastaverunt.

Vide etiam[recensere | fontem recensere]

Aetas recentior[recensere | fontem recensere]

Die 31 Decembris 1494 Roma ab exercitu Caroli VIII regis Franciae expugnata est. Die 6 Maii 1527, milites imperatoris Caroli V Romam vastaverunt. Hunc casum historici Italici il sacco di Roma appellant, id est Latine direptionem Romanam.

Roma nunc est in Republica Italia sita, sed olim fuit usque a die 20 Septembris 1870 caput Civitatis Ecclesiae. Roma iam est sedes Ecclesiae Catholicae Romanae, et ab anno 1929 Civitas Vaticana pars Romae est, minima mundi civitas sui iuris, nam die 11 Februarii 1929 pactae sunt concordantiae inter Civitatem Vaticanam et Rempublicam Italianam, et ita Civitati Vaticanae confinia formaliter data sunt.

Geographia[recensere | fontem recensere]

Territorium[recensere | fontem recensere]

Maxima pars urbis in sinistra Tiberis ripa iacet.

Urbes finitimae[recensere | fontem recensere]

Civitas
Municipia finitima

Status caeli[recensere | fontem recensere]

Tres stationes meteorologicae Romae sunt: statio Roma Media, statio Roma Mons Marius, statio Roma Urbs.

Romae aestates calidae sunt; hieme aer temperatus est, rare tamen ningit, exempli gratia annis 1929 et 1985.

Despectus in urbem.

Monumenta ac loci delectationis[recensere | fontem recensere]

SENATVS POPVLVSQVE·ROMANVS DIVO·TITO·DIVI·VESPASIANI·F[ILIO] VESPASIANO·AVGVSTO

Pontes[recensere | fontem recensere]

Viae praeclarae[recensere | fontem recensere]

Societas[recensere | fontem recensere]

Progressus incolarum[recensere | fontem recensere]

Annus Numerus civium
350 a.C.n. 30 000
250 a.C.n. 150 000
44 a.C.n. 1 000 000
120 1 000 000
330 800 000
410 700 000-800 000
530 90 000-150 000
650 70 000
1000 20 000
1400 20 000
1526 50 000–60 000
1528 20 000
1600 100 000
1750 156 000
1800 163 000
1820 139 900
1850 175 000
1853 175 800
1858 182 600
1861 194 500
1871 212 432
1881 273 952
1901 422 411
1911 518 917
1921 660 235
1931 930 926
1936 1 150 589
1951 1 651 754
1961 2 188 160
1971 2 781 993
1981 2 840 259
1991 2 775 250
2001 2 663 182
2007 2 718 768
2009 2 728 296

Cultura[recensere | fontem recensere]

Post secundum bellum mundanum Romae cinematographia floruit et pelliculae in Cinecittà creatae in toto orbe magnum exitum habuerunt, exempli gratia: La dolce vita, Quo vadis, Ben Hur, etc.

Romae adhuc hodie est praeclarorum diariorum La Repubblica et Il Tempo sedes.

Homines notabiles praesenti urbi Romae colligati[recensere | fontem recensere]

De hominibus antiquae Romae vide "Romani antiqui"

Romae nati[recensere | fontem recensere]

Romae mortui[recensere | fontem recensere]

Saecula XX et XXI[recensere | fontem recensere]

Municipia Romae[recensere | fontem recensere]

Praeterea haec regiones antiquae sunt:

Res oeconomicae[recensere | fontem recensere]

Romae multa diaria edita sunt, exempli gratia Res Publica, Tempus, Unitas, Nuntius, Observator Romanus, etc. Romae est sedes Organizationis Alimentariae et Agriculturalis (OAA) Consociationis Nationum .

Commeatus[recensere | fontem recensere]

Romae sunt duae Ferriviae subterraneae, A et B. Novae viae, quae C et D appellantur, modo aedificantur. Ferrivia a societate publica Metropolitana di Roma administratur.

Administratio urbis[recensere | fontem recensere]

Praesens praefectus urbis est a die 11 Iunii 2013 Ignatius Marino. Antea urbis praefecti fuerunt: Franciscus Rutelli (19932001), Gualterus Veltroni (2001–2008), Ioannes Alemanno (2008-2013)(Populus Libertatis). Vide etiam Romae praefectos urbis

Curiositas[recensere | fontem recensere]

Proverbio ferunt omnes vias Romam ducere. Rectius tamen est temporibus Imperii Romani antiqui omnes vias Roma ortas et in provincias varias perductas esse.

Vide etiam[recensere | fontem recensere]

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Apud Romanos antiquos etiam Urbs nuncupata.
  2. in carmine 2,5,23 s.
  3. Claudio Rendina, Roma ieri, oggi, domani, Newton Compton, Roma, 2007, pg. 17
  4. Sumptio a Mauro Servio Honorato.
  5. Sumptio a Plutarcho.

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

  • Bertarelli, Luigi Vittorio. 1925. Guida d'Italia. Vol. 4. Romae: CTI.
  • Brilliant, Richard. 2006. Roman Art: An American's View. Romae: Di Renzo Editore. ISBN 888323085X.
  • Coarelli, Filippo. 1984. Guida archeologica di Roma. Mediolani: Arnoldo Mondadori Editore.
  • Gregorovius, Ferdinandus. (1859, 1872), 1988. Geschichte der Stadt Rom im Mittelalter. Nova editio, 2 ed. 4 vol. Monaci: Beck. ISBN 3406071074.
  • Hughes, Robert. 2011. Rome. Weidenfeld & Nicolson
  • Lucentini, Mario. 2002. La Grande Guida di Roma. Romae: Newton & Compton Editori. ISBN 8882890538.
  • Rendina, Mario. 2007. Roma ieri, oggi, domani. Romae: Newton & Compton Editori.
  • Rome—Eyewitness Travel. 2006. DK. ISBN 1405310901.
  • Spoto, Salvatore. 1999. Roma Esoterica. Romae: Newton & Compton Editori. ISBN 8882892654.

Documentarium[recensere | fontem recensere]

  • The Holy Cities: Rome. 2006. Danae Film Production, ab HDH Communications divulgatum.

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Romam spectant.
Wikiquote-logo.svg Vicicitatio habet citationes quae ad Romam spectant.

Pinacotheca[recensere | fontem recensere]