Roma
| Roma | |
|---|---|
| Roma | |
  |
|
 Prospectus urbis |
|
| Nomen lingua loci: | Roma |
| Administratio | |
| Terra: |  Italia |
| Regio: | Latium |
| Provincia: | Romana |
| Indicia fundamentalia | |
| Coordinata: | 41° 53′ 35″ Sept., 12° 28′ 60″ Ort. |
| Altitudo: | 20 m supra mare |
| Area: | 1.285,31 km² |
| Incolae: | 2.728.296 (31-03-2009) |
| Spissitudo: | 2.122,7 per km² |
| Res aliae | |
| N. cursualis: | ab 00118 usque ad 00199 |
| Praefixum: | 06 |
| Zona temporalis: | UTC+1 |
| ISTAT-Regio: | 058091 |
| N. tributarius: | H501 |
| Nota autocineti: | RM |
| Nomen incolarum: | Romani |
| Patronus: | Sancti Petrus et Paulus |
| Dies sollemnis: | 29 Iunii |
| Charta | |
  |
|
| Pagina interretialis | |
Possis nihil Urbe Roma
visere maius– Horatius, Carmen saeculare, 11–12
Roma, (-ae, f.) vel tantum Urbs, est urbs in Latio, caput Latii atque Italiae. Nomen verbum rumach replicat; hoc verbum est Etruscum et 'flumen' fere significat, Tiberis enim prope eam situs est. Sed etiam de verbo Graeco rhome reducere posse cogitatur, quod 'vim' significat.
Roma super septem montes vel colles iuxta flumen Tiberim iacet.
A regione Romana orta est Latina lingua, ex qua multae linguae hodierni temporis Europae natae sunt. Roma "caput mundi" et "urbs aeterna" litteris appellatur. Dicitur etiam "Romae spatium esse urbis et orbis idem" ; quaedam autem via peregrinationis est perantiqua, cui nomen "Via Francigena" datum est.
Litterae S.P.Q.R., in monumentis nummisque inventae, significant 'Senatus Populusque Romanus'.
[recensere] Insignia
-
Urbs nomisma aurea causa Unificationis Italiae
[recensere] Geographia
[recensere] Territorium
Urbs in dextera Tiberis ripa iacet.
[recensere] Urbes finitimae
- Civitas
- Municipia finitima
- Albanum, olim Alba Longa (Italiane: Albano Laziale),
- Angularia (Italiane: Anguillara Sabazia),
- Ardea (Italiane: Ardea),
- Burgus Sancti Gregorii ( interdum fortasse Aefulae) (Italiane: San Gregorio da Sassola),
- Castrimoenium vel Marinum (Italiane: Marino),
- Castrum Columnae (ad Columnam) (Italiane: Colonna),
- Castrum Gandulphi (Italiane: Castelgandolfo),
- Castrum Montis Rotundi (Italiane: Monterotondo),
- Castrum Poli vel Castrum Pauli (Italiane: Poli),
- Castrum Sancti Petri (Latium) (Italiane: Castel San Pietro Romano),
- Ciampinum (Italiane: Ciampino),
- Crypta Ferrata et Cryptaferrata (Italiane: Grottaferrata),
- Fons Nova (Italiane: Fonte Nuova),
- Fundus Formellum (Italiane: Formello),
- Fundus Scrofanum vel Sacrum Fanum (Italiane: Sacrofano),
- Gazzarolum (Italiane: Zagarolo),
- Guidoniopolis - Mons Celius (etiam una Guidoniopolis, olim Castrum Monticellorum) (Italiane: Guidonia Montecelio),
- Mons Compatrum (Italiane: Monte Compatri),
- Mons Portius (Italiane: Monte Porzio Catone),
- Nomentum (Italiane: Mentana),
- Praeneste (Italiane: Palestrina),
- Pedum, deinde Gallicanus (Italiane: Gallicano nel Lazio),
- Pometia, interdum fortasse Suessa Pometia (Italiane: Pomezia),
- Portus Augustii Claudii, deinde Flumen Micinum (Italiane: Fiumicino),
- Castrum Raiani et Castrum Reiani (Italiane: Riano),
- Tibur (-uris, m.) (Italiane: Tivoli),
- Trebonianum (Italiane: Trevignano Romano),
- Tusculum Novum vel Frascata (Italiane: Frascati),
- Vicus Baccanensis (Italiane: Campagnano di Roma).
[recensere] Status caeli
Tres stationes meteorologicae Romae sunt: statio Roma Media, statio Roma Mons Marius et statio Roma Urbs.
Romae aestates calidae sunt; hieme aer temperatus est, rare tamen nix cadere potest, exempli gratia anno 1929 et 1985.
[recensere] Historia
Vide etiam indicem commentariorum de Roma antiqua.
[recensere] Antiquitas
Anno 753 a.C.n., (septingentesimo quinquagesimo tertio) die 21 Aprilis secundum memoriam condita, Roma magnas partes in antiqua egit historia, atque imperium eius fuit magni momenti usque ad Medium Aevum. Romulus, primus ex septem antiquis Romae regibus, dicitur eam condidisse.
Praesentes historici putant in collibus Romanis iam ante annum 753 a.C.n. nonnullos vicos fuisse, et urbem conditam esse saeculo septimo a.C.n, cum isti vici antiqui supra colles coniuncti sunt.
Post monarchiam, Roma in rem publicam commutata est. A senatu et consulibus gesta, cito per Latium et reliquas Italicae paeninsulae regiones res publica se expandit; tertio saeculo Carthaginienses profligavit et per Mare Nostrum imperium populi Romani constitutum est. Primo saeculo a.C.n., res publica bellis civilibus vexata est, inter Sullam et Marium, tum Gaium Iulium Caesarem et Pompeium, et prorsus inter Octavianum (Augustum) et Marcum Antonium. Proelio ante Actium (31 a.C.n.) pugnato et Antonii classi et exercitu victis, Octavianus solus imperium adeptus est, primus imperatorum Romanorum.
Post Augustum, principes consecuti sunt alterna vice, cum Imperium Romanum magnam partem Europae teneret (Hispaniam, Galliam, Helvetiam, Raetiam, Noricum, Pannoniam, Illyricum, Daciam), et nonnullas vicini orientis regiones, Aegyptum, Libyam. Hadrianus limitem in Britannia vallo constituit; Germani autem numquam profligati sunt, et imperii limes ideo fuerunt flumina Rhenus et Danuvius.
Anno 410, Alaricus, primus rex Visigothorum, Romam obsidione clausit. Post eam victoriam, Visigothi Noricum invaserunt, anno 418 tamen Valia ab Honorio victus est.
Die 17 Decembris 546, Ostrogothi rege Totila duce Romam anno 539 a Belisario imperatore Imperii Romani Orientalis expugnatam iterum ceperunt.
[recensere] Medium Aevum
Anno 846, Saraceni e Sicilia Ostiam portum Romae et urbem ipsam vastaverunt.
[recensere] Aetas recentior
Die 6 Maii 1527, milites imperatoris Caroli V Romam vastaverunt. Hunc casum historici Italici il sacco di Roma appellant, id est Latine direptio Romana.
Roma nunc est in Republica Italia, sed olim fuit usque a die 20 Septembris 1870 caput Civitatis Ecclesiae. Roma manet sedes Ecclesiae Catholicae Romanae, et ab anno 1929 Civitatem Vaticana in Roma manet, minima mundi civitas sui iuris, nam die 11 Februarii 1929 firmatae sunt concordantiae inter Civitatem Vaticanam et Rempublicam Italianam, et ita Civitas Vaticana formaliter confinia suos adsumpsit.
[recensere] Monumenta ac loci delectationis
- Amphitheatrum Flavium vulgo "Colosseum"
- Arcus Constantini
- Arcus Titi
- Basilicae patriarchales
- Circus Maximus
- Forum Romanum
- Forum et Mercatus Traiani
- Pantheon
- Pyramis Cestia
- Sabina
- Septizodium
- Universitas Romana
- Villa Borgesia
[recensere] Pontes
[recensere] Viae praeclarae
[recensere] Societas
[recensere] Progressus incolarum
|
|
|
[recensere] Cultura
Post Bellum Orbis Terrarum II Romae cinematographia floruit et pelliculae in Cinecittà creatae in toto orbe magnum exitum habuerunt, exempli gratia: La dolce vita, Quo vadis, Ben Hur, etc.
Romae adhuc hodie est praeclarorum diariorum La Repubblica et Il Tempo sedes.
[recensere] Aliqui homines praeclari praesenti urbi Romae colligati
De hominibus antiquae Romae vide Romani antiqui
[recensere] Romae nati
[recensere] Romae mortui
[recensere] Saeculum XX et XXI
- Aldus Fabrizi, actor
- Henricus Fermi, physicus
- Anna Magnani, actrix
- Albertus Moravia, scriptor
- Eugenius Pacelli, Pius XII ultimus papa Romae natus
- Eugenius Scalfari, diurnarius
- Albertus Sordi,histrio
[recensere] Studium urbis
[recensere] Municipia Romae
Municipium I (Roma media urbs) · Municipium II (Parioli) · Municipium III (Nomentano - San Lorenzo) · Municipium IV (Mons Sacer) · Municipium V (Tiburtina) · Municipium VI (Praenestinum) · Municipium VII (Centocelle) · Municipium VIII (Roma delle Torri) · Municipium IX (San Giovanni) · Municipium X (Cinecittà) · Municipium XI (Appia Antiqua) · Municipium XII (EUR) · Municipium XIII (Ostia) · Municipium XIV (Fiumicino) · Municipium XV (Arvalia Portuense) · Municipium XVI (Monte Verde) · Municipium XVII (Prati) · Municipium XVIII (Aurelia) · Municipium XIX (Monte Mario) · Municipium XX (Cassia Flaminia)
Praeterea haec regiones antiquae sunt:
- Sanctus Ioannes in Nono, hodie Italiane: La Storta
[recensere] Res oeconomicae
Romae multa diaria edita sunt, exempli gratia Res Publica, Tempus, Unitas, Nuntius, Observator Romanus, etc. Romae est sedes Organizationis Alimentariae et Agriculturalis (OAA) Consociationis Nationum .
[recensere] Commeatus
[recensere] Motus in urbe
Romae est Ferriviae subterraneae, quamquam Ferrivia Subterranea Romana e solis duobus lineis constituta est. Novae viae quae C et D appellantur tamen edificaturae sunt. Ferrivia a societate publica Metropolitana di Roma administrata est.
[recensere] Urbis administratio
Praesens praefectus urbis est Ioannes Alemanno (Populus Libertatis). Antea urbis praefecti fuerunt: Franciscus Rutelli (1993–2001) et Gualterus Veltroni (2001–2008). Vide etiam Romae praefectos urbis
[recensere] Ludi athletici
[recensere] Curiositas
[recensere] Vide etiam
[recensere] Bibliographia
- Bertarelli |first=Luigi Vittorio. 1925. Guida d'Italia. Vol. 4. Romae: CTI.
- Brilliant, Richard. 2006. Roman Art: An American's View. Romae: Di Renzo Editore. ISBN 88-8323-085-X.
- Coarelli, Filippo. 1984. Guida archeologica di Roma. Mediolani: Arnoldo Mondadori Editore.
- Gregorovius, Ferdinandus. (1859, 1872), 1988. Geschichte der Stadt Rom im Mittelalter. Nova editio, 2 ed. 4 vol. Monaci: Beck. ISBN 3-406-07107-4.
- Hughes, Robert. 2011. Rome. Weidenfeld & Nicolson
- Lucentini, Mario. 2002. La Grande Guida di Roma. Romae: Newton & Compton Editori. ISBN 88-8289-053-8.
- Rendina, Mario. 2007. Roma ieri, oggi, domani. Romae: Newton & Compton Editori.
- Rome – Eyewitness Travel. 2006. DK. ISBN 1405310901.
- Spoto, Salvatore. 1999. Roma Esoterica. Romae: Newton & Compton Editori. ISBN 88-8289-265-4.
[recensere] Documentarium
- The Holy Cities: Rome. 2006. Danae Film Production, ab HDH Communications divulgatum.
[recensere] Nexus externi
 |
Vicimedia Communia plura habent quae ad Romam spectant. |
 |
Vicicitatio habet citationes quae ad Romam spectant. |
- LacusCurtius, Dictionarium antiquae Romae (pars huius operis, Anglice, 1929) (Anglice)
- Perseus Project, A Dictionarium topographicum antiquae Romae'' (omne opus, Anglice, 1929) (Anglice)
- Gulielmi Thayeri situs, Ecclesiae Romae cum libris Armellini, Titi, Huelseni (Anglice)
- Romae occultae Ecclesiae (Anglice)
- pdf L. Taruashvili MONIMENTA ANTIQUAE URBIS ROMAE AD ARTES ELEGANTES PERTINENTIA: ITINERARIUM LATINE ADUMBRATUM
Verba quae insequuntur vicificanda sunt ut rationibus qualitatis et Latinitatis propositis obtemperent. Quaesumus emenda.
- Official site of the City of Rome Formula:It icon
- APT (official Tourist Office) of the City of Rome Formula:En icon
- Rome Museums — Official site Formula:It icon
- Vatican Museums Formula:En icon
- Capitoline Museums Formula:En icon
[recensere] Pinacotheca
-
Finis municipalis in Provincia Romana
-
Territorium Romanum (imago satellitaris)
-
Prospectus urbis
-
Imago capitolini lupae, symbolum Romae
[recensere] Notae
