Helvetia
|
|||||
| Sententia nationalis: Unus pro omnibus, omnes pro uno | |||||
| Linguae officiales | Germanica, Francogallica, Italiana, Raetoromanica | ||||
| Nomen incolarum adiectivum |
Helvetius Helveticus |
||||
| Carmen nationale | Psalmus Helveticus admin.ch - Swiss National Anthem apud www.admin.ch | ||||
| Praeses | Michelina Calmy-Rey | ||||
| Caput | Berna 46° 57′ Sept., 7° 27′ Ort. |
||||
| Urbs maxima | Turicum | ||||
| Area - Totalis - aqua (%) |
de area 132.a 41 285 km² 4.2% |
||||
| Numerus incolarum (anno 31.12.2007) Totalis - Spissitudo |
de frequentia 92.a 7 593 494 184/km² |
||||
| PDB (anno 2003) - Totalis - PDB/capita |
de producto 35.a $233 milliarda $30 186 (8.a) |
||||
| Nummus | Francus Helveticus (CHF) |
||||
| Independentia - Declarata —Agnita Status foederalis |
Foedus Pactum Helveticum 1 Augusti 1291 24 Octobris 1648 1848 |
||||
| Circulus temporalis - aestate (HÆ) |
TEC (UTC+1) TÆEC (UTC+2) |
||||
| Praefixum telephonicum nationis | +41 |
||||
| Dominium interretiale | .ch | ||||
Helvetia[1] (-ae f.), sive Confoederatio Helvetica, est terra in mediis Alpibus continentis Europaeae. Iura Helvetica montes etiam sunt in Helvetia. Et fontes fluviorum Rheni et fontes Rhodani sunt in Alpibus Helveticis. Urbs princeps est Berna; urbs maxima Turicum, dein Genava.
Res publica Confoederatio Helvetica nominatur, quia ex viginti sex cantonibus (pagis) consistet. Hi omnes lingua, institutis, legibus, religionibus inter se differunt. Quamquam omnes vicinae terrae Europaea Unione foederatae sint (Germania, Italia Franciaque ab initio Unionis anno 1957 et Austria a 1995), non Helvetii illam accedere usque ad praesentem diem voluerunt.
Index |
[recensere] Geographia
Helvetiae tres regiones naturales sunt: pars media-australis altos montes Alpes continet, in parva parte boreo-occidentali sunt montes "Iura" appellati, et intra montes est regio aequior cum silvis et lacubus. Hoc vivunt permulti Helvetiorum.
[recensere] Flumina
[recensere] Lacus
- Ceresium
- Lacus Bodamicus
- Lemanus Lacus
- Verbanus
- Lacus Everdunensis
- Quattuor Regionum Lacus
- Lacus Tigurinus
- Lacus Erliacensis
- Lacus Muratensis
[recensere] Montes
[recensere] Historia
Helvetia condita est Confoederatio per Foedus Pactum Helveticum anno 1291 a pagis Urania, Suitia, et Subsilvania. Iam anno 1332 Lucerna se ad Helvetiam iunxit, postea alii pagi idem fecerunt, et anno 1513 Confoederatio a tredecim pagi constituta est.
Post cladem Mariniani (hodie Italiane: Melegnano) apud Mediolanum contra regem Franciae Franciscum I die 13–14 Septembris 1515 pagi Helvetiae semper neutri faverunt.
Inter saeculum sextum decimum, pagi Helvetiae in duas partes discesserunt. Pagi ruris fidem Ecclesiae catholicae servaverunt, alii pagi emendationem Ecclesiae acceperunt. Etiam bella inter pagi fuerunt. Multi praeclari reformatores Ecclesiae in urbibus Helvetiae vixerunt, e.g. Henricus Bullingerus, Ioannes Calvinus, Guilielmus Farel et Uldrychus Zwingli.
Anno 1798, Francia Confoederationem invasit et civitatem unitariam, Respublicam Helveticam appellatam, condidit. Helveti numquam hanc civitatem amaverunt. Post quinque annos accurate die 18 Februarii 1803 cum Acto Mediationis nova foederatio, sed semper Franciae subiecta, condita est.
Post cladem Napoleonis anno 1815, Helvetia a Consilio Vindobonum restituta est, ut confoederatio a viginti duobus pagi constituta.
Post bellum civile inter pagos Catholicos, in "alia foederatione" (Theodisce Sonderbund) coniunctos et Protestantes anno 1848 prima magna charta Helvetiae promulgata est.
Saeculis undevicensimo et vicensimo, pace et labore Confoederatio crevit. Hodie putatur Helvetia esse opulentissima civitas orbis.
Anno 1979, Iura se a pago Berna discessit et novus et viginti tertius pagus Helvetiae factus est.
[recensere] Institutiones
Facultas legum faciendi ad Consilium Nationale a 200 legatis populi constitutus et ad Consilium Civitatum a quadraginta sex senatoribus constitus, pertinet. Unocuique pago duo senatores et legati pro incolis sunt.
Consilium Foederale, quod e septem hominibus constat, administrationem Helvetiae gerit. Unus consiliariorum foederalium praesis potestatem tempore dumtaxat annuam habet (vide Indicem Consiliariorum Foederalium).
Confoederatio Helvetica e viginti tres pagis constat. Hic est ordo solemnis (secundum Constitutionem federalem art. 1). Tres primi habent praecellentia honoris causa, dein ordo est secundum annum integrationis in Confoederatione, hic post nomen indicatum:
- Turicum, a. 1351
- Verona (aut: Berna), a. 1353
- Lucerna, a. 1332
- Urania, a. 1291
- Suitia, a. 1291
- Subsilvania inferior, a. 1291
- Subsilvania superior, a. 1291
- Glarona, a. 1352
- Tugium, a. 1352
- Friburgum, a. 1481
- Solodurum, a. 1481
- Basilia Urbs, a. 1501
- Basilia Rus, a. 1501
- Scafusa, a. 1501
- Abbacella, a. 1513
- Sanctogallum, a. 1803
- Grisonia, a. 1803
- Argovia, a. 1803
- Turgovia, a. 1803
- Ticinum, a. 1803
- Pagus Valdensis, a. 1803
- Valesia, a. 1815
- Novicastrum, a. 1815
- Genava, a. 1815
- Iura, a. 1979
[recensere] Urbes vicique
- Abbatis cella (Appenzell)
- Acaunus (Saint-Maurice)
- Ad Fines (Pfyn)
- Aravia (Aarau)
- Arbor Felix (Arbon)
- Arni
- Augusta Raurica (Augst)
- Aventicum (Avenches)
- Basilia (Basel)
- Berna (Bern)
- Bilitio (Bellinzona)
- Bremogartum (Bremgarten)
- Bruga (Brugg)
- Curia Raetorum (Chur)
- Friburgum (Fribourg, Freiburg)
- Genava (Genève)
- Herimutsvilla et Stafflae (Hermetschwil-Staffeln)
- Lausonium etiam Lousonna appellata (Lausanne)
- Leuca fortis (Leuk)
- Locarnum (Locarno)
- Lucerna (Luzern)
- Luganum (Lugano)
- Mendricus (Mendrisio)
- Novicastrum (Neuchâtel)
- Octodurus[2] (Martigny)
- Paternacus (Payerne)
- Pratobornum (Zermatt)
- Pulliacum
- Quintus (Quinten)
- Quartus (Quarten)
- Sanctogallum (Sankt Gallen)
- Scafusa (Schaffausen)
- Sedunum (Sion Francogallice, Sitten Theodisce)
- Senegaunis (Sargans)
- Solodurum (Solothurn)
- Suitius (Schwyz)
- Tertia (Unterterzen/ Oberterzen)
- Tugium (Zug)
- Turicum (Zürich)
- Vicus Subinates (Riva San Vitale)
- Vindonissa (Windisch)
- Vitudurum (Winterthur)
- Viviscum (Vevey)
[recensere] Sermones publici
In Helvetia praeter linguam Theodiscam et Francogallicam et Italicam sermo publicus est etiam Lingua Romancica. Hanc linguam circa triginta milia hominum in pago Grisoniae loquuntur. Accurate anno 2000 in Helvetia homines loquuntur:
- Theodisce 63.7 % incolarum (terrae russae pictae);
- Francogallice 20.4 % incolarum(terrae virides pictae);
- Italice 6.5 % incolarum(terrae violaceae pictae);
- Romanice 0.5 % incolarum
- alii sermones 9.0 % incolarum
[recensere] Religiones
| anno | 1970 | 2000 |
|---|---|---|
| Ecclesia evangelica reformata | 46,42 | 33,04 |
| Ecclesia evangelica metodista | 0,17 | 0,12 |
| Nova apostolica ecclesia | 0,49 | 0,38 |
| Testes Jehovas | 0,17 | 0,28 |
| aliae Ecclesiae protestantes | 0,42 | 1,44 |
| Ecclesia Catholica Romana | 49,39 | 41,82 |
| Ecclesia Catholica Christiana | 0,32 | 0,18 |
| Ecclesiae Orthodoxae | 0,33 | 1,81 |
| Aliae communitates Christianae | 0,05 | 0,20 |
| Communitates Iudaicae | 0,33 | 0,25 |
| Communitates Islamicae | 0,26 | 4,26 |
| aliae religiones | 0,12 | 0,78 |
| sine religione | 1,14 | 11,11 |
| sine responsione | 0,39 | 4,33 |
| Incolae (100 %) | 6.269.783 | 7.288.010 |
(Fons: Officium foederale de statistica, censimenta nationalia)
[recensere] Structura Ecclesiae Catholicae in Helvetia
Sunt in Helvetia sex dioeceses et duae abbatiae territoriales, qui subiactae imperio archidioecesis non sunt, sed sanctae sedi ipsae. Ergo Helveticae dioceses non formant provinciam ecclesiasticam. Hae sunt dioeceses et abbatiae:
- Dioecesis Basileensis
- Dioecesis Curiensis
- Dioecesis Lausannensis, Genevensis, et Friburgensis
- Dioecesis Luganensis
- Dioecesis Sancti Galli
- Dioecesis Sedunensis
- Territorialis Abbatia S. Mauritii Agaunensis
- Territorialis Abbatia Einsiedlensis
[recensere] Oeconomia
Helvetiae argentariae sunt amplae.
[recensere] Notae
- ↑
Fons nominis Latini desideratus (addito fonte, hanc formulam remove) - ↑ Cfr. Commentatio Martigny in Lexico historico Helvetiae: Theodisce, Francogallice, Italice
[recensere] ide etiam
[recensere] Nexus externi
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Helvetiam spectant. |
| Pagi Helvetiae |
|
Turicum | Berna | Lucerna | Urania | Suitia | Subsilvania inferior | Subsilvania superior | Glarona | Tugium | Friburgum | Solodurum | Basilia Urbs | Basilia Rus | Scafusa | Abbatis Cella Interior | Abbatis Cella Exterior | Sanctogallum | Grisonia | Argovia | Turgovia | Ticinum | Pagus Valdensis | Valesia | Novicastrum | Genava | Iura |
| Europa — Civitates |
|
Ager Merulensis | Albania | Andorra | Armenia | Austria | Batavia | Belgium | Bosnia et Herzegovina | Bulgaria | Cechia | Croatia | Cyprus | Dania | Estonia | Finnia | Francogallia | Georgia | Germania | Graecia | Helvetia | Hibernia | Hispania | Hungaria | Islandia | Italia | Lettonia | Lichtenstenum | Lituania | Luxemburgum | Lusitania | Melita | Moldavia | Monoecus | Mons Niger | Norvegia | Polonia | Regnum Britanniarum | Res publica Macedonica | Res publica Sancti Marini | Romania | Russia | Ruthenia Alba | Serbia | Slovacia | Slovenia | Suecia | Turcia | Vaticanum | Ucraina |
|
Europa — Regiones
|
|
Balcania | Balticum | Britannia Maior | Gallia | Hibernia | Iberia | Lapponia | Pannonia | Scandinavia | Caucasus |