Mediolanum
Vide etiam paginam discretivam: Mediolanum (discretiva)
| Mediolanum | |
|---|---|
| Milano | |
  |
|
 Porticus Victorii Emanuelis |
|
| Nomen lingua loci: | Milán |
| Administratio | |
| Terra: |  Italia |
| Regio: | Langobardia |
| Provincia: | Mediolanensis |
| Indicia fundamentalia | |
| Coordinata: | 45° 28′ 0″ Sept., 9° 10′ 0″ Ort. |
| Altitudo: | 120 m supra mare |
| Area: | 182 km² |
| Incolae: | 1 308 311 (31-12-04) |
| Spissitudo: | 6 988 per km² |
| Res aliae | |
| N. cursualis: | 20100 (generaliter), alioquin ab 20121 ad 20162 |
| Praefixum: | 02 |
| Zona temporalis: | UTC+1 |
| ISTAT-Regio: | 015146 |
| N. tributarius: | F205 |
| Nota autocineti: | MI |
| Nomen incolarum: | Mediolanenses |
| Patronus: | Sanctus Ambrosius |
| Dies sollemnis: | 7 Decembris |
| Charta | |
  |
|
| Pagina interretialis | |
O Mediolanum, quod etiam iusta nostrum vulgare recte vocareris Miranum a miror, quis te mirandum de mirabilli miserabille fieri cogit, quis te lanutum lanis laniatum lugere?– Bonvicinus de Rippa, De Magnalibus Mediolani, 8, XV
Mediolanum (Italiane: Milano; exonymum multarum terrarum: Milan; Theodisce: Mailand) est Urbs Italiae circiter 1 300 000 incolarum, caput Langobardiae regionis.
Index |
[recensere] Insignia
-
Urbs nomisma aurea causa Unificationis Italiae
[recensere] Naturalia
Bonvicinus de Rippa in De magnalibus urbis Mediolani scripsit: "Ratione sytus considerata florentissima civitas nostra, quoniam in speciosa, preciosa fertilique planicie sita est, ubi aeris est temperies, a quo fluunt undique humano usui necessaria, inter duo flumina mirabillia equaliter inde distantia, Ticinum et Abduam cognoscitur gloriosa."
Vere Mediolani aestates calidissimae sunt; hieme interdum nix cadit, frigus omnia tegit, sed clara fama est Mediolani densam nebulam omnia tegere; his temporibus, nebula prope extinguerit.
[recensere] Historia
Mediolanum a Gallis circiter in saeculo sexto a.C.n. condita est.
Anno 293, Mediolanum caput Imperii Romani ad Occidentem spectantis factum est.
Post quam anno 402, Alaricus, rex Visigothorum, Mediolanum obsidione clausit, imperator Honorius caput imperii in Ravennam transtulit.
Anno 1162, imperator Fridericus I Barbarossa Mediolanum diruit, sed die 29 Maii 1176 Ledegnani (Italiane: Legnano) in vico apud Mediolanum, societas Municipiorum Italiae septemtrionalis (Lega Lombarda) imperatorem profligavit.
Aevo Medio, Mediolanum potentissima Italiae septemtrionalis fuit urbs, sed saeculo decimo tertio exeunti, civitas intestino inter familias Vicecomes (Visconti) et De Turris (Della Torre) odio flagrabat.
Post victoriam familiae Vicomitum, domino Mattheo Vicecomes (1287–1322), Mediolanum totam Langobardiam, partem Pedemontii et Aemiliae cum urbis Bononia et etiam Genuam cepit.
Familiis Vicecomes ac Sfortia regnantis Mediolanum fuit caput homonymi ducatus.
Duce Philippo Maria defuncto, ultimi domi regnatricis Vicecomitis Mediolanensi anno 1447 rem publicam constituerunt, quae Aurea Res publica Ambrosiana nuncupata est.
Iam anno 1450, Franciscus I Sfortia, praeclarus ductor, qui Biancam Mariam Vicecomes (Italiane: Bianca Maria Visconti), filiam spuriam ultimi ducis familiae Vicecomes Philippi Mariae Vicecomes, die 25 Octobris 1441 in matrimonium duxerat, se novum ducem urbis Mediolani fecit.
Saeculo XVI Francici et Hispanici de Mediolano inter se contenderunt. Anno 1630, Mediolanum gravi pestilentia pestis conflicta est, de quo illustris scriptor Mediolanensis saeculi undevicensimo Alexander Manzoni in fabula Promissi Sponsi scripsit.
Postea Mediolanum ad Imperium Hispanicum usque ad annum 1714 pertinuit, cum Mediolanum Austriacis cessum est.
Breviter aetate Napoleonis Mediolanum fuit caput accurate ab anno 1796 usque ad annum 1799 Reipublicae Cisalpinae, inter annos 1802 et 1805 Reipublicae Italianae, et ab anno 1805 usque ad annum 1815 Regni Italici, cuius rex fuit Napoleo ipse.
Ab anno 1859, Mediolanum ad Regnum Sardiniae (ab anno 1861 Regnum Italiae) pertinet.
Anno 1992, inter manus mundae (Italiane: mani pulite) indagationes, multi urbis viri publici propter turpitudines a iudicibus, inter quos praeclarissimus fuit Antonius Di Pietro, comprehensi sunt.
[recensere] Urbis administratio
A die 30 Maii 2011, urbis praefectus est Iulianus Pisapia, antea erat Laetitia Moratti.
[recensere] Praeclari cives
Mediolani olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae:
- Fraciscus ("Franz") Di Cioccio, musicus rockicus
- Pius XI, papa et antea archiepiscopus Mediolani
- Paulus VI, papa et antea archiepiscopus Mediolani
- Bonvicinus de Rippa, poeta et scriptor
- Ioannes Rota, compositor
- Georgius Strehler, director theatralis
[recensere] Ibi nati
- ca. 1200 Urbanus III, papa
- 1495 Franciscus II Sfortia
- 1499 Pius IV, papa
- tertio decennio sedecimi saeculi Iosephus Arcimboldo, pictor.
- 1538 Ioannes Paulus Lomazzo, pictor
- 1564 Fridericus Borromeo, archiepiscopus
- 1584 Franciscus Maria Richini, architectus
- ca. 1700 Ioannes Baptista Sammartini, compositor
- 1738 Caesar Beccaria, philosophus ac iusperitus
- 1785 Alexander Manzoni, scriptor ac poeta
- 1916 Dinus Risi, moderator cinematographicus
- 1936 Silvius Berlusconi, vir in Re Publica
- 1940 Henricus Bombieri, mathematicus
- 1942 Mauritius Pollini, clavista
- 1949 Leonardus Treviglio, histrio
- 1950 Marcus Tullius Giordana, moderator cinematographicus
- 1952 Andreas De Carlo, scriptor
- 1958 Silvius Soldini, moderator cinematographicus
- 1978 Albertus Bona, moderator cinematographicus
[recensere] Ibi mortui
- 397 Ambrosius, episcopus ac theologus
- fere 1431 Gasparinus Barzizius Bergamensis
- 1466 Franciscus I Sfortia
- 1539 Iosephus Arcimboldo, pictor
- 1584 Carolus Borromeo, sanctus
- 1600 Ioannes Paulus Lomazzo, pictor
- 1631 Fridericus Borromeo, archiepiscopus
- 1658 Franciscus Maria Richini, architectus
- 1775 Ioannes Baptista Sammartini, compositor
- 1794 Caesar Beccaria, philosophus ac iusperitus
- 1873 Alexander Manzoni, scriptor ac poeta
- 1901 Iosephus Verdi, compositor
- 2001 Indrus Montanelli, scriptor diarii
[recensere] Ecclesia Catholica Romana
Archidioecesis Mediolanensis (metropolitana) est maxima mundi quod ad populationem pertinet. Praesens archiepiscopus est cardinalis Dionygis Tettamanzi. Multi archiepiscopi Mediolani postea papae creati sunt: ultimus Ioannes Baptista Montini, papa Paulus VI.
Archidioecesis Mediolanensis ritum proprium et unicum habet, qui (ex nomine Sancti Ambrosii) "ambrosianus" nominatur:
- 1. Missae, Vesperae, et cetera sacra more proprio celebratae sunt;
- 2. Calendario proprio (in primis Carnevalis festivitate);
- 3. Antiquus "ambrosianus" cantus est, sic ut Gregorianum admodo dissimilem. Ad servandum sacrum musicalem patrimonium, Pontificium Istitutum Ambrosianum Musicae Sacrae (PIAMS) in unum cum romanae Piams, conditum est[1].
[recensere] Res oeconomicae
Mediolanum urbs maxima Italiae id quod ad oeconomicas res pertinet est. Nam haec urbs rebus commerciis affluens est. Hic maxima bursa Italiae est. Sed etiam magni negoti sedes habent et putatur hanc urbem moris vestis orbis (Italiane: Moda) una cum Lutetia caput esse quia Mediolano multae sumptuosorum vestum factorum tabernae sunt.
Mediolani Nuntius Vesperi (Italiane: Corriere della Sera) primum, quod ad propagationem pertinet, ac clarum diarium Italicum editum est.
[recensere] Commeatus
Ferrivia subterranea metropolitana Mediolanensis (vulgo la metro ' Subterranea Mediolanensis') omne die multissimos homines transvehit.
[recensere] Loci
Mediolanum urbs toto orbe praeclara est propter La Scala," theatrum lyricum, Iosephi Piermarini opus.
Etiam inlustris sunt Bibliotheca Ambrosiana et pinacotheca Brerae.
[recensere] Ludi athletici
AC Milan et FC Internazionale Milano est pediludii turmae urbis Mediolani.
[recensere] Vide etiam
[recensere] Pinacotheca
-
Municipium Mediolanense in Provincia Mediolanense
[recensere] Notae
[recensere] Fontes
- pdf Bonvicinus de Rippa: De magnalibus urbis Mediolani (1274)
 |
Haec stipula ad urbem spectat. Amplifica, si potes! |
