Vindobona
Vide etiam paginam fere homonymam: 231 Vindobona
| Insigne | Tabula geographica |
|---|---|
 |
 |
| Nomen Latinum: | Vindobona |
| Nomen Theodiscum: | Wien |
| Nomina Latina alia: | Vendobona, Vindomana, Vindomina, Juliobona, Flaviana castra, Vienna, Vienna Austriae vel
Fluviorum, Vienni (Wi.), Wiena, -nna, Winna, Byenna (Winensis) (confer Graesse) |
| Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani | |
 |
|
| Indicia fundamentalia | |
| Civitas: | Vindobona |
| Circulus: | municipium |
| Coordinata geographica: | 48° 13′ ″ Sept., 16° 22′ ″ Ort. |
| Altitudo: | 151 m - 524 m supra mare |
| Area: | 414.89 km² |
| Numerus incolarum: | 1705080 (tempus 01.04.2010[1]) |
| Spissitudo incolarum: | 4110 incolae per km² |
| Coniunctio communium cum: | communibus quae sunt haec: |
| Numerus cursualis: | 1010–1239, 1400, 1450 |
| Praefixum telephonicum: | 01 |
| Nota autocineti: | W |
| Nota magistratus communalis: | 90101–92301 |
| UN/LOCODE: | |
| NUTS-Regio: | AT130 |
| Inscriptio cursualis magistratus: | |
| Pagina interretialis: | [1] |
| Res politicae | |
| Magister civium : | Michael Häupl (Socialis Democratica Factio Austriae) |
| Numerus consiliariorum: | 100 |
| Electi sunt anno: | 2005 |
| Membra consilii: | 55 SPÖ, 18 ÖVP, 14 BL, 13 FPÖ |
Vindobona,[2][3][4] (-ae, f.) sive Vienna[3] (Theodisce: Wien; Hungarice: Bécs; Bohemice Vídeň; Slovace Viedeň), ad Danubium sita, est caput Austriae et simul una e novem civitatibus Austriacis. Urbs 1.7 decies centena miliorum incolarum est maxima res publicae, cuius in locis ambientibus quarta pars incolarum Austriae (i.e. 2.4 decies centena miliorum) habitat. Quoad incolas Vindobona est decima urbs Unionis Europaeae.
Sedes Consociationis Nationum Vindobonensis (UNOV) et una e quattuor sedibus publicis Consociationis Nationum est. Aliae Organizationes internationales magni momenti, quarum sedes primaria est Vindobonae, sunt: OPEC, OSCE/OSZE et IAEA. Etiam IAEA in aedificiis UNO-City dictis prope Danubium sitis collocatum est. Cum Vindobona in rebus politicis internationalibus sit maximi momenti, inter "Alpha World Cities" (i.e. primarias terrarum urbes) numeratur.
Vindobona, olim caput imperialis sedesque principum domus Habsburgensis atque simul caput Sacri Imperii Romani, per saecula in rebus culturalibus politicisque locus medius Europae erat.
Anno 1910 Vindobona magnitudine quarta post Londinium, Novum Eboracum et Lutetiam orbis terrarum urbs plus quam vicies centena miliorum incolarum habuit. Bello Orbis Terrarum Primo confecto ferme quartam incolarum partem amiserat. Vetus urbs regimen Habsburgense revocans atque Palatium Belli Fontis (Theodisce: Schloss Schönbrunn) ab UNESCO mundi hereditas culturalis agnita sunt. Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani, praeter Riesenrad (i.e. Rota gigantea) in Prater sita et alia visu digna, est insigne Vindobonense urbem veterem eminens.
Annis 2009 et 2010 Vindobona urbs habetur, qua orbis terrarum nulla meliores vitae condiciones parat[5], Turico Genavaque sequentibus.
Geographia [recensere]
Vindobona 414.89 km² patens est civitas minima Austriae et omnino ab Austria Inferiore circumdata, cuius pars usque ad annum 1921 erat.
Vindobona simul est civitas et municipium. 11.6 % areae sunt aedificiis tectae, 11,1 % viis et 2,2 % astariis. Vindobona etiam civitas partis maximae hortorum est, qui 28.4 % vel 117.76 km² efficiunt. Aquae (4.5 %) solum in Burgenlandia plus areae explent.
Vindobona una e quattuor civitatibus Austriae est, ubi vinum colitur. 1.6 % areae vineis efficitur. Silvae 17.8 % tegunt, 14.8 % areae agriculturae destinatae sunt.
Situs [recensere]
Vindobona urbs multum situi opportuno debet: Inter radices Alpium boreo-orientalium in Sinu Vindobonensi iacet. Vetus urbs a Danubio in meridiem spectans orta est, hodie area urbana in utraque fluvii ripa diffusa est. Vindobona in viarum antiquarum compito, quae ab occidente in orientem (Danubius) et a septentrionibus in meridiem (Via Sucinaria) ducebant, nata est. Danubius hic facile transiri potuit, flumine in Sinu Vindobonensi in multos ramos cum insulis se diffundente.
Post Saepta Ferrea anno 1989 lapsa res rationesque cum civitatibus septentrionalibus orientalibusque Austriae perspicue crescunt. Vindobona tantum 60 km a Posonio (Bratislava), capite Slovaciae, abest; cum tanta vicinia duorum capitum Europae sit singularis, moderatores Vindobonenses ut urbs Regionis Europaeae Centrope interesset constituit.
A die 21 Decembris 2007, qua die Regio Schengeniana inter alia ad Cechiam, Slovaciam et Hungariam extensa est, limites Austriae orientalis primo a mense Novembri 1918 ubique sine recognitione syngraphorum transeuntur.
Tractus [recensere]
Non omnis urbs aedificiis vel viis tecta est: Ferme dimidia pars est terra viridis, magnis in partibus etiam agricultura fit.
Vindobona a 151 m (super Mare Hadriaticum) in Lobau usque ad 542 m in colle Hermannskogel porrigitur. Hic a boreo-septentrionale necnon ab occidente et ab austro-occidentale colles Silvae Viennensis (Leopoldsberg, Calvus mons) arboribus dumetisque vestiti penitus in urbis regiones penetrant. Danubius per fauces nomine Wiener Pforte (Porta Vindobonensis) inter colles Leopoldsberg (ad dextram) et Bisamberg (ad sinistram) Vindobonam intrat. Praeterea e Silva Viennensi numerosi rivuli, quorum notissimus est fluvius nomine Wien, in urbem fluunt. Montes occidentales a collibus Aevo glaciali formatis (Wienerberg et Laaer Berg) continuantur. Haec est regio viniculturae Vindobonensis.
Urbs orientalis ad Marchfeld pertinet, loca plana agriculturae dedicata, quae autem magis magisque inaedificantur. In meridio-orientale urbis Lobau regio invenitur, cuius silvae utraque in parte Danubii virentes ad protecta loca naturalia nomine Nationalpark Donauauen pertinent.
Quod venti saepius ab occidente flant, homines divitiores in collibus occidentalibus habitant, ubi inter alia caelum salubrius est, cum areae industriae potius orientali in margine urbis esse solebant.
Divisio administrativa [recensere]
Vindobona est civitas Austriae et simul municipium, quod (hodie) in 23 circulos communales dividitur. Limites veteris urbis, quae hodie plus minusve circulum primum efficit, firmis munitionibus usque ad saeculum undevicesimum medium totam aream urbanam comprehendebant. Imperatore Francisco Iosepho annis 1850, 1890/1892 et 1904 urbs ter valde amplificata est.
Tempore Nazistico area urbana quadruplo maior facta est, cum die 15 Octobris 1938 "Vindobona magna" (Groß-Wien) creata est. Anno 1946 res pristinae (magna ex parte) redintegratae sunt, ab anno 1954 limites urbani immutati manebant.
In plurimis circulis exteris pristina nomina communium, quorum insignia in insignibus circulorum conservata sunt, adhuc in usu sunt. Multi vici communia agglomerata, alii proximis annis aedificati sunt.
.svg)
- Circuli communales
|
|
Historia [recensere]
Aevum Praehistoricum, Antiquitas, Medium Aevum [recensere]
Inventa archaeologica demonstrant, ut iam Aetate Ferrea I. homines in regione versarentur et ab Aetate Ferrea II. Sinum Vindobonensem continuo habitarent. E tempore Celtico oppidum in colle Leopoldsberg et vicus nomine Vedunia („rivulus silvaticus“) nota sunt.
Primo saeculo Romani locis, ubi hodie est urbs Vindobonae media, castrum prope Danubium situm ad limitem tuendum collocaverunt, cui cannabae (in hodierno circulo communali tertio) adiunctae erant. Muri viaeque Vindobonae Romanae adhuc hodie viis primi circuli communalis (Innere Stadt) intellegi possunt. Vindobona ab anno 103 usque ad quintum saeculum erat sedes Legionis X geminae; hic imperator Marcus Aurelius anno 180 mortuus est.
Imperio Romano lapso Vindobona non omnino deserta esse videtur. Prima commemoratio mediaevalis in litteris anno 881 in Annalibus Salisburgensibus facta est "apud Weniam" proelium contra Hungaros commissum esse - "Wenia" utrum sit urbs an fluvius quidem non liquet.
Anno 976 marchionibus Babenbergensibus Ostarrîchi (sive Marcha orientalis, postea Marcha Austriae) conditum est, cuius in regione prope limitem Hungaricum etiam Vindobona iacebat. Iam undecimo saeculo Vindobona forum maximi momenti erat, anno 1155 Henricus Jasomirgott Vindobonam caput territorii sui fecit. Anno sequente Austria Privilegio Minore ducatus elevatus et Vindobona residentia ducis facta est.
Tertia expeditione sacra finita Ricardus I. rex Angliam rediens a marchione Leopold V. anno 1192 in Erdberg prope Vindobonam (hodie in tertio circulo communali) cepit et in Tiernstain captivum habuit. Pecunia, quae pro redemptione regis allata est, moneta constituta et urbs amplificata est. Anno 1221 Vindobona secunda ducatus urbs post Anisiam (1212) ius civitatis iusque emporii (sive stapulae) accepit[6]. Quo iure relationibus mercatoriis secundum Danubium et usque ad Venentias oblatis Vindobona mox in primariis urbibus Imperii Romani Sacri habebatur.
Habsburgi [recensere]
Cum Rudolphus I anno 1278 Ottocarum II. vicisset, Austria in potestatem Habsburgorum venit. Imperatoribus Luxemburgensibus Praga residentia imperialis facta est. Ne Vindobona recideret, Habsburgi urbem enixe exaedificabant.
Rudolphus magna merita sibi comparavit, res oeconomicas prudenter tractando omnium felicitatem auxit. "Auctor" vocatus est, quod exemplo Pragensi Universitatem Viennensem, quae itaque "Alma Mater Rudolphina" nominata est, condidit atque navem gothicam Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani principalem construxit.
Anno 1438 duce Alberto V. rege Imperii Romani Sacri nomine Alberto II. electo Vindobona residentia imperialis facta est. Hoc tempore (annis 1421/1422) Iudaei Vindobonenses fugati vel necati sunt (persecutio secundum fontem Hebraicum Gesera, גזירה dicitur).
Anno 1469 urbs sedes episcopalis et ecclesia Sancti Stephani ecclesia cathedralis facta est.
Aetate imperatoris invalidi Friderici III. Vindobona iugiter adversariorum partium (imprimis Matthiae Corvini) erat, quod imperator pacem salutemque mercennariis populantibus praestare nequibat.
Ab anno 1556 demum usque ad annum 1918 Vindobona sedes imperialis erat, Hungaria Bohemiaque sub dicionem Habsburgorum redactis.
Anno 1551 rex Ferdinandus I Iesuitas Vindobonam vocavit, ut incolas, qui plurimi disciplinam Lutheranam sequerentur, ad fidem Catholicam reducerent. Efficaci opera laboreque Iesuitarum Vindobona mox locus medius Contrareformationis factus est: Collegium condiderunt, Universitati Viennensi praefecti sunt, librorum censuram agebant. Propugnator conterreformationis erat Melchior Khlesl, episcopus Viennensis sub 1600. Praedicando, spoliando, depellendo Vindobona (et Austria) usque ad annum 1640 rursus Catholica facta est.
Vindobona a Turcis obsessa et eliberata [recensere]
Anno 1529 Vindobona primo sed frustra a Turcis obsessa est.
Si plus cognoscere vis, vide Prima obsidio Viennensis (1529)Limes inter Hungariae partes Austriacas et Ottomanicas paene 200 annos tantum circa 150 km a Vindobona in orientem versus erat, quo urbs incremento impedita, tamen munitionibus fortibus instructa est.
Hae munitiones anno 1683, cum Turcae secundum Vindobonam obsederunt, urbi praesidio fuerunt, donec exercitus subsidiarius a rege Poloniae Ioanne Sobieski ductus Turcas vicit Vindobonamque eliberavit.
Gloria baroca [recensere]
Turcis pulsis urbs aedificiis constructis incolis affluentibus effloruit. Multa palatia nobilium stilo baroco aedificata sunt, architectis Ioanne Bernardo Fischer de Erlach et Ioanne Luca de Hildebrandt inter omnes eminentibus. Tamen multa etiam extra moenia exstructa sunt: Ab 1704 suburbana proprias et firmas munitiones nomine Linienwall ("vallus linearum") habebant, quae ferme hodiernam viam nomine Gürtel sequebantur.
Post magnas pestilentas annorum 1679 et 1713 urbs numero incolarum increscere non desiit. Illo tempore etiam primae manufacturae conditae sunt, prima in Leopoldstadt. Canalibus instruendis et viis purgandis sanitatis cura meliorata est.
Urbe florescente etiam artes (imprimis musicae) fastigium attigerunt (Haydn, Mozart, Beethoven, Schubert).
Saeculum undevicesimum [recensere]
Bellum Orbis Terrarum Primum et Respublica Prima [recensere]
Bellum Orbis Terrarum Secundum et Respublica Secunda [recensere]
Nostro tempore, urbs habitatur a multis musicis praeclaris.
Demographia [recensere]
Vindobonae anno 2009 1 697 982 hominum vivebant[7]. Numerus incolarum crescit, ut usque ad annum 2050 plus quam vicies centena milia attingere videatur.
Sub annum 1600 Vindobonae erant 29 000 incolarum, anno 1700 iam 113 000[8]. A saeculo duodevicesimo exeunte numerus incolarum magis magisque crescebat, imprimis a saeculo undevicesimo medio: Solum inter 1857-1869 circiter 218 000 incolarum novorum advenerunt. Undecim annis sequentibus numerus incolarum plus quam 261 000 hominum crescit, 1880-1890 similis numerus (267 000) accrevit, 1890-1900 numerus incolarum etiam 339 000 hominum auctus est. Inter causas principales erant immane incrementum rerum oeconomicarum ("industrializatio"), medicina efficacior, quo minores neonati morerentur, et immigratio plurimorum hominum, cum Vindobona esset caput Imperii Austro-Hungarici et inde urbs maximi momenti. 22 % advenarum e Bohemia, Moravia (terra) et Silesia Austriaca, 15 % ex Austria Inferiore, 15 % e terris externis, tantum 4 % e ceteris civitatibus Austriae hodiernae[9]. Alii ex aliis terris Imperii advenerunt. Paulo ante Bellum Orbis Terrarum Primum Vindobona erat urbs circiter 2 100 000 incolarum et magnitudine orbis terrarum quarta. Bello confecto imperio lapso numerus incolarum primo 200 000 minutus est, quod multi mortui sunt aut urbem reliquerunt, anno 1934 autem denuo 1 935 881 hominum Vindobonam habitaverunt. Bello ac Shoa plurimi Vindobonenses vitam amiserunt, aut ut fugerent, coacti sunt. Bello finito tantum 1 616 125 incolarum erant, usque ad annum 1987 numerus ad 1 484 885 minutus est. Ex tunc numerus rurus imprimis immigratione crescit. Inter advenas sunt plurimi profugi ex Iugoslavia et operarii e Turcia.
Filii multorum advenarum priorum temporum iam penitus assimilati sunt, ut tantum nomina Slavica vel Hungarica originem revocent. Nomina ut puta Nowak, Dolezal, Navratil, Wewerka etc. non minus "Vindobonenses" sentiuntur quam nomina origine Theodisca ut puta Hofbauer, Maier, Haider etc. Sunt multi, qui etiam dialectum localem loquantur et "Vindobonenses originales" (Ur-Wiener) aestimentur.
Initio 2009 Vindobonae circiter 1 690 000 hominum vivebant. Secundum censum anni 2001 erant tantum 1 550 000 incolarum, e quibus 23,63 % immigrati. 19,6 % incolarum non sunt cives Austriaci. Circiter 48 000 Turcarum et circiter 120 000 hominum e Croatia, Bosnia et Herzegovina, Serbia et Slovenia sunt greges maximi (50 %) incolarum externorum.
Variae linguae autochthonae aestimantur et lege conservantur: Lingua Cecha, Lingua Hungarica, Lingua Slovaca, Lingua Zingarica (Sinti et Roma).
Religiones [recensere]
| Religiones in Austria 1910–1934 (partes in %)[10] | ||||||||||
| Jahr | Ges.-Bev. | Rom.-cath. | gr.- et arm.-cath. | ev. C.B. | ev. C.H. | Vet.-Cath. | Alii Christiani | Religio Iudaica | Alii | Sine confessione rel. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1910 | 2.031.498 | 1.763.471 (86,8 %) | 3.723 (0,2 %) | 64.709 (3,2 %) | 11.122 (0,5 %) | 1.959 (0,1 %) | 5.572 (0,3 %) | 175.294 (8,6 %) | 806 (< 0,1 %) | 4.765 (0,2 %) |
| 1923 | 1.865.780 | 1.518.330 (81,4 %) | 2.402 (0,1 %) | 79.843 (4,3 %) | 8.665 (0,5 %) | 14.911 (0,8 %) | 5.955 (0,3 %) | 201.513 (10,8 %) | 1.074 (0,1 %) | 33.087 (1,8 %) |
| 1934 | 1.874.130 | 1.475.744 (78,7 %) | 2.395 (0,1 %) | 99.792 (5,3 %) | 10.629 (0,6 %) | 27.786 (1,5 %) | 4.277 (0,2 %) | 176.034 (9,4 %) | 1.567 (0,1 %) | 75.906 (4,1 %) |
Vindobona est archidioecesis Ecclesiae Catholicae Romanae. Praesens archiepiscopus est Christophorus Cardinalis Schönborn.
Eccleisa Catholica Romana est denominatio maxima Vindobonae, continuo autem numero fidelium decrescit. Hodie tantum 49 % Ecclesiae Catholicae adhaerent, 1961 adhuc 82 %. Vindobonensium 25,6 % nullae denominationi adhaerent, ideo sunt, ut dicitur, sine confessione.
Denominatio magnitudine secunda est Religio Islamica, cuius praeses Austriacus, Anas Schakfeh, Vindobonae sedet. Proximis annis multae advenae religionis Islamicae Vindobonam venerunt; Religio Islamica in Austria ab anno 1912 denominatio approbata est (tum Bosni Mahometani ad Imperium Austro-Hungaricum pertinebant).
Denominatio numero tertia Vindobonae Ecclesiae Orthodoxae sunt. Ecclesia cathedralis eparchiae Austriaecae Ecclesiae Orthodoxae Russicae in circulo tertio nomine Landstraße sita est.
Vindobona sedes est lutheranae Ecclesiae Evangelicae C.A. in Austria, cuius episcopus est Michael Bünker, et reformatae Ecclesiae Evangelicae C.H. in Austria, cuius Superintendens generalis (Landessuperintendent) est Thomas Hennefeld.
Baptistae Vindobonae sunt ab anno 1847. Initio a regimine et Ecclesia Catholica Romana vexati, anno 1869 prima communitas publice constituta est (hodie: Vindobona, Mollardgasse). Inter fundatores erant Ioannes Gerardus Oncken et Eduardus Millard. Baptistis ad praesens tempus sunt octo communitates Vindobonenses, quarum duae sunt Dacoromanicae, una Hispanica et una Anglica internationalis. Etiam sedes Societatis Baptisticae Austriacae Vindobonae est.
Praeterea Vindobonae sunt communitates aliarum Ecclesiarum Evangelicarum Liberarum, ut puta Adventistae, Methodistae, Mennonitae et Exercitus Salvationis necnon communitates Societatis Communitatum Evangelicarum et Ecclesiae Pentecostalis.
Communitas Iudaica Vindobonensis (Israelitische Kultusgemeinde Wien) ab Ariel Muzicant praesidente et Paulo Chaim Eisenberg Rabbino magno dirigitur. Communitati Iudaicae, quae usque ad annum 1938 inter maximas (180 000) Europae erat, nunc circiter 7 000 homines adhaerent.
Secundum censum anni 2001 Vindobonenses sequentibus denominationibus (in %) adhaerent:
| Ecclesia Catholica Romana: | 49,2 % |
| Sine confessione religiosa: | 25,6 % |
| Religio Islamica: | 7,8 % |
| Ecclesiae Orthodoxae: | 6,0 % |
| Ecclesiae Evangelicae: | 4,7 % |
| Ecclesia Vetus Catholica: | 0,5 % |
| Religio Iudaica: | 0,5 % |
| Buddhismus: | 0,3 % |
| Testes Iehovah: | 0,3 % |
| Aliae communitates Christianae: | 0,6 % |
| Aliae communitates non-Christianae: | 0,4 % |
| Sine indicio: | 4,2 % |
-
Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani, vulgo Steffl dicta, est insigne urbis principale (imago R. de Alt, 1832)
-
Centrum Islamicum Vindobonense
-
Ecclesia cathedralis Orthodoxa Russica S. Nicolao dedicata
-
St. Barabara, Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae
-
Ecclesia urbana Lutherana
-
Stadttempel (templum urbis) est antiquissima synagoga
-
Ecclesia urbana Reformata
-
Pagoda pacis Vindobonensis
_Innen.JPG)
Incolae Noti [recensere]
Vide Index incolarum notorum Vindobonae
Cultura [recensere]
Lingua [recensere]
Musica [recensere]
Musei [recensere]
Litterae [recensere]
Diaria [recensere]
Vindobonae Wiener Zeitung orbis veterrimum diarium editum est, quod adhuc hodie venditur.
Pellicula [recensere]
Ars visualis [recensere]
Architectura [recensere]
Scientia [recensere]
Vita cottidiana Vindobonae [recensere]
Spectacula [recensere]
Infrastructura [recensere]
Oeconomia [recensere]
Areae otio deditae [recensere]
Media publica [recensere]
Res politica [recensere]
Hic est eventus electionum civitatis communisque Vindobonensis die 23 Octobris 2005[11] habitarum (100 sedes distribuendae sunt):
| SPÖ | 49,09 % | 55 sedes |
| ÖVP | 18,77 % | 18 sedes |
| FPÖ | 14,83 % | 13 sedes |
| Die Grünen | 14,63 % | 14 sedes |
| KPÖ | 1,47 % | — |
| BZÖ | 1,15 % | — |
| WiF | 0,04 % | — |
| SLP | 0,02 % | — |
Cum Vindobona in circulos electorales divisa sit et SPÖ in circulis frequentissimis imprimis ab operariis habitatis, longe plurimum valeret, SPÖ maioritatem absolutam sedium in urbis consilio obtinuit (55 %), etsi tantum 49 % suffragiorum attigit.
Visu digna [recensere]
Magnae Ecclesiae [recensere]
- Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani (Germanice Stephansdom)
- B.M.V. in litore
Pinacotheca [recensere]
-
Ecclesia Sancti Caroli
-
Palatium Belli Fontis (nocte)
-
Ecclesia am Steinhof
-
Ecclesia Votiva
-
Ecclesia Orthodoxa Graeca, imago R. de Alt)
-
Ecclesia Wotruba
-
Vindobona cum fluvio Danubius, conspectus ex Kahlenberg monte
-
Burgtheater
-
Hermesvilla
-
Monumentum Mariae Theresiae dedicatum
Vide Etiam [recensere]
- Elisabetha Austro-Hungarica
- Franciscus Iosephus I
- Consilium Vindobonum
- Bibliotheca Universitatis Vindobonensis (vide etiam Bibliotheca Universitatis Graecensis)
- Ordinarius Fidelium Rituum Orientalium Austriae
- Universitas Vindobonensis
- Deversorium Sacher
- Torta Sacher
- Balneum Medium Vindobonense
Nexus externi [recensere]
 |
Vicimedia Communia plura habent quae ad Vindobonam spectant. |
Notae [recensere]
- ↑ Statistik Austria
- ↑ J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861) html pdf
- ↑ 3.0 3.1 PONS Wörterbuch für Schule und Studium: Lateinisch-Deutsch (Klett: ISBN 3-12-517553-4). Etsi Archidioecesis Viennensis o Vindobonensis apud situm Hierarchia Catholica.
- ↑ http://geschichte.surfbrett.at/roemer/siedlungen_frame2.html
- ↑ Quality of Living Survey, Mercer Human Resource Consulting
- ↑ Cf. Felix Czeike: Historisches Lexikon Wien. Vol. 5, Vindobonae 1997, ISBN 3-218-00547-7, p. 306f.
- ↑ Cf. [www.statistik.at Statistik Austria]
- ↑ Sylvia Hahn: Migration - Arbeit - Geschlecht. Arbeitsmigration in Mitteleuropa vom 17. bis zum Beginn des 20. Jahrhunderts. Gottingae 2008, p. 161.
- ↑ Der Donauraum. Vol. 13, Forschungsinstitut für Fragen des Donauraumes, Vindobonae 1968, p. 22.
- ↑ secundum Statistischs Jahrbuch der Stadt Wien (1937), p 11
- ↑ Electionis eventus 2005, Pagina domestica urbis Vindobonensis
| I Innere Stadt · II Leopoldstadt · III Landstraße · IV Wieden · V Margareten · VI Mariahilf · VII Neubau · VIII Josefstadt · IX Alsergrund · X Favoriten · XI Simmering · XII Meidling · XIII Hietzing · XIV Penzing · XV Rudolfsheim-Fünfhaus · XVI Ottakring · XVII Hernals · XVIII Währing · XIX Döbling · XX Brigittenau · XXI Floridsdorf · XXII Donaustadt · XXIII Liesing |
|
|
| Anisia · Brigantium · Campitemplum · Castrum Ferrum · Cetium · Clagenfurtum · Comagenis · Graecia · Lentia · Ovilava · Pons Aeni · Salisburgum · Veldidena · Vindobona | |
| Civitates Austriae |
|---|
  Cisarulana | Tirolis | Carinthia | Styria | Salisburgum | Austria Superior | Austria Inferior | Vindobona | Burgenlandia |
