Estonia

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere

Vide etiam paginam fere homonymam: 1541 Estonia

Eesti Vabariik (Estonice et Voruvice)
Эстонская Республика (Russice)
Vexillum Estoniae
Vexillum
Insigne Estoniae
Insigne
Nationis sententiola: (nulla)
Situs Estoniae in Europa et in Unione Europaea
Lingua publica
Linguae agnitae
Estonica
Voruensis et Setuensis
Nomen incolarum adiectivum Estoniensis-e
Estonus-a-um
Eston-onis
Aestonus-a-um
Estonicus-a-um
Caput Tallinna
Praeses
Primus Minister
Thomas Henricus Ilves
David Rõivas
Area
 - Tota
 - % aquae
loco 132e
45 227 km²
4.45%
Numerus incolarum
 - Totus (2011)
 - Spissitudo
loco 154e
1 294 486 inc.
29 inc./km²
Moneta Euro € (Estonice euro)
Circulus temporalis
aestae
UTC +2
UTC +3
Hymnus nationalis Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
Interretis abbreviatio .ee
Praefixum telephonicum +372

Estonia[1] seu Aestonia[2] seu Esthonia[3] (-ae f.) (Estonice; Eesti), officialiter Res Publica Estoniae (Estonice; Eesti Vabariik) est natio in Boreo-Europaea Regione Baltica. A Septemtrione Sinu Finnicu, ab Occidente Mari Baltico. a Meridie Lettoniā (343 km), et ab Oriente Lacu Peipo ac Russiā (338,6 km) terminatur. Trans Mare Balticum iacet Suecia ab Occidente et Finnia a Septemtrione. Territorium Estoniae 45 227 km2 seu 17 462 mpq tegit et climate continentali umido afficitur.

Estonia democratica respublica parlamentaria divisa est in comitatus quindecim cum suo capite et maxima urbe Tallinna. Cum 1,3 millionibus incolarum, est una inter nationes socias infrequentissimas Unionis Europaeae, Eurozonae et Consociationis ex Pacto Atlantico Septemtrionali. Estonienses[4] seu Estoni[5] seu Estones[6] seu Aestoni[7] sunt Finnicus populus quorum lingua officialis, lingua Estonica, lingua Finno-Ugrica est, arcte conexa Finnicae et longe Hungaricae ac Samicis.

Natio evoluta cum progressa, magnorum redituum oeconomia, Estonia Organizationis Coöperationis Oeconomicae et Evolutionis socia est. Valde magno loco sita est in Indice Evolutionis Humanae, et oeconomicae libertatis, civilium libertatum, educationis et preli libertatis (tertio loco in toto orbe terrarum anno 2012) programmata secunde exercet. Estonia crebro velut una inter conexissimas nationes in Europa describitur et sita est vicesimo loco in Consociationis Nationum Indice Promptae Gubernationis Electronicae.

Etymologia[recensere | fontem recensere]

Germaniae veteris typus, editus ab Gulielmo et Ioaanne Blaeu, anno 1645, fundatus in informatione e Tacito et Plinio Maiore.

Hypothesis modernum Estoniae seu Aestoniae seu Esthoniae nomen ex Aestis a Romano historico Tacito in suo libro "Germania" (ca. 98 a.C.n.) descriptis ortum esse dicit.

Antiquae Scandinavae sagae referunt ad terram nuncupatam Eistland, velut natio Islandice adhuc nuncupatur et similiter Danico, Theodisco, Batavo, Suecico ac Norvegico vocabulo Estland huic nationi. Primae Latinae et aliae antiquae huius nominis versiones Estia seu Hestia sunt.

Esthonia communis alternativa Anglica orthographia ante 1921 fuit.

Historia[recensere | fontem recensere]

Praehistoria[recensere | fontem recensere]

Humanae catoeciae in Estonia possibiles fuere inter 11 000 et 13 000 annos abhinc, cum ultimae glaciationis gelu fusum est. Antiquissima catoecia nota in Estonia est catoecia Pulli (Pulli asula), quae prope Matrem Aquarum flumen[8], prope urbem Suriam[9] (Sindi), ab Estoniae Austroccidente, erat. Secundum computationem radiocarbonicam condita est circiter 11 000 annis abhinc, ineunte millennio 9 a.C.n..

Instrumenta a Cultura Gundae facta in Museum Historiae Estoniense (Eesti Ajaloomuuseum).

Inventae sunt evidentiae communitatum venatoriarum et piscatoriarum quae circa annum 6500 a.C.n. prope urbem Gundam (Kunda), ab Estoniae Septemtrione, fuere. Artefacta ossea et lapidea similia inventis Gundae non solum in alia Estoniae parte sed etiam in Lettonia, Lituaniae Septemtrione et Finniae Meridie reperta sunt. Cultura Gundae (Kunda kultuur) ad Aetatem Lapideam mediam aut ad periodon Mesolithicam pertinet.

Primis saeculis Aerae Vulgaris, politicae administrativaeque subdivisiones in Estonia emergere coepere. Duae praecipuae subdivisiones apparuere: paroecia (kihelkond) et comitatus (maakond). Paroecia varias marchias senium comprehendebat. Fere omnes paroeciae saltem castrum habebant. Localis areae defensio a maximo functionario aut a rege aut a sene dirigebatur. Saeculo XIII haec magna territoria in Estonia evoluta sunt: Revalia[10] (Revala), Harria[11] (Harjumaa), Osilia (Saaremaa), Daghoa[12] (Hiiumaa), Rotalia[13] seu Maritima[14] (Läänemaa), Alumbus[15] (Alempois), Saccalia[16] (Sakala), Ungannia[17] seu Ugaunia[18] (Ugandi), Iogentagania[19] (Jogentagana), Sobolitz[20] (Soopoolitse), Vaiga[21] (Vaiga), Mocha seu Moge[22] (Mõhu), Normegunda[23], Iervia[24] (Järvamaa) et Vironia seu Viria seu Wiria seu Virlandia (Virumaa).

Medium Aevum[recensere | fontem recensere]

Confoederationis Livonicae tabula anno 1260. Ostenduntur territoria Estoniae Danicae (Estonice; Taani valdused Eestis et Danice; Hertugdømmet Estland) a Septemtrione, Episcopatus Tarbatensis (Estonice; Tartu piiskopkond et Saxonice; Bisdom Dorpat) ac Osiliensis (Estonice; Saare-Lääne piiskopkond, Theodisce; Bistum Ösel–Wiek et Saxonice; Bisdom Ösel–Wiek) et territoria Ordinis Livonici (Estonice; Mõõgavendade ordu et Theodisce; Schwertbrüderorden).

Supponuntur primi populi qui praesens Estoniae territorium incoluere Aesti, Finnicae originis nomades, esse, qui semiorganizatis tribibus vivebant sed sine unione inter eas. Saeculo XIII, Ecclesia Catholica Regis Danici Valdemari II ope cruciatam ad christianizandas paganas Maris Baltici tribus praeparavit. Pugna paene viginti annos duravit, delimitando Estonico territorio a Septemtrione Daniā et a Meridie, diviso inter varios episcopatus et Fratres Militiae Christi, potente Christiano ordine qui omnes locales tribus vincere et in maiorem territorii partem dominari consecutus est.

Anno 1248 oppidum quod hodie "Tallinna" appellatur autonomam gubernationem in iure Lubicensi fundatam adoptavit et annis postea Hansae adiunxit, quod hanc regionem commercialiter praecipuam fecit et Danici dominii amissionem in regione monstravit. Post varia foedera cum Lituanis et Russis, Dania crescentem vassallorum militarem potestatem reprimere non consecuta est, qui alii ab Westfalia et alii a Livonia afficiebantur, quoad, anno 1343, Estones, etiam tunc subiecti et nobilium servi habiti, Rebellionem Noctis Sancti Georgii (Estonice; Jüriöö ülestõus) praepavere, ubi Christianismum repudiavere et contra servitutem pugnavere. Ordo Teutonicus, qui in Livoniam dominabatur, ad finem rebellionem adduxit post duo annos et Daniae territorium emit. Sic incipiebat Teutonici Estoniae dominii perihodos.

Dominium Suecicum[recensere | fontem recensere]

Estonicum territorium velut Imperii Suecici pars inter 1561 et 1721.

Saeculo XVI Estonicum territorium denuo pondus habebat. Nuper formatum Imperium Russicum, cum sua imperialismi idea et Ordinis Teutonici debilitatione adiutum, propter litigium cum Confoederatione Polono-Lituana a Meridie, Livoniam ingressum est, habendā eā suorum avorum terrā. Dum Dania, Suecia et Polonia, quae Russicam invasionem in terras suis territoriis proximas non probabant, militarem consociationem constituere ad reprimendam Russicam irruptionem in regionem.

Anno 1559 exortum est Bellum Livonicum, in qua pugnavere Dani, Sueci et Poloni ad capiendum Livoniae territorium et ad reprimendam Russicam invasionem, quae Episcopatum Tarbatensem iam occupaverat. Cum Sueci in Septemtrionalem regionem, Poloni in Meridionalem regionem, et Dani in Episcopatus Osiliensis insulas dominati sunt, coepit Bellum Nordicum Septem Annorum (inter annos 1563 et 1570). Victis Russis in Proelio Narvae, consolidata est Suecica invasio et dominium in Septemtrionalem regionem et anno 1629 in Livonicas terras, quae etiam tunc Polonis subfuerant.

Tunc anno 1645, post novam Daniae cladem, secundum Foedus Broemsebroënse completum est Suecicum dominium in Estoniam. Sueci tertia natio quae dominata est in Estonicum terriroium fuere, sed hoc factum Estonico populo beneficia tulit, qui antique solum habitus est servi nobilium in regionem dominatorum. Hoc tempore apparuere primae scholae Estonicis in oppidis, quae populum aliquas religiosas doctrinas legere docere poterant. Aperta est etiam, a rege Gustavo II Adolpho Sueciae, Tarbati (Estonice; Tartu), prima universitas in Estonia. Post aliquos annos, post Bellum Tricennale, Germani magistri in Revaliae (hodie Tallinn) academiam venere, conclavia scholaria velut Germanicis in academiis direxere et pondus auxere quod Germani semper in Estonia habuere.

Imperium Russicum[recensere | fontem recensere]

Declaratio independentiae Pirnaviae die 23 Februarii anni 1918. Una inter primas Rei Publicae imagines.

Post bellum cum Brandenburgi principe, Suecia nobilium terris reformationem irritantem in Estonia fecit, quod aliarum nationum reversionem in Estonicum territorium promovit. Exortum est tunc, Februario 1700, Magnum Bellum Septemtrionale, quod iterum participavere Dania, Polonia, Russia et Saxonia contra Suecos. Post multa proelia rebellionesque, in Proelio Poltavensi, Russi personales Regis Carolo XII copias vincere et Tallinnam capere consecuti sunt, denique in Estoniam et Livoniam dominati sunt, quod ex Ioannis IV Russiae epochā postulatum erat.

Per saeculum XVIII, universitatum creatio in Estonia magnum culturalem incolarum incrementum maximo linguae propriae usu et Estonicae culturae provectione promovit. Primum Estones in se velut populus incumbuere et intellectuales nationis creationem quaerebant. Inevitabilem Imperii Russici collapsionem nacti et aliquae Imperii programmata moleste ferens, in Rebus Novis Russicis anno 1905 coniunctim rebellavere et ab exercitu Russico magnopere repressi sunt. Quod, nihilominus, fuit primus verus gradus independentiae, quae post Res Novas anni 1917 perfecta esset, quae primum independentem terram, Rem Publicam Estoniae, Estonibus dedit, cum vexillo lacuum caelique caeruleum, natalis terrae soli nigrum et incolarum laetitiae album significante.

Estonia independens[recensere | fontem recensere]

Leonardus Georgius Meri primus praeses Estonicus post independentiam reditam.

Per primos independentiae annos viginti (1918-1940), Estonia turbulentam politicam vitam, dissolutis factionibus, passa est; primus praeses usque ad 1938 non electus est. Sed culturali aspectu magnae activitatis perihodos fuit, creatis multis scholis quae Estonice docebant et praestatā culturali minoritatum autonomiā, unicā in totā Europā Orientali. Sed propter hanc neutralitatis civilitatem, Estonia per Secundum Bellum Mundanum occupationi obnoxia fuit. Propter Sovieticum strategēma, Estonia anno 1940 ab URSS occupata est. Anno 1942, Germani in Unionem Sovieticam invasere et Estoniam occupare coepit. Primo momento, Estones laeti erant, propter antiquam propinquitatem cum Germanis et etiam quia de independentis Estoniae regressione somniabant, quod statim ab Adolphi Hitler gubernatione spretum est. Cum Germanica invasio in URSS deficeret et Germani ex Estonia exirent, nova Sovietica invasio inevitabilis ostendebatur, propter nationis defetigationem in bello. Sic condita est Res Publica Sovietica Socialistica Estonica (Estonice; Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik et Russice; Эстонская Советская Социалистическая Республика).

Per Sovieticae occupationis annos 52, multi rebellionis et praesertim procursatorum motus in Estonia formati sunt, quorum notissimus Fratres Silvae (Estonice; Metsavennad et Russice; Лесные братья) fuere, quamquam omnes a Moscuae gubernatione repressi sunt. Usque ad 1989, Unione Sovietica collapsa, non coepit Sovieticarum nationum, velut Estoniae, structuratio et postea independentia anno 1992 attacta. Primus novae independentis aerae praeses Leonardus Georgius Meri fuit. Exito exercito Russico anno 1994, Estonia sua commercialia vincula cum reliqua Europa auxit, et magnum oeconomicum incrementum decennio 201 assecuta est. In OTAN die 29 Martii et in Unionem Europaeam Kalendis Maiis anno 2004 ingressionem obtinuit.

Geographia[recensere | fontem recensere]

Searchtool.svg Si plus cognoscere vis, vide Catalogus lacuum Estonicorum, Catalogus fluminum Estonicorum, et Catalogum insularum Estonicarum
Satellitale Estoniae photographema Aprili congelatos lacus et gelu super Mari Baltico ostendens.
Septemtrionale Estoniae litus praesertim e calcinis rupinis consistit.

Estocicus terrestris limes cum Lettonia 267 chiliometra longus est; limes cum Russia 290 chiliometra. E 1920 ad 1945, Estonicus limes cum Russia, anno 1920 Foedere Tarbatensi positus, ultra Narvam[25] flumen a Boreoriente et ultra urbem Petzuriam ab Austroriente patebat. Hoc territorium, circiter 2 300 chiliometra quadrata seu 888 milia passuum quadrata latum, Russiae ab Iosepho Stalin incorporatum est, finito Secundo Bello Mundano. Quamobrem limites inter Estoniam et Russiam nondum definiti sunt.

Estonia apud Orientalia Maris Baltici litora iacet, statim trans Sinum Finnicum e Finnia ad libram Boreoccidentalis partis ex ascendentis suggestu Europae Orientalis inter 57.3° et 59.5° N et 21.5° et 28.1° E. Media elevatio solum 50 metra seu 164 pedes attingit et altissimus nationis locus Magna Collis Ovis (Estonice; Suur Munamägi), a Austroriente et 318 metra seu 1 043 pedes alta, est. Sunt 3 794 seu 2 357 milia passuum litoris numerosis sinibus, fretis et fenestris denotatae. Insularum et insuletorum numerus aestimatur circa 1 500. Quarum duae satis magnae ad constituendos separatos comitatus sunt: Osilia[26] seu Latris[27] (Estonice; Saaremaa) et Daghoa[28] (Estonice; Hiiumaa). Parvus et recens meteoriticorum craterum racemus, e quibus maximus Cāliensis (Estonice; Kaali kraater) nuncupatur, in Osilia, in Estonia, invenitur.

Estonia in Septemtrionali zonae climaticae temperatae parte et in transitione inter oceanicum ac continentale clima sita est. Estoniae quattuor tempora anni paene aequae longitudinis. Mediae temperaturae inter 16.3 ºC seu 61.3 ºF in Balticis insulis atque 18.1 °C seu 64.6 °F in intestina Estonia Iulio, calidissimo mense, et inter −3.5 °C seu 25.7 °F in Balticis insulis atque −7.6 °C seu 18.3 °F in intestina Estonia Februario, frigidissimo mense, variant. Media annua temperatura in Estonia 5.2 °C seu 41.4 °F est. Media praecipitatio inter 1961 et 1990 e 535 mm ad 727 mm seu e 21.1 un. ad 28.6 un. per annum variat.

Flumen Wop (Estonice; Võhandu) longissimum in Estonia est.

Nix tegit, quae profundior in Austrorientali nationis parte est, plerumque e medio Decembre in tardum Martium perstat. Estoniae propemodum 1 400 lacuum. Plerique minimi sunt, quorum maximus est Lacus Peipus (Estonice; Peipsi-Pihkva järv et Russice; Псковско-Чудское озеро), 3 555 km2 seu 1 373 m.p.q. latus. Sunt multa flumina in natione. Quorum longissima Wop[29] (Estonice; Võhandu), 163 km seu 101 mi longum; Mater Aquarum[30](Estonice; Pärnu), 144 km seu 89 mi longa; et Politzamoioki[31] (Estonice; Põltsamaa), 135 km seu 84 mi longi, sunt. Estonia numerosos paludes minerotrophos et ombrotrophos habet. Silvae 61% Estoniae tegunt. Communissimae arborum species pinus, picea et betula sunt.

Phytogeographice, Estonia inter Centro-Europaeam et Eoo-Europaeam provincias Regionis Circumborealis intra Regnum Boreale divisa est. Secundum societatem WWF, Estonicum territorium ad silvarum mixtarum Sarmaticarum oecoregionem pertinet.

Capreolus communissimum ungulatum in Estonia est.

Sparsi Estoniae incolae et magnae silvarum areae Eurasiani lyncis, suis scrofae, ursi arctou, et alcis arcervos, inter alia animalia supervivere sinunt. Estonia luporum populositatem circiter 200 habere putatur, quod aliquantum super optima extensione (inter 100 et 200]] consideratur. Estonica aviaria vita raris marinis avibus velut polystircta Stelleri, ansere erythropo ac limosa; uliginosis avibus velut gallinagine media; sicci aperti agri avibus velut crece ac coracia garrulo; et magnis avis velut avibus rapacibus velut aquilā clangā designatur. Estonia saepti nationalia quinque habet, inter quae Saeptum Nationale Terrae Sinuum (Estonice; Lahemaa rahvuspark), Septemtrionali litore et maximum; Saeptum Nationale Terrae Paludum (Estonice; Soomaa rahvuspark), inter Pirnaviam atque Vellinum, locis uliginosis notum sunt. Reservata velut Reservatum Avium Sinus Keinis et Saeptum Nationale Matsalense[32] (Estonice; Matsalu rahvuspark), internationalis ponderis locus uliginosus secundum Conventionem Ramsarensem, etiam popularia autochthonibus ac periegetis sunt et amplam vitae aviariae varietatem alunt.

Civilitas[recensere | fontem recensere]

Parlamenti Estonici seu Riigikogus exedra, cuius sessiones simul per televisionem et per Interrete emittuntur.
Sedes Parlamenti Estonici in Castello Collis Cathedralis[33] (Estonice; Toompea loss).

Antiqua respublica Sovietica, nomine Reipublicae Sovieticae Socialisticae Estonicae (Estonice; Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik et Russice; Эстонская Советская Социалистическая Республика), die 20 Augusti 1991 suam antiquam independentiam (1918-1940) recuperavit. Cuius primi praesides Arnoldus Rüütel et Leonardus Georgius Meri fuere.

Politicum Estoniae regimen parlamentarismus est, ubi primus minister nationem gubernat. Primus minister a Parlamento eligitur, indicante praeside reipublicae. Qui, generatim, est factionis politicae dux quae maximum sedium numerum in Parlamento habet et est is qui alios ministros designat; quorum directe tres designat, e exsistentibus duodecim. Quorum praecipui sunt minister Fiscalis, Socialis et Rerum Externarum. In Estonia, ministri quoddam cancellarii genus habent, qui ministeria monet et commandat, sine politica potestate in ministro deposita. Secundum legem, nullus minister dimitti aut sua politica iura amittere potest, scilicet, minister quod is velit sine ulla protestatione iubere potest. Si subordinatus iussum accipit quod extra legem credit, superiori id communicare potest, obligatorie per scriptam relationem.

Parlamentum seu Riigikogu a 101 deputatis, directo incolarum suffragio electis et qui rursus eligi nequeunt, formatur. Parlamentarii e dissimilibus nationis partibus egrediunt, et, quamquam incredibile videatur, multi pauci oeconomistis aut causidici sunt et politicam vitam secundum suum eius videndae modum et non factionem politicam sequuntur, quamvis factiones valde potentes sunt.

Iudiciale Estoniae systema in Constitutione fundatur; quivis homo ius appellandi ad Iustitiam habet. Sic, Iustitiae Estonicae gradus tres: Tribunal Comitatus seu Urbis, Tribunal Appellationis et Iudicium Summum. Hoc ultimum ab iudicibus undeviginti formatur, qui independentes et politici Gubernationis ponderis mundi manent.

Estonicus miles.
Estonicum VOA Patria Pasi XA-180 in Afgania.

Quia Estonia in geopolitice praecipuo loco sita est, militaris defensio in natione sensitivo modo et fundato in praecipuis documentis tribus geritur, quae sunt:

Haec leges aliquae praecipua puncta de defensiva territorii et Gubernationis Estonicae civilitate dictant. Estonia aditum ad Unionem Europaeam Kalendis Maiis habet, post negotiationes die 24 Novembris 1995 inceptas. Ubi intravit simul cum aliis duabus Balticis nationibus, Lettonia et Lituania.

Die 4 Martii 2007 prima civitas quae comitia generalis per Interrete habuit facta est. Hoc fuit possibile ope parvi incolarum numeri in Estonia et ope hereditatis acquisitas e Nationibus Nordicis, cum quibus multum bonas commerciales relationes habent. Intentae relationes inter Russicae et Estonicae originis incolas propter antirussicum programma ingravatae sunt. Revera, die 27 Aprilis 2007, Gubernatio Estonica monumentum Militi Liberatori e rei publicae capite removere decrevit. Tumultus propter haec excitati mortuum unum, vulneratos 44 et centenos in custodiam datos mane eodem die causavere. Territans est condicio nuncupatorum "haud civium", sine magna basicorum iurum parte. Revera, additis "haud civibus" (plerisque Russicae originis) et residentibus in Estonia cum Russica nationalitate, ut circiter quarta aut tertia pars Estonicorum incolarum ius suffragii non habeant provenit.

Divisio administrativa[recensere | fontem recensere]

Acta Divisionis Administrativae Territorialis, anno 1995 adoptata, nationem divisere in divisiones tres: comitatus (Estonice; maakonnad, sing. maakond), municipia urbana (Estonice; linnad, sing. linn) et municipia ruralia seu paroecias (Estonice; vallad, sing. vald). Hodie, Estonia in comitatus quindecim divisa invenitur, qui in municipia (ruralia et urbana) dividuntur. Sunt 227 municipia, 34 urbana et 193 ruralia.

Comitatus[recensere | fontem recensere]

Searchtool.svg Si plus cognoscere vis, vide Comitatus Estoniae

Estonia in comitatus (Estonice; maakonnad, sing. maakond) quindecim divisa est. Comitatus singuli a singulis gubernatoribus gubernantur, qui a gubernatione nationali designatur, cuius potestas localiter repraesentat. Eorum mandatum quinque annos velut praesides durat et funguntur basico munere, conexione inter regiones et comitatuum municipia cum gubernatione nationali.

Praecipuus comitatus in hac republica Baltica comitatus Harria seu Hargia est, ubi invenitur caput Estonicum, Tallinna et ubi incolunt 38,8% incolarum in Estonia. Alii praecipui comitatus Pernavia seu Perona seu Pirnavia, Vironia Orientalis seu Viria Orientalis seu Wiria Orientalis eu Virlandia Orientalis et Tarbatum seu Dorpatum sunt.

In tabula inferiori ostenduntur Estonici comitatus quindecim cum suis capitibus. Praeter nomen Latinum et Estonicum, etiam additur nomen Voruvicum, quia lingua Voruvica est lingua regionalis et agnita in Estonia, et nomen Russicum, quia lingua Russica, quamquam nec officialis nec agnita lingua in Estonia, est maxima lingua minoritaria.

Insigne Comitatus (nomen Latinizatum aut Latine) Estonice Voruvice Russice Caput Latine
Hiiumaa vapp.svg
Daghoa[34] seu Dageden[35] Hiiu maakond seu Hiiumaa Hiio maakund Хийумаа Kertla[36] seu Kertel[37]
Viljandimaa vapp.svg
Fellinum[38] seu Vellinum[39] Viljandi maakond seu Viljandimaa Viländi maakund Вильяндимаа Fellinum[40] seu Vellinum[41]
Et-Harju maakond-coa.svg
Harria Harju maakond sive Harjumaa Harjo maakund Харьюмаа [[Tallinna]
Jogevamaa coatofarms.png
Iagiwa[42] Jõgeva maakond seu Jõgevamaa Jõgõva maakund Йыгевамаа Iagiwa[43]
Jarvamaa coatofarms.png
Iervia[44][45] Järva maakond seu Järvamaa Järvä maakund Ярвамаа Albus Lapis[46]
Saaremaa coatofarms.png
Osilia[47] seu Latris[48] seu Oesel[49] Saare maakond seu Saaremaa Saarõ maakund Са́аремаа Arx Aquilae[50] seu Aresburgum[51]
Parnumaa coatofarms.png
Pernavia[52] sive Perona[53] sive Pirnavia[54] Pärnu maakond seu Pärnumaa Pärno maakund Пярнумаа Pernavia[55] sive Perona[56] sive Pirnavia[57]
Põlvamaa vapp.svg
Polua[58] Põlva maakond seu Põlvamaa Põlva maakund Пылвамаа Polua[59]
Raplamaa vapp.svg
Rapal[60] seu Rapala[61] Rapla maakond seu Raplamaa Rapla maakund Рапламаа Rapal[62] seu Rapala[63]
Laanemaa coatofarms.png
Rotalia[64] seu Maritima[65] Lääne maakond seu Läänemaa Lääne maakund Ляэнемаа Hapsalia[66] sive Habsalia[66] seu Hapselia[67]
Tartumaa vapp.svg
Tarbatum[68] seu Dorpatum[69] Tartu maakond seu Tartumaa Tarto maakund Тартумаа Tarbatum[70] seu Dorpatum[71]
Valgamaa vapp.svg
Valga[72] Valga maakond seu Valgamaa Valga maakund Валгамаа Valga[73]
Lääne-Virumaa vapp.svg
Vironia Occidentalis[74] sive Viria Occidentalis[75] seu Wiria Occidentalis[76] vel Virlandia Occidentalis[77] Lääne-Viru maakond seu Lääne-Virumaa Õdagu-Viro maakund Ляэне-Вирумаа Tarvanpea[78] seu Wesenberga[79]
Ida-Virumaa vapp.svg
Vironia Orientalis[80] sive Viria Orientalis[81] seu Wiria Orientalis[82] vel Virlandia Orientalis[83] Ida-Viru seu Ida-Virumaa Hummogu-Viro maakund И́да-Ви́румаа Gewi[84] seu Iewi[85]
Vorumaa coatofarms.png
Voru Võrumaa seu Võru maakond Võro maakund Вырумаа Voru

Municipia[recensere | fontem recensere]

Searchtool.svg Si plus cognoscere vis, vide Municipia Estoniae

Municipia (Estonice; omavalitsused, sing. omavalitsus) divisa sunt in Estonia in ruralia et urbana. Per Estonicam historiam, municipiorum divisiones varias mutationes passae sunt. Servitute glebae abrogata saeculo XIX, coloniae rurales formatae sunt, cum propria ordinatione, adoptata in Actis Ordinationis Municipiorum Ruralium (Estonice; vallad, sing. vald). Municipia urbana (Estonice; linnad, sing. linn) in districtus (Estonice; linnaosad, sing. linnaosa) et in urbes divisa sunt. Summatim solum sunt 34 municipia cum urbis iure, ante 193 oppida (pleraque cum numero incolarum minore quam 3 000). Singula Estonica municipia singula consilia legislativa, ab incolis perihodo triennii electa, habent. Municipium organi exsecutivi membra, eligit, incluso municipalis exsecutivi duce, qui eligitur etiam triennii perihodo.

Demographia[recensere | fontem recensere]

Residentes in Estonia secundum ethnos (2012)[86]
Estones
  
69.8%
Russi
  
24.8%
Ucraini
  
2.0%
Rutheni Albi
  
1.1%
Fenni
  
0.8%
Alii
  
1.6%

Ante Secundum Bellum Mundanum, ethnici Estones 88% incolarum constituebant, dum minoritates reliquas 12% constituebant. Maximus mminoritarius circulus anno 1934 Russi, Germani, Sueci, Lettones, Iudaei, Poloni, Fenni et Ingermanlandienses erant.

Germanobalticorum (Theodisce; Deutsch-Balten seu Baltendeutsche et Estonice; Baltisakslased) numerus e 5,3% (~46 700) anno 1881 ad 1,3% circum annum 1934 deminuit, quod praesertim debitum est emigrationi in Germaniam per generalem russificationem exeunte saeculo XIX et per Estoniae independentiam saeculo XX.

Estoniae populositas inter 1970 et 2009.

Inter 1945 et 1989 ethnicorum Estonum numerus inter incolas residentes intra Estoniae limites in praesenti definitos usque ad 61% deminuit, praecipue propter Sovieticum programma massivam urbanorum industrialium operariorum immigrationem e Russia, Ucraina et Ruthenia Alba promovens et propter emigrationem per bellum ac massivas Iosephi Stalin deportationes suppliciaque. Anno 1989, minoritates amplius tertiam partem incolarum constituebant, quia haud Estonum numerus fere quinquies creverat.

Exeunte decennio 199, Estones suam demographicam mutationem nationalem catastropham percepere. Quod fuit resultatio migratoriorum programatum necessariorum ad Programma Nationalizationis Sovieticum Estoniam russificare intendens, scilicet resultatio administrativae ac militaris haud Estonum immigrationis ex URSS iuxta cum Estonum deportatione in URSS. Per purgas adhuc 110 000 Estones necati aut deportati sunt. Decennio independentiae reconstitutionem sequente, ingens ethnicorum Russorum emigratio et Russicarum stationum militarium remotio anno 1994 ethnicorum Estonum proportionem in Estonia e 61% ad 69% anno 2006 crescere causavere.

Moderna Estonia aeque ethnice heterogenea natio est, sed haec heterogeneitas pleraeque nationis proprietas non est, quia haud Estonici incolae in Estonicorum comitatuum duobus densantur. Quindecim Estonicorum comitatuum tredecim circa 80% ethnice Estonici sunt, inter quos homogeneissimus Daghoa est, ubi Estones 98,4% incolarum constituunt. In Harria (incluso capite Tallinna) et Vironia Orientali comitatibus, nihilominus, ethnici Estones 60% et 20% incolarum, respective, supplent. Russi 25,6% omnium incolarum supplent sed 36% incolarum in comitatu Harria et 70% incolarum in comitatu Vironia Orientali constituunt.

Antiqua Suecica Archipelagi Estonici Occidentalis (Estonice; Lääne-Eesti saarestik) tabula, ubi Estonosueci residebant.

Autonomiae Culturalis Estonicae lex anno 1925 sancta unica in Europa illo tempore erat. Autonomiae culturales minoritatibus 3 000 incolarum superantibus et cum diuturnis vinculis cum Republica Estonica concedi poterant. Ante occupationem Sovieticam, Germanicae et Iudaicae minoritates consilium culturale eligere consecuti sunt. Lex de Autonomia Culturali Minoritatibus Nationalibus anno 1993 denuo statuta est. Historice, magnae Estonici Boreoccidentalis litoris et insularum partes ab autochthonibus ethnice Estonosuecis (Suecice; estlandssvenskar seu aibofolke et Estonice; rannarootslased seu eestirootslased) incultae sunt.

Plerique Estonosueci 3 800 hominum in Sueciam fugere aut anno 1944 deportati sunt. Recentibus annis Estonosuecorum numerus rursus crevit, anno 2008 paene 500 homines attingens, propter proprietatis reformationes ineunte decennio 200. Anno 2005, Ingriofenni (Finnice; inkeriläiset, Russice; Ингерманландцы et Estonice; Ingerisoomlased), minoritas in Estonia, consilium culturale elegere et autonomiam culturalem accepere. Estonosuecica minoritas itidem autonomiam culturalem anno 2007 recepere.

Religio[recensere | fontem recensere]

Ecclesia Sancti Olavi (Estonice; Oleviste kirik), altissimum aedificium in toto orbe terrarum inter 1549 et 1625.

Constitutio Estonica libertatem religionis, separationem inter ecclesiam ac civitatem et individualia iura privati credibilis ac religionis praestat. Secundum Institutum Communicationis Dentsū Incorporatum, Estonia una inter nationes minime religiosas in toto orbe terrarum est, cum 75,7% incolarum se irreligiosos esse asciscentium. Eurobarometri scheda interrogatoria anni 2005 solum 16% Estonum Dei credibile profiteri invenit, minimum credibile inter omnes nationes examinatas (in indagatione de Unione Europaea).

Maxima denominatio religiosa in natione erat Lutheranismus Evangelicus, a 109 000 Estonum (seu a 10% incolarum), praecipue ab ethnicis Estonibus, cultus. Qui superatus est a 177 000 incolarum Orientalem Orthodoxum Christianismum sequentium, qui praesertim a Russica minoritate colitur.

Secundum anni 2000 censum, circiter 1 000 asseclarum Tharapitaismi (Estonice; Taarausk) aut Religionis Nativae (Estonice; Maausk) erant. Iudaica communitas aestimatam populositatem circiter 1 900 habet. Propemodum 68 000 hominum se atheos considerant.

Religio Anni 2000 census[87] Anni 2011 census[88]
Numerus  % Numerus  %
Orthodoxi Christiani 143 554 12,80 176 773 16,15
Lutherani Christiani 152 237 13,57 108 513 9,91
Baptistae 6 009 0,54 4 507 0,41
Catholici Romani 5 745 0,51 4 501 0,41
Testes Iehovah 3 823 0,34 3 938 0,36
Antiqui Credentes 2 515 0,22 2 605 0,24
Christianae Liberae Congregationes 223 0,02 2 189 0,20
Credentes Telluris 1 058 0,09 1 925 0,18
Tharapitaistae 1 047 0,10
Pentecostales 2 648 0,24 1 855 0,17
Musulmani 1 387 0,12 1 508 0,14
Adventistae 1 561 0,14 1 194 0,11
Buddhistae 622 0,06 1 145 0,10
Methodistae 1 455 0,13 1 098 0,10
Alia religio 4 995 0,45 8 074 0,74
Irreligiosi 450 458 40,16 592 588 54,14
Non declarantes 343 292 30,61 181 104 16,55
Summa1 1 121 582 100,00 1 094 564 100,00
1Populositas, homines 15 annos nati et seniores.

Natio a Equitibus Teutonicis saeculo XIII Christianizata est. Per Reformationem, Protestantismus extensus est et Ecclesia Lutherana officialiter in Estonia anno 1686 statuta est. Multi Estones se specialiter religiosos non esse asseverant, quia religio per saeculum XIX cum Germanicā feudali regulā consociata est. Historice fuit alia minoritaria religio, Russici Antiqui Credentes, prope Lacus Peipi aream in comitatu Tarbato.

Linguae[recensere | fontem recensere]

Quattuor distinctae litterae in alphabeto Estonico.

Lingua officialis, Estonica, ad Finnicum linguarum Uralicarum ramum pertinet. Lingua Estonica arcte conexa est linguae Finnicae, in usu ultra Sinum Finnicum, et est una inter paucas Europaeas linguas quae Indoeuropaeam originem non habet. Praeter aliquas coincidentias in vocabulario propter mutuationes, in eo quod ad originem attinet, linguae Estonica et Finnica non conexae sunt proximis geographicis vicinis, linguis Suecicae, Lettonicae et Russicae, quae aliae linguae Indoeuropaeae sunt.

Quamquam lingua Estonica et linguae Germanicae e dissimillimis originibus ortae sunt, multa similia vocabula Estonice et Theodice identificari possunt, verbi gratia. Quod debetur ante omnia facto ut lingua Estonica paene tertiam sui vocabularii partem a linguis Germanicis mutuata sit, praecipue a lingua Saxonica Inferiori (Theodisca Inferiori Media) per Germanici dominii perihodon, et a Theodisca Alta (etiam a Theodisca normata. A Saxonica Inferiori et a Theodisca Alta mutuationum percentatio inter 22 et 25 per centum aestimari possunt, cum Saxonica Inferiori circa 15 per centum constituente.

Linguae Russicae distributio in Estonia secundum data ex Estonico anni 2000 censu.

Lingua Russica adhuc in usu est velut lingua secundaria ethnicis Estonibus inter 40 et 70 annos natis, quia lingua Russica lingua haud officialis Rei Publicae Sovieticae Socialisticae Estonicae e 1944 ad 1991 erat et velut obligatoria secunda lingua per Sovieticam perihodon docebatur. Anno 1998 plerique primae ac secundae stirpis industriales immigrantes ex antiqua Unione Sovietica (praesertim e Russica Sovietica Foederativa Socialistica Re Publica) Estonice non loquuntur. Nihilominus, anno 2010, 64,1% haud ethnicorum Estonum Estonice loquuntur.

Hi ultimi, plerique Russophoni ethnici allophyli, praesertim caput Tallinna et industriales urbanas Vironiae Orientalis areas habitant. In parva paroecia Nuckoe[89] (Estonice; Noarootsi vald et Suecice; Nuckö kommun) in Rotalia sunt 22 villagia cum bilinguibus Suecicis et Estonicis nominibus.

Communissimae linguae peregrinae ab Estonibus studentibus disciturae lingua Anglica, lingua Russica et lingua Francica sunt. Inter alias populares linguas Finnica, Hispanica et Suecica sunt.

Societas[recensere | fontem recensere]

Estonica societas considerabiles mutationes per ultimos annos viginti passa est, inter quas notissimae sunt crescens stratificationis gradus et familiaris reditus distributio. Coefficiens Gini constanter maior quam Unionis Europaeae media (31 anno 2009) fuit, quamquam clare cecidit. Perscriptus inopiae operarum index Ianuario 2012 7,7% erat.

Moderna Estonia multinationalis natio est ubi 109 linguarum in usu sunt, secundum censum anni 2000. 67,3% Estonum civium Estonice velut linguā nativā, 29,7% Russice et 3% aliis linguis loquuntur. Die 2 Iulii 2010, 84,1% Estonicorum residentium Estonici cives, 8,6% cives aliarum nationum et 7,3% "cives cum indeterminato municipatu" sunt. Ex 1992, fere 140 000 hominum Estonicum municipatum acquisivere, cum naturalizationis probationes sustinuissent.

Ethnica distributio in Estonia multo homogenea est, ubi plerisque comitatibus magis quam 90% hominum ethnice Estones sunt. Quod urbibus maioribus sicut Tallinna opponitur, ubi Estones 60% incolarum constituunt et reliqui praesertim a Russis ac aliis Slavicis incolis componuntur, qui in Estoniam per Sovieticam perihodon venere.

Secundum schedas interrogatorias, solum 5% Russicae communitatis ad Russiam proximo futuro redire consideravere. Estonici Russi suam propriam identitatem evolvere -magis quam dimidia respondentium quantitas Estonico Russos notabiliter a Russis in Russia differre agnovit. Resultationibus collatis cum anni 2000 scheda, tunc Russorum affectus de futuro multo positivior est.

Urbes Estoniae[recensere | fontem recensere]

Searchtool.svg Si plus cognoscere vis, vide Index urbium Estoniae et Comitatus Estoniae

Tallinna caput et maxima urbs in Estonia est. In Septemtrionali Estoniae litore iuxta Sinum Finnnicum iacet. Sunt 33 urbes et aliquae oppida paroecialia in natione. Summatim, 47 urbes aut oppida (Estonice; linna, singulari linn) sunt. Amplius 70% incolarum urbes aut oppida habitant. Viginti maximae urbes aut oppida in inferiori tabula sunt:

Positio Urbs Comitatus Incolae Photographema
1 Tallinna Harria 431 021
2 Tarbatum Tarbatum 97 117
3 Narva Vironia Orientalis 58 663
4 Pernavia Pernavia 41 528
5 Odre-Ieruius Vironia Orientalis 37 201
6 Fellinum Fellinum 17 292
7 Martaekilae Harria 16 512
8 Wesenberga Vironia Occidentalis 15 264
9 Collis Pontis Vironia Orientalis 14 252
10 Arx Aquilae Osilia 13 166
11 Voru Voru 12 667
12 Valga Valga 12 261
13 Gewi Vironia Orientalis 10 775
14 Hapsalia Vironia Occidentalis 10,251
15 Keikael Harria 9 763
16 Albus Lapis Iervia 8 228
17 Taps Vironia Occidentalis 5 896
18 Polua Polua 5 767
19 Oleum Saxi Vironia Orientalis 5 634
20 Elva Tarbatum 5 607


Oeconomia[recensere | fontem recensere]

Graphica depictio de exportatis Estoniae productis secundum categorias coloribus 28 codificatas.

Campus diaconiarum in sovietica aera fere non erat sed incredibile et rapidum incrementum ineunte decennio 200 obtinuit.

Natio se euroni anno 2007 iungere conata est, sed propter magnam inflationem reiecta est, solum autem in eo officialiter adoptando Kalendis Ianuariis 2011 bene succedens.

Estonicus PDG deminutionem annis 2008 (-5,1%) et 2009 (-13,9%) passus est, sed rursus anno 2010 crevit, inflatione, lacuna aerarii et debito publico temperatis.

Cognomen "tigris Balticus" provenit ut transiverit ex oeconomia centralizata in oeconomiam mercatus cum characteribus velut peregrina collocatione pecuniae, crediti ac consumptionis intestinae incremento, praeter vile opus ac industrialem pauci valoris additi productionem.

Estonicus PDG, anno 2006, 26,85 milliardorum dollariorum fuit, cum incremento 11,4% respectu anno 2005. Potestas acquirendi per capita 20 300 dollariorum Statunitensium et inopiae operarum gradus solum 4,5% est. Ependyseōs gradus 32,4% PDG attingit et debitum publicum 3,6% PDG non superat.

Praecipua agraria producta patatae, vegetabilia, pisces et lac sunt. Inter Estonicae industriae campos, quae 8% anno 2006 crevit, praecipui ingeniaria, electronica, lignum ac derivata, industria textilis, informationis technologia et telecommunicatio sunt.

Exportatio

Estonia duas tertias partes omnium quae producit exportat, inter quas una tertia pars solum diaconiae, praecipue periegesis, sunt. Anno 2006, Estonicae exportationes 9,68 milliarda dollariorum addidere, dum praecipua exportata producta et praecipuae nationes sociae sunt sequentia:

Pracipuae nationes commerciales sociae Estoniae[90]
Exportatio
Natio Praecipua exportata producta
Vexillum Finniae Finnia Machinae et instrumenta (47%); Lignum rude; charta et supellectiles (18%); Industriae electricae producta (11%).
Vexillum Sueciae Suecia Machinae et instrumenta (36%); Lignum rude, charta et supellectiles (21%); Industriae electricae producta (13%), Vehicula (11%).
Vexillum Germania Germania Machinae et instrumenta (38%); Lignum rude, charta et supellectiles (30%); Cibaria (8%)
Vexillum Latviae Lettonia Vehicula; Chemica; Metalla; Machinae et instrumenta.
Vexillum Lithuaniae Lituania Cibaria; Vehicula; Chemica; Metalla; Machinae et instrumenta.
Vexillum Russiae Russia Machinae et instrumenta; Cibaria; Vehicula.
Importatio

Est magna importatorum varietas: machinae ac instrumenta, fomes, metalla, lignum, vestimenta, alimenta, instrumenta electronica, ista tria ultima in Estonia paene non producuntur, sunt igitur praecipua importationis producta.

Pleraque importata ex Unione Europaea veniunt, praesertim e Finnia (19,7%), propter magnum Finnicarum societatum Estonicis in terris sitarum numerum. Inter praecipuas socias nationes sunt etiam Germania (13,9%) et Suecia (8,9%). E Russia (9,2%) et Media Asia (9,2%), quoque ponderis sociae, ferriviaria supplementa, fomes et xylinon veniunt.

Sed sunt aliae duae nationes Balticae quae pleraque importata producta Estoniae praebent. Lituania (6%) fomitem, chemica et cibaria (incluso tabaco) praebet. E Lettonia (4,7%) ingeniaria producta, chemica et industriae alimentariae instrumenta veniunt.

Inter importata producta, quae 12,03 milliarda dollariorum anno 2006 addidere et sic lacunam 1,9 milliardorum dollariorum in examinatione redditus genuit, pleraque machinae ac instrumenta (33%), producta chemica (11%), textilia (10,3%), alimenta (9,4%) et ferriviaria supplementa (8,9%) sunt.

Infrastructura[recensere | fontem recensere]

Media communicationis[recensere | fontem recensere]

Unus inter multos campos retis WI-FI Dorpati.
Telephonia

In Estonia in usu 541 900 linearum telephonicarum fixarum anno 2006 erant, dum gestabilia 1 659 milliones eodem anno erant.

Peregrina ependysis modo commercialis collaborationis praesertim telephonicas diaconias evolvere. Substantialiter conexiones cum fibra optica telephonium, televisionem, radiophoniam digitalem conducunt.

Radiophonia et televisio

Erant activae 98 stationes radiophonicae in FM anno 2001, dum cum societate Eesti Televisioon centra tria televisificae productionis anno 2001 operabantur.

Interrete

In Estonia paucos annos vera electronica revolutio advenit: Estonia lege pro accessu ad Interrete spondet. Tota in natione sunt loca accessus sine filo ad Interrete, quibus habitatae zonae teguntur. Fere 99% nationis hoc rete cum locis gratuiti accessus teguntur. Qui computatrum non habet in uno inter 700 publici usus terminalia in huius retis diribitoriis cursualibus, bibliotecis et villagii tabernis gratis accedere potest. Tale schema in Europa unicum est. In Estonia etiam omnes scholae Interreti conexae sunt. Ex anno 2005 suffragia in comitiis per Interrete ferri possunt. Estonia maximum numerum conexionum ad Interrete pro incola habet.

Vectura[recensere | fontem recensere]

Vectura viaria
Via Baltica (E67) quae e Septemtrione in Meridiem Estoniam transit.

Viariae vecturae rete bene evoluta est et iuxta cum maritima navigatione praecipuo munere fungitur de eo quod attinet ad mercimoniorum vecturam.

Praecipuum rete viarium ampliis collocationibus pecuniae subiectum est, subsidiis Unionis Europaeae, qualitatis normas pares aliis Boreoeuropaeis nationibus sequens.

Via Baltica (E67) e Septemtrione in Meridiem nationem transit.

Nihilominus systema viarium solum circa 11% ex 1991 crevit, dum privatorum autocinetorum commeatus circa 80% crevit.

Autocinetorum possessorum numerus amplius anni 1990 numerum duplicavit. Circiter una tertia Estonicorum incolarum pars unum autocinetum possidet.

Commeatus maritimus
Prima nova navis Estonicae societatis Tallink MS Romantika, Helsingiae Februario 2006 religata.

Maritimae conexiones ab una inter praecipuas navigationis societates in tota Europa Septemtrionali, Tallink, confirmantur.

Naves traiectoriae ad vehenda mercimonia et viatorres assidue Estoniam et archipelago Estonico et Lettoniae, Lituaniae, Sueciae, Finniae ac Germaniae conectunt.

Inter ponderis portus inveniuntur Tallinna, Naystenoia[91] (Estonice; Muuga) et Pernavia.

Commeatus aëreus
Aëroplanum Boeing 737-500 societatis vexilli Estonici Estonian Air, in aëroportu Tallinnensi

.]]

Aëroportus Tallinnensis, Leonardus Meri Lacus Superior Internationalis (Estonice; Lennart Meri Tallinna lennujaam) appellatus, parvarum dimensionum est, quamquam nuper denuo structuratus et amplificatus est. Aëroportus vexilli Estonici societatis Estonian Air centrum est.

Est volatus e Mediolano-Malpensa in Tallinnam via Rigae qui operatur societas Air Baltic. Sunt alii aëroportus Pernaviae, Tarbati et adhuc Aresburgi qui sunt in usu praesetim domesticis periegeticisque volatibus quos operantur societates Avies et Luftverkehr Friesland Harle.

Praeterea e 16 Decembris 2010 est operativus volatus e Mediolano (Bergomi)-Orio ad Sarium in Tallinnam, bihebdomadalis et activus toto anno per societatem Ryanair.

Rete ferriviarium
Statio Baltica (Estonice; Balti jaam), centralis statio ferriviaria Tallinnensis.

Intestina mercimoniorum vectura per viam, ultimis annis, deminita est, partialem huius vecturae commotionem in ferriviam sequens, quae nunc 50% intestinae vecturae effecit.

Est locale rete ferriviarium obsoletum a societate Eesti Raudtee gestum, imprimis in usu ad vehenda mercimonia.

Gubernatio Estonica Ianuario 2007 ferriviarum novam nationalizationem complevit, quia putatur strategica infrastructura nationali progressui.

Estonia, sicut aliae Respublicae Balticae, e Sovietica occupatione Sovieticum amplum intervallum ferriviarium 1520 mm hereditavit.

Directa coniunctio ad Polonicum rete ferriviarium et sic ad reliquam Europam, quae normale intervallum ferriviarium 1435 mm adoptat, hoc momento problematica est. Sunt attamen proposita denuo qualificandarum Estonicarum ferriviarum quae directe ad reliquam Unionem Europaeam coniungantur.

Educatio et scientia[recensere | fontem recensere]

Universitas Tartuensis est una inter antiquissimas universitates in Europa Septemtrionali et optime classificata universitas in Estonia.

Estonicae formalis educationis historia originem trahit a saeculis XIII et XIV cum primae monasticae et cathedrales scholae conditae sunt. Primus liber primarum litterarum Estonice anno 1575 in typis editus est. Antiquissima universitas Universitas Tartuensis, a Suecico rege Gustavo II Adolpho anno 1632 statuta, est. Anno 1919 universitarii cursus primum Estonice docti sunt.

Hodierna educatio in Estonia divisa est in generalem, technicam et voluptuosam. Systema educativum fundatur in quattuor fastigiis: praescholari, basico, secundario et superiori. Amplum scholarum et auxiliarium educativorum institutorum rete statutum est. Estonicum systema educativum in civitariis, municipalibus, publicis et privatis institutis consistit. Sunt in praesenti 589 scholarum in Estonia.

Societatis Studentium Estonicorum (Estonice; Eesti Üliõpilaste Selts) aedificium Dorpati.
ESTCube-1 est primus Estonicus satelles.

Secundum Programma Internationalis Studentium Aestimationis, executionis fastigia Estonicis alumnis cum gymnasii aetate erant inter maxima in toto orbe terrarum: anno 2010, natio loco 13 propter sui systematis educativi qualitatem collocabatur, supra quantitatem organizationis OCOE mediam. Praeterea, circiter 89% Estonicorum adultorum inter 25 et 64 annos natorum aequivalens gymnasii diplomati assecuti sunt, unus maximorum indicum in industrializato mundo.

Academica educatio superior in Estonia divisa est in fastigia tria: baccalaureatum, gradum magistralem et doctoratum. Aliquibus specialitatibus (basicis medicis studiis, veterinariae, pharmaciae, odontologiae, architecturae-ingeniariae et in conclavibus scholaribus docentium programmati) baccalaureatus et gradus magistralis in unam unitatem integrati sunt.[92] Estonicae publicae universitates significative maiorem autonomiam applicatae educationis superioris institutis habent. Praeter ordinandam academicam universitatis vitam, universitates nova curricula creare, admissionis terminos condicionesque statuere, dispensationem oeconomicam probare, evolutionis destinationem probare, rectorem eligere et restrictiva decreta rerum ad credita attinentium facere possunt. Estonia moderatum publicarum privatarum universitatum numerum habet. Inter maximas publicas universitates excellunt Universitas Tartuensis (Estonice; Tartu Ülikool), Universitas Technica Tallinnensis seu Revaliensis (Estonice; Tallinna Tehnikaülikool), Universitas Tallinnensis seu Revaliensis (Estonice; Tallinna Ülikool), Universitas Estonica Scientiarum Vitae (Estonice; Eesti Maaülikool) et Academia Estonica Artium (Estonice; Eesti Kunstiakadeemia); maxima privata universitas est Schola Estonica Negotiorum (Anglice; Estonian Business School).

Academia Scientiarum Estoniae (Estonice; Eesti Teaduste Akadeemia) scientiarum academia nationalis est. Efficacissimum publicum sine lucro investigatorium institutum fundamentalem et applicatam investigationem conficiens Institutum Nationale Physicae Chemicae et Biophysicae (Estonice; Keemilise ja Bioloogilise Füüsika Instituut) est. Prima centra informatica exeunte decennio 196 Dorpati et Tallinnae statuta sunt. Estonici periti ad evolvendas ingeniariae programmaturalis normas Unionis Sovieticae ministeriis per decennium 199 contulere. Anno 2011, Estonia circiter 2,38% sui PDG in Investigatione et Progressu cum Unionis Europaeae 2,0% media collata impendit.

Salus et opitulatio socialis[recensere | fontem recensere]

Salus in Estonia a Ministerio Providentiae Socialis (Estonice; Eesti sotsiaalminister) moderatur et sua pecuniae suppeditatio per generalia tributa per Diaconiam Salutis Nationalis fit.

Valetudinaria in Estonia sunt:

Clinica Medicinae Internae Dorpati.
Polyclinica Manerium Mariae Dorpati.
Impuberum subsidia

In partu, Gubernatio Estonica uni parentium 100% eius praevii salarii per 18 menses praeter 320 eurones subsidiorum unius temporis pro impubere concedit. Post 18 menses, parens ius resumendi sui praevii muneris habet. Praeterea, parens et impuberes gratuitam curam medicam accipiunt. Parentes ante partum non laborantes (vacui, studentes) 278 eurones pro mense accipiunt; maximum salarium in 2 157 euronibus pro mense restringitur. Haec rationes, ex 2005 vigentes, se praecipuum positivum effectum in indice natalium in Estonia habuisse non demonstravit, qui ex 2001 iam creverat.

Haec consilia primos 18 menses infantilis vitae incumbunt. Post 18 menses, menstrua civitatis subsidia impuberibus usque ad 19 eurones pro mense (primis duobus filiis) et usque ad 58 eurones (tribus aut magis filiis) descendunt, praeter gratuitam curam medicam. Sunt multae exceptiones et addita auctaria huic regulae. Verbi gratia, unius parentis puer bis summam subsidiorum impuberibus accipit. Exercitus hominis puer quinquies summam subsidiorum impuberibus et adoptivarum familiarum pueri vicies summam subsidiorum impuberibus accipiunt. Licet sint considerabiles variationes et fluctuationes in subsidiis familiarum cum impuberibus, pleraeque Estonicae familiae magnas difficultates non oppetunt et organizationis Save the Children relatio de Statu Matrum Mundi anni 2011 Estoniam loco 18 inter optimas nationes matribus collocat, ante nationes sicut Canadam et Civitates Foederatas. Secundum Librum Factorum Mundanorum CIA (Anglice; CIA World Factbook), Estonia infimum mortis maternae indicem in toto orbe terrarum habebat.

Cultura[recensere | fontem recensere]

KUMU Museum Artis Estoniae.
Praesens temporarium praecipuum aedificium Academiae Estonicae Artium (Estonice; Eesti Kunstiakadeemia) Colli Cathedralis (Estonice; Toompea).

Cultura Estonica autochthonicum patrimonium, ut repraesentat lingua Estonica et sauna, incorporat cum solitis Nordicis et Europaeis culturalibus aspectibus. Propter historiam et geographiam, cultura Estonica affecta est traditionibus ex variis adiacentis areae gentibus, Fennis, Baltis, Slavis et Germanis non minus quam culturalibus progressibus in antiquis dominantibus potentiis, Suecia et Russia.

Hodie, Estonica societas libertatem ac liberalismum hortatur, cum populari deditione desideratis limitatae gubernationis, dum centralizatam potestatem ac corruptionem dehortatur. Protestantica etica de labore significativam culturalem essentiam manet et gratuita educatio pretiosissimum institutum est. Sicut solita cultura in aliis Nordicis nationibus, Estonica cultura, super asceticis ambitalibus realitatibus et traditionalibus alimentis, patrimonium comparative amplae rationis aequabilitatis extra practicas rationes et optabilia propinquitatis naturae ac autosatiati instituere videri potest.

Academia Estonica Artium (Estonice; Eesti Kunstiakadeemia) educationem superiorem in arte, designatione, architectura, mediis, historia artium et conservatione praebet, dum Academia Culturae Vellinensis Universitatis Tartuensis (Estonice; Tartu Ülikooli Viljandi Kultuuriakadeemia) habet modum pervulgandae nativae culturae et per curricula et per nativam constructionem et per nativas officinas ferrarias et per nativam textilis designationem et per traditionalem manufacturam et per traditionalem musicam, sed etiam per iazensem ac musicam ecclesiae. Anno 2010, fuere 245 musea in Estonia quorum coniunctae collectiones amplius decem milliones rerum continent.

Theatrum[recensere | fontem recensere]

Theatrum NO99 (Estonice; Teater NO99).

Estonica theatri historia centenaria est. Coepit, professionaliter, anno 1906 cum moderatore Carolo Menning Tarbati. Post aliquas hebdomades Theodorus Altermann et Paulus Pinna professionale theatrum Tallinnae in urbe incipiebant. Postea alia praeclara Estonici theatri nomina orta sunt velut Waldemarus Panso, Ewaldus Hermaküla et Fridericus Pedajas.

Intra istam brevem culturam, theatrum multos homines mobilitavit, quod id accessibillimum plerisque incolis fecit. Sunt Opera Nationalis, octo Theatra Nationalia, tria Theatra Municipalia et decem theatra privata quinque magnis urbibus Estonicis, praeter innumeras voluptarii theatri scholas dispersas. Intra theatri historiam, excellunt tres eventus: professionalis theatri ortus anno 1906; professionalismus anno 1950, sociatus cum Waldemaro Panso; et theatri innovatio, exeunte decennio 197, quae expressiva media theatro dedit et cuius consequentiae usque ad hodiernum tempus sentiuntur.

Litterae[recensere | fontem recensere]

E primis Estonicis scriptis saeculo XVII, litterae semper directionem similem transitae a reliqua Europa suscepere. Haec Occidentalis orientatio abecedarii Latini usu confirmata est, quae fuit resultatio Christianizationis et postea Reformationis. Litterae Estonicae varia proposita habuit, velut linguam Estonicam per nationem diffundere, de populi Estonici independentia ideas vulgare et litteras ipsas.

Ex aucto nationali sensu populi Estonici saeculo XIX, varii scriptores orti sunt et memorabiles textus scripsere, velut epos "Filius Kalevae" (Estonice; Kalevipoeg) a Friderico Reginaldo Kreutzwald, aperte Romanticismo Germanico affecto. Secus Fridericum Reginaldum Kreutzwald pugnabat Patriotico-Romantica poëtria Lydia Koidula. Sed istius incipientis nationalismi Russificatione Estoniae conatus frustrati sunt, e 1880.

Primus Realista Iohannes Liiv, operis "Decem narrationes" (Estonice; Kümme lugu) auctor, fuit. Sed litteraria renovatio ab Eduardo Vilde effecta est, qui per suam longam vitam aliquotiens suum stilum mutavit, sed fidelis Estonico Nationalismo et Socialismo Revolutionario mansit. Eius pracipuum opus mythistoria "Lactarius Villagii Montani" (Estonice; Mäeküla piimamees) est. Eduardus Vilde unus inter motus Iuvenis Estoniae (Estonice; Noor-Eesti) conditores fuit, ad quem Antonius Hansen Tammsaare, cum suo opere "Veritas et iustitia" (Estonice; Tõde ja õigus), et Gustavus Suits, cum opere "Natus pueri" (Estonice; Lapse sünd), notissimi inter Estonicos scriptores, pertinuere.

Poëma "Thomas et Maia" (Estonice; Toomas ja Mai) a Gulielmo Grünthal-Ridala et tria longa poëmata ab Augusto Annist quoque hanc perihodon participant, praeter poëtam Friedebertum Tuglas, qui e Realismo ad phantasticum Neoromanticismum evolvit. Haec renovatorii motus evolutio oppositionem Eduardi Vilde incitavit, qui peregrina nova exemplaria indicavit. Poëtria Maria Under se suo opere "Vox umbrarum" (Estonice; Hääl varjust) Germanico Expressionismo iunxit. Romanticus Augustus Gailit, Russica exemplaria sequens, modernam prosam creavit. Calius Lepik Superrealismum coluit. Denique, Sovietici regiminis statutio vincere Realismum Socialisticum fecit, cuius praecipui repraesentantes Carolus Ristikivi et Augustus Jakobson sunt.

Musica et cinematographia[recensere | fontem recensere]

Festi Pellicularum Noctium Nigrarum (Estonice; Tallinna Pimedate Ööde Filmifestival) insigne.

Musica indissociabilis nationalis culturae est, nonne Estones "Populus Canens" qualificati sunt? Primum Panestonicum carminis festum anno 1869 Tarbati evenit, ubi fere mille cantorum et musicorum e tota natione ventorum coram cavea 200 000 hominum congressi sunt. Haec traditiones anno 1988 "Revolutionem Cantantem" inspiravere, cum Estonia se e Sovietico iugo liberavit. Anno 2001, Estonia in Cantus Eurovisionis Certamine vicit.

Estonia vere debillimam quotam cinematographicorum spectatorum partem in toto orbe terrarum habet sed est valde productiva praesertim animatarum et documentariarum pellicularum. Festum quaque aestate habetur, anthropologicis pelliculis dicatum, Pernaviae et Tallinnae quaque hieme fit Festum Pellicularum Noctes Nigrae Tallinnae (Estonice; Tallinna Pimedate Ööde Filmifestival).

Architectura[recensere | fontem recensere]

Per omnes annos penes varios populos (Germanos, Suecicos et Russos), Estonica architectura varios influxus passa est. Horum influxuum syndrome -rabies, metus, humiliatio- significativos characteres architecturae monumentorum dederunt, faciendo Gothico Estonico unico inter Septemtrionales architecturas Gothicas. Et alii stili suaviter placideque reflectuntur inter Mediaevales ecclesias, Renascentisticas subtilitates, Baroca castella, Neoclassicas domos et Modernistica oppida.

Velut architectonica nationalia symbola habentur Mediaevale Tallinnae, Baroca Narva, Classica urbs universitaria Dorpatum et Pirnavia, litoralis urbs cum decennii 193 architectura.

Feriae et dies festi[recensere | fontem recensere]

Feriae et dies festi
Dies Nomem Latinum Nomen Estonicum Notae
Kalendis Ianuariis Annus Novus Uusaasta
24 Februarii Dies Nationalis Iseseisvuspäev, Eesti Vabariigi aastapäev Independentiae commemoratio anno 1918
Variabilis Dies Passionis Domini Suur reede
Variabilis Pascha Ülestõusmispühad
Kalendis Maiis Dies Laboris Kevadpüha
Variabilis Pentecoste Nelipühad
23 Iunii Dies Victoriae Võidupüha
24 Iunii Festum Sancti Ioannis Jaanipäev
20 Augusti Dies Restaurationis Independentiae Taasiseseisvumispäev
25 Decembris Christi Natalis Esimene jõulupüha
26 Decembris Dies Sancti Stephani Teine jõulupüha Secundum calendarium populare tabanipäev seu tehvanipäev, scilicet "dies Stephani"
Festa non feriata
Dies Nomem Latinum Nomen Estonicum Notae
6 Ianuarii Sollemnitas Epiphaniae Domini Kolmekuningapäev
2 Februarii Anniversarius Foederis Pacis Tartuensis Tartu rahulepingu aastapäev
Pridie Idus Martias Dies sermonis patrii Emakeelepäev
Secundo die Solis Maii Dies Matrum Emadepäev
14 Iunii Dies Luctus Leinapäev
2 Novembris Commemoratio Omnium Fidelium Defunctorum Hingedepäev
Secundo die Solis Novembris Dies Patrum Isadepäev

Cultura popularis[recensere | fontem recensere]

Neopaganismi Estonici symbolum.

Popularis Estoniae laographia e multis saeculis ante primas saeculi XIII occuptiones venit. Primi magni influentes Fenni fuere, qui, sua propinquitate Boreali et linguistica, culturali proximitati faverunt. Prima magna peregrina impactio evenit cum Catholici ad Estoniam saeculo XIII advenere et culturam paganam pro Christianam delere conati sunt. Quod accidit fuit istarum culturarum mixtio, quod vicissim Estonici populi culturam per annos surgere fecit.

Per saeculum XVIII linguae Estonicae popularizatione per populum et saeculo XIX magno Nationalistico sensu surgente, cultura popularis praedominans populo facta est. Multa antiqua carmina resuscitata et alia creata sunt. Religionis paganae elementa inter populum denuo orta et Religionis Christianae elementis unita sunt. Olim animalium ac hominum sacrificia paganis deis faciebantur ad habendas bonas alimentorum culturas ac bonam vitam. Istud elementum praeterito relictum est, quia Novo Aevo istud inter urbium homines non situm est, sed veneficae, magi et daemones dissimilem visionem in cultura Estonica habuere, quia ei sociales erant qui bona portabant, diverse eis quae Christianismus praedicat.

Coquina[recensere | fontem recensere]

Coquina Estonica per saecula a suis traditionalibus et potentioribus vicinis influxa est. Dania, Germania, Suecia, Polonia et Russia totum aut Estonici territorii partem gubernare consecuti sunt, sed praecipuus localis gastronomiae character rustica origo est.

Silgusoustum (Estonice; silgusoust), traditionale ferculum consistens ex harengo cum larido in cramo.

Plerique Estones rusticae originis ante ultimum saeculum erant et, cum cibus artus erat, ad excogitandum acuti esse egebant servanda pauca carne et fruendo ea maxime quam habebant. Postea, cum urbanizatio propter nationis industrializationem roborata est, communissima carnum genera et patatae frictae norma facta sunt, velut in reliqua Europa.

Hoc est quod hodie in localium thermopoliorum indicibus probabiliter invenietur, iuxta cum brassicae conditae (Estonice; hapukapsas) portione. últ Fortunate, nihilominus, exclusivissima Estonica praecepta a multis familiis adhuc parantur et in variis popinis circum Tallinnam apponuntur. Inter traditionalia fercula sunt: anguilla in mulso madefacta (Estonice; marineeritud angerjas), frigida apposita; pisa cum lingua (Estonice; Keel hernestega), alia gustatio frigida apposita cuius praecipuum elementum lingua est; caseus capitis (Estonice; sült) sive suilla gelatino cocta, e quo magnae quantitates fervenda suilla exossata, aliquando pedibus aut capite, fiunt ad servandum id urceis postea; botellus sanguineus (Estonice; verivorst), tomaculum sine carne, praecipue coagulato sanguine ac oryza fartum, characteristico colore obscuro, Estonicum ferculum valde typicum hiemis ac noctis Christi Natalis, appositum iuxta cum rubro fructuum silvestrium gelatino; Brassica Mulgica (Estonice; mulgikapsad), brassica condita suillā decocta, patatis coctis apposita; silgusoustum (Estonice; silgusoust), quidam parvus Maris Baltici harengus cum larido in cramo; carascum (Estonice; karask), placenta similis pani ex hordeo; subcerevisia[94] (Estonice; kali), fermentata potio leviter alcoholica et edulcata e pani atro aut secalino facta.

Disportus[recensere | fontem recensere]

Per multos annos, Estonia suos athletas aliis nationibus cessit. Primum Russiae (inter annos 1900 et 1912) et postea Unioni Sovieticae (inter annos 1948 et 1988), sed cum suo vexillo OLympia Aestiva participavit octo clipeos aureos, septem argenteos et aeneos assecuta est. In Olympiis hiemalibus, Estonia minus editiones (septem) participavit sed efficientior fuit, assecuta magis clipeos aureos, quattuor summatim, ob solum unum argenteum et unum aeneum.

Maximus Estoniae olympionices nartator Andreas Veerpalu est. Qui tres clipeos, duos aureos et unum argenteum habet, Civitate Lacus Salsi anno 2002 et Taurini anno 2006.

In birotatione, notissimus Ioannes Kirsipuu est, qui in variis Circuitus Franciae phasibus vicit. In cursibus autocinetorum, Marcus Asmer campio Formulae 3 anno 2003 factus est et fuit primus Estonicus gubernator qui Formulam 1 probationibus turmae Williams anno 2003] gubernavit. Antonius Kasemets Estoniam in tempore 2006 exstincti certaminis Champ Car repraesentavit, undecimum locum in Praemio Magno Edmundopolis velut optimum resultatum habens. Coemgenus Korjus, in praesenti in GP3 Seriebus, et Sten Pentus, hodie in Auto GP, alii Estonici repraesentantes in cursu autocinetorum formulae sunt. Marcus Märtin, qui 86 rallyis probationibus inter annos 1997 et 2005 certavit, Estonicum praecipuum nomen hoc modo est.

In pediludio, Estonia nullam turmam internationaliter expressivam habet et turma nationalis nunquam se in certamine mundano pedilusorio aut in Certamine Europaeo classificavit. Optima expeditio fuit in certaminibus exclusoriis Certaminis Europaeis Pediludii MM, cum tres victorias consecuta est et tertio loco in circulo finivit qui Cechiam et Scotiam continebat. Pedilusor Martinus Poom anno 2004 optimus Estonicus lusor ultimis 50 societatis UEFA annis electus est, sed notissimus pedilusor in hac natione natus Valerius Karpin est, Russicae originis et quamborem in Russia lusit.

Internationales classificationes[recensere | fontem recensere]

Tabula inferior internationales Estoniae classificationes ostendit:

Index Locus Nationes recensae
Societatis Freedom House Libertas Interretialis anno 2002 47
Societatis Global Gender Gap Report Index Mundanus de Spatio inter Genera anno 2013 59º 136
Index Libertatis Oeconomicae anno 2014 11º 157
Societatis Relatoribus sine Finibus Index de Libertate Imprimendi inter annos 2011 et 2012 11º 187
Index de Statu Libertatis Mundanae anno 2006 159
Index Evolutionis Humanae anno 2013 33º 169
Index Perceptionis Corruptionis anno 2013 28º 176
Index Promptitudinis Retialis anno 2014 21º 133
Index Facilitatis Negotiandi anno 2014 22º 158
Index de Statu Puerorum Mundanorum anno 2012 10º 165
Index de Statu Feminarum Mundanarum anno 2012 18º 165
Index Libertatis Mundanae anno 2014 165
Index Prosperitatis Legatum anno 2011 33º 110
Index Proficientiae in Lingua Anglica EF anno 2013 60
Programma Internationalis Studentium Aestimationis anno 2012 de Mathematica 11º 65
Programma Internationalis Studentium Aestimationis anno 2012 de Scientia 65
Programma Internationalis Studentium Aestimationis anno 2012 de Lectione 11º 65

Secundum situm interretialem speedtest.net, Estonia unam inter rapidissimas deonerandi ex Interreti velocitates in toto orbe terrarum cum media deonerandi velocitate 27,12 megabitorum pro secundo habet.

Pinacotheca[recensere | fontem recensere]

Codices[recensere | fontem recensere]

Estoniae hi codices sunt:

Vide etiam[recensere | fontem recensere]

Flag of Europe waving.svg
Porta Unionis
Europaeae

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Diccionario Auxiliar Español-Latino ab Iosepho Ioanne del Col
  2. Diccionario Auxiliar Español-Latino ab Iosepho Ioanne del Col
  3. Lexicon Universale Hofmann
  4. Diccionario Auxiliar Español-Latino ab Iosepho Ioanne del Col
  5. Diccionario Auxiliar Español-Latino ab Iosepho Ioanne del Col
  6. Diccionario Auxiliar Español-Latino ab Iosepho Ioanne del Col
  7. Diccionario Auxiliar Español-Latino ab Iosepho Ioanne del Col
  8. Baltisches historisches Ortslexikon: Estland
  9. Vicipaedia Theodisca
  10. Vicipaedia Anglica
  11. Vicipaedia Anglica
  12. Lexicon Universale Hofmann
  13. Vicipaedia Anglica
  14. Vicipaedia Anglica
  15. Vicipaedia Anglica
  16. Vicipaedia Anglica
  17. Vicipaedia Anglica
  18. Vicipaedia Anglica
  19. Vicipaedia Estonica
  20. Historia Diplomatica Friderica Secundi
  21. Vicipaedia Lettonica
  22. [:et:Eesti esiajalugu#.C3.9Chiskondlik kord|Vicipedia Estonica]]
  23. Heinrici Chronicon Lyvoniae
  24. Vicipaedia Anglica
  25. Lexicon Universale Hofmann
  26. Lexicon Universale Hofmann
  27. Lexicon Universale Hofmann
  28. Lexicon Universale Hofmann
  29. M. Zeiller, Regnorum Sueciae, Gothiae ... descriptio nova
  30. Baltisches historisches Ortslexikon: Estland
  31. M. Zeiller, Regnorum Sueciae, Gothiae ... descriptio nova
  32. Tabula Ducatuum Livoniae et Curlandiae a F. de Witt
  33. Vicipaedia Anglica
  34. Lexicon Universale Hofmann
  35. Lexicon Universale Hofmann
  36. Kärdla ümbruse kohanimedest
  37. Kärdla ümbruse kohanimedest
  38. Lexicon Universale Hofmann
  39. [http://mmh.cz/lingua/lamj_la Lexicum nominum geographicorum latinorum]
  40. Lexicon Universale Hofmann
  41. [http://mmh.cz/lingua/lamj_la Lexicum nominum geographicorum latinorum]
  42. Vicipaedia Anglica
  43. Vicipaedia Anglica
  44. Lexicon Universale Hofmann
  45. Vicipaedia Anglica
  46. Vicipaedia Anglica
  47. Lexicon Universale Hofmann
  48. Lexicon Universale Hofmann
  49. Vicipaedia Anglica
  50. Vicipaedia Anglica
  51. Lexicon Universale Hofmann
  52. Lexicon Universale Hofmann
  53. Vicipaedia Estonica
  54. Lexicon Universale Hofmann
  55. Lexicon Universale Hofmann
  56. Vicipaedia Estonica
  57. Lexicon Universale Hofmann
  58. Ducatuum Livoniae et Curlandiae Nova Tabula
  59. Ducatuum Livoniae et Curlandiae Nova Tabula
  60. Vicipaedia Theosdisca
  61. Vicipaedia Estonica
  62. Vicipaedia Theosdisca
  63. Vicipaedia Estonica
  64. Vicipaedia Anglica
  65. Vicipaedia Anglica
  66. 66.0 66.1 Regnorum Sueciae, Gothiae... nova descriptio
  67. Lexicum nominum geographicorum latinorum
  68. Vide paginam Anglicam de Ecclesia Tarbatensi
  69. Regnorum Sueciae, Gothiae ... descriptio nova
  70. Vide paginam Anglicam de Ecclesia Tarbatensi
  71. Regnorum Sueciae, Gothiae ... descriptio nova
  72. Vicipaedia Anglica
  73. Vicipaedia Anglica
  74. Lexicum nominum geographicorum latinorum
  75. Regnorum Sueciae, Gothiae... nova descriptio
  76. ibidem
  77. ibid.
  78. Vicipaedia Estonica
  79. Regnorum Sueciae, Gothiae ... descriptio nova
  80. Lexicum nominum geographicorum latinorum
  81. Regnorum Sueciae, Gothiae... nova descriptio
  82. ibidem
  83. ibid.
  84. Vicipaedia Anglica
  85. Vicipaedia Anglica
  86. "Population by ethnic nationality, 1 January, year". stat.ee. Statistics Estonia 
  87. "PC231: POPULATION BY RELIGIOUS AFFILIATION AND ETHNIC NATIONALITY". Statistics Estonia. 31 March 2000 
  88. "PC0454: AT LEAST 15-YEAR-OLD PERSONS BY RELIGION, SEX, AGE GROUP, ETHNIC NATIONALITY AND COUNTY, 31 DECEMBER 2011". Statistics Estonia. 31 December 2011 
  89. Vicipaedia Anglica
  90. Estonica - Oeconomia: Commercium Externum
  91. Eesti Entsüklopeedia
  92. "National summary sheets on education systems in Europe and ongoing reforms: Estonia". Eurydice. February 2009 
  93. Vicipaedia Anglica
  94. [http://www.ruslat.info/display.php?action=view&id=5509&from=word=%EA%E2%E0%F1%7Ctype=full%7Caction=search Русско-латинский словарь]

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Roman numeral 10000 CC DD.svg