Finnia

Suomen tasavalta
Republiken Finland

Vexillum Insigne
Sententia: nulla
Hymnus: Maamme (Finnice) Vårt land (Suecice)
Forma administrationis	{{{forma_administrationis}}}
Linguae officiales	Finnica, Suecica
Nomen incolarum	Finnus
adiectivum	Finnicus
Praeses	Saulus Niinistö
Minister primarius	Jyrki Katainen
{{{titulus_ducis_3}}}	{{{nomen_ducis_3}}}
{{{titulus_ducis_4}}}	{{{nomen_ducis_4}}}
Caput	Helsingia 60° 10′ Sept., 24° 56′ Ort.
Urbs maxima	Helsingia
Area  - Totalis  - aqua (%)	de area 65°.a 338 145 km² 9.4%
Numerus incolarum (anno 2007) Totalis  - Spissitudo	de frequentia 112°.a 5 288 483 16/km²
PDB (anno 2005)  - Totalis  - PDB/capita	de producto 52.a $163 000 000 000 $34 819 (12.a)
Nummus	Euro (EUR)
Independentia Declarata	6 Decembris, 1917
Circulus temporalis  - aestate (HÆ)	TEO (UTC+2) TÆEO (UTC+3)
Praefixum telephonicum nationis	+358
Dominium interretiale	.fi
Visitare Portam Finniam

Finnia (-ae, f.) sive Finlandia vel Finnonia (Finnice: Suomi; Suecice: Finland; Samice: Suopma) est civitas in Scandinavia sita, cuius civitates finitimae sunt Suecia et Norvegia et Russia. Eius territorii nomen primum Latinum classicum "Fennia" erat. Caput (et urbs maxima) est Helsingia.

Historia

Tabula geographica

Historiae scriptores aiunt anno 1155 Finniam in potestatem Sueciae venisse, anno 1150 religionem Christianam introductam esse. Religio Christiana ab rege Suecico Erik in Finniam lata est bello quod Prima Suecica Expeditio Sacra appellari solet. Archaeologica vestigia autem sunt quibus Christiana religio in Finnia Meridionali ante annum 1150 fuisse videatur. Anno 1249 Suecicus rex Birger Jarl Secundam Suecicam Expeditionem Sacram duxit sic de iure Finnia in potestam Sueciae venit et lingua Suecica quoad educationem et administrationem rei publicae principalis facta est; Finniae autem lingua populi, clericorum iudicumque lingua remansit. Societas in quattuor genera divisa erat: nobiles, equites, clericos et agricolas iurium expertes, ex quibus maxima pars civitatis constabat.

Sexto decimo saeculo a Michaele Agricola primi libri in Finnia editi sunt; eodem saeculo Suecicum Imperium quoque ad Lutheranam religionem se convertit. Suecicum Imperium in Finnia urbes condidit, sicut urbes Ingriam Caianiamque. Provinciae praefectus Petrus Brahe decem urbes et primam Academiam Aboensem condidit. Finniae exercitus in bellis Suecicis pugnavit et Finniae milites in exercitu Suecico nomine "Hakkapeliittas" appellabantur.

Imperium Suecicum contra Novogardiam bellum gessit. Novarum terrarum invasio duravit usque ad occupationem Russicam. Russia populo Finnico defensionem a Suecia pollicita est et hac de causa Finnia a Russiae exercitu saeculo XVIII occupata est.

Res publica Finnica sui iuris anno 1917 nata est. Anno 1918 gestum est bellum civile, ex quo victrices evaserunt copiae senatus Finnici. Anno 1939 invasit Unio Sovietica in Finniam (Bellum Hiemale). In foedere pacis amisit Finnia partem magnam Careliae Finnicae. Ab anno 1941 usque ad annum 1944 iterum gesserunt Finnia et Unio Sovietica inter se bellum.

Etymologia

• Nomen Finnicum (Suomi) originem ducit fortasse a verbo Proto-Baltico *zeme (terra).
• Nomen Indoeuropaeum Finnland provenit fortasse a verbo Germanico Finn (venator-convector vel vagus). Sunt multa nomina locorum in Scandinavia quae Finn continent (exempli gratia Finnmark, Finnskogen).

Linguae

Linguae publicae Finniae sunt lingua Finnica et lingua Suecica (variae dialecti quoque linguarum Samicarum in Lapponia adhibentur).

Quamquam neque Finnia neque Finni in Imperii Romani orbi fuerunt, Latinitatem honorant et haec in natione colitur per radiophonicas vias necnon per interrete. Cum Unioni Europaeae praeesset, Finnia Latine communicabat; nuntii Latine scripti, a mense Iulio usque ad mensem Decembrem anni 2006 editi, inveniuntur in pagina interretiali "EU 2006".

Latinistae noti Finnici sunt:

• Jukka Ammondt
• Teivas Oksala
• Ericus Palmén
• Tuomo Pekkanen
• Reijo Pitkäranta

Geographia

Si plus cognoscere vis, vide Geographia Finniae, Index urbium Finniae, Index lacuum Finniae, et Index fluminum Finniae

Lacus et flumina

• Aurajoki
• Lacus Päijänne

Urbes

Si plus cognoscere vis, vide Index urbium Finniae

Principales urbes Finniae sunt:

• Helsingia (Helsinki, Suecice: Helsingfors)
• Vantania (Vantaa, Suecice: Vanda)
• Aboa (Turku, Suecice: Åbo)
• Carolina vetus (Kokkola, Suecice: Karleby)
• Neo-Carolina (Uusikaarlepyy, Suecice: Nykarleby)
• Sala (Salo)

Divisiones administrativae

Si plus cognoscere vis, vide Divisiones administrativae Finniae

Historia

Olim, fuerunt Provinciae historicae Finniae (–1634) et Comitatus Finniae (1634–1997).

Provinciae

Si plus cognoscere vis, vide Provinciae Finniae

Finnia in sex divisiones administrativas primas dividitur, quae provinciae appellantur et sunt:

1. Finnia Meridionalis
2. Finnia Occidentalis
3. Finnia Orientalis
4. Uloa
5. Lapponia
6. Alandia

Regiones

Si plus cognoscere vis, vide Regiones Finniae

Provinciae in 20 divisiones administrativas secundas, quae regiones (Finnice: maakunta, Suecice: landskap) appellantur, dividuntur.

Regiones oeconomicae

Si plus cognoscere vis, vide Regiones oeconomicae Finniae

Regiones in 79 divisiones administrativas tertias, quae regiones oeconomicae (Finnice: seutukunta, Suecice: ekonomisk region) appellantur, dividuntur.

Communia

Si plus cognoscere vis, vide Communia Finniae, Index communium Finniae, Index communium Finniae numero incolarum, et Index communium Finniae magnitudine

Regiones oeconomicae in 432 divisiones administrativas quartas, quae communia (Finnice: kunta. Suecice: kommun) appellantur, dividuntur.

Historia

Finnorum nomen saeculo primo exeunte in opere Taciti de Origine et Situ Germanorum reperitur:

Hic Suebiae finis. Peucinorum Venethorumque et Fennorum nationes Germanis an Sarmatis adscribam dubito. quamquam Peucini, quos quidam Bastarnas vocant, sermone cultu sede ac domiciliis ut Germani agunt. sordes omnium ac torpor procerum: conubiis mixtis nonnihil in Sarmatarum habitum foedantur. Venethi multum ex moribus traxerunt; nam quidquid inter Peucinos Fennosque silvarum ac montium erigitur latrociniis pererrant. hi tamen inter Germanos potius referuntur, quia et domos figunt et scuta gestant et pedum usu et pernicitate gaudent: quae omnia diversa Sarmatis sunt in plaustro equoque viventibus. Fennis mira feritas, foeda paupertas: non arma, non equi, non penates; victui herba, vestitui pelles, cubile humus: solae in sagittis spes, quas inopia ferri ossibus asperant. idemque venatus viros pariter ac feminas alit; passim enim comitantur partemque praedae petunt. nec aliud infantibus ferarum imbriumque suffugium quam ut in aliquo ramorum nexu contegantur; huc redeunt iuvenes, hoc senum receptaculum. sed beatius arbitrantur quam ingemere agris, inlaborare domibus, suas alienasque fortunas spe metuque versare: securi adversus homines, securi adversus deos rem difficillimam adsecuti sunt, ut illis ne voto quidem opus esset. cetera iam fabulosa: Hellusios et Oxionas ora hominum vultusque, corpora atque artus ferarum gerere: quod ego ut incompertum in medio relinquam.

Notae

Civitates sociae Unionis Europaeae

 

Civitates et regiones Europae