Russia

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Haec pagina de terra hodierna explicat. Si aliud quaeris quod etiam "Russia" appellatur, vide Russia (discretiva).
Российская Федерация
Foederatio Russica (Rossica)
Vexillum Russiae
(Vexillum)
Insigne Russiae
(Insigne)

Carta telluris Russiam monstrans

Lingua publica Lingua Russica
Caput Moscua
Maxima urbs Moscua
Praeses Vladimirus Putin
Primus minister Demetrius Medvedev
Area
 - Totale
 - % aqua
locum 1e
17 075 400 km²[1]
0,5%
Numerus incolarum
 - Totalis (2010)
 - Spissitudo
locum 8e
142 914 136 hab.[2]
8,2 h/km²
Moneta Rubelus (RUB)
Zona Horaria UTC+3 - UTC+12
Hymnus Nationalis Hymnus Russiae (ab anno 2001)
Interretis abbreviatio .ru
Praefixum telephonicum 7

Russia,[3][4][5] etiam Rossia[6] seu Ruthenia[7] (Russice Россия, tr. Rossija), nunc publice Foederatio Russica[8] vel Foederatio Rossica (Russice Российская Федерация, tr. Rossijskaja Federacija), est respublica in Europa Orientali et Asia boreali sita, maxima orbis terrarum civitas sui iuris. Caput Russiae est Moscua (Moscovia). Publica civitatis lingua est lingua Russica.

Temporibus antiquis, pars Russiae hodiernae etiam ab auctoribus classicis dicta est Sarmatia (e Graeco incolarum nomine Σαυρόμμαται [9]) et Scythia.

Index

Institutio publica [recensere]

Institutio publica Russiae a Constitutione anni 1993 decernitur: Russia est respublica foederativa. Praefectus civitatis est praeses, a suffragio communi electus, qui etiam est cum imperio copiarum Russiae. Praeses ministrum primum Gubernationis Foederationis Russicae assignat, consensu institutorum legum latoris.

Institutum legum latoris supremus reipublicae est Concilium Foederale (Russice Федеральное Собрание, tr. Federal’noe Sobranie) Foederationis Russicae, quod compositum est a partibus duabus, sunt Concilium Foederationis (Russice Совет Федерации, tr. Sovet Federacii) et a populo electum Concilium Publicum (Russice Государственная Дума, tr. Gosudarstvennaja Duma).

Tabula geographica Russiae.

Divisio administrativa [recensere]

Pagina principalis: Divisio administrativa Russiae

Russia 21 res publicas autonomas, quadraginta-sex regiones (Russice, in sg., область, tr. oblast’), novem territoria (Russice, in sg., край, tr. kraj), quattuor districtus (Russice, in sg., округ, tr. okrug) autonomos et singulam regionem autonomam comprehendit. Moscua et Petropolis sunt "urbes dignitatis foederalis." Haec subiecta Foederationis Russicae in octo districtus foederales instituta sunt.

Mons Elbrus, summum cacumen in Caucaso, Russia, et Europa.

Geographia [recensere]

Russia, fines terrestres per Norvegia, Finnia, Estonia, Lettonia, Lituania, Polonia, Ruthenia Alba, Ucraina, Abasgia,[10] Georgia, Alania Meridiana,[10] Atropatene, Kasachstania, Mogolia, Sina, et Corea Boreali habens, montes (Caucasus, Urales, Altai, etc.) silvaeque cuius plurimam ruris partem complent, terras Europae Orientalis Asiaeque borealis plurimas possedit.

Ursus arctos est popularis Russiae signum, praecipue in Occidentali.

Lacus et flumina [recensere]

In Russia, quae enim nonnullos lacus (quorum amplissimi sunt Mare Caspium, Baical, Ladoga et Onega[1]) stagnaque continet, multa flumina fluunt (quorum Lena, Irtis, Ienisea, Obius, Rha, Amur longissima sunt.[1]).

Maria [recensere]

Litora Russiae a sex maribus Oceani Arctici (qui in Russia "Glacialis Septentrionalis" vocatur), tribus maribus Oceani Atlantici et tribus maribus Oceani Pacifici circumluuntur.

Insulae [recensere]

Ad Russiam insulae multae pertinent, e.g. insulae Curilenses, insula Wrangel, Nova Zemla, Sachalina.

Flora et fauna [recensere]

Flora Russiae circa 24 700 species plantarum habet. Silvae plus quam 40 centesimas terrae occupant. Species animalium etiam variae sunt. Circiter 4300 species Chordatum in Russia habitant.

Urbes [recensere]

Russia plus mille urbes habet, quarum maximae sunt Moscua, Petropolis, Novosibirscum, Catharinoburgum, Novogardia Inferior, Samara.[1]

Templum Omnium Religionum Casani in urbe multiculturali.

Homines [recensere]

Russia circiter 143 decies centena milia incolarum habet, quarum 79.3 centesimae in parte Europaea et 20.7 centesimae in parte Asiatica eius colunt. Hanc terram habitant circiter 160 gentes: Russi (79.8% populationis), Tartari (3.8%), Ucraini (2%), etc.

Religio [recensere]

Russia est terra publice saecularis. Cives quamlibet aut nullam religionem confiteri possunt. Homines religiosi Russiae praecipue sunt Christiani (principaliter Orthodoxi), alii sunt Musulmani, Iudaei, Buddhisti, etc. Atheistae in Russia etiam multi sunt.

Historia [recensere]

Pagina principalis: Historia Russiae

Praehistoria Russiae [recensere]

Tempore antiquo in terris hodiernae Russiae habitabant Scythae, Sarmatae (Roxolani, Alani, etc.), Gothi, Hunni, variae gentes Finno-Ugricae, Turcicae, Balticae, Slavicae, et aliae. Coloniae Graecorum prope litus orientale Ponti Euxini exsistebant. Partes territorii quod nunc Russia est a nonnullis regnis antiquis olim occupabantur.

Ruthenia (Rus' ) Kioviensis saeculo undecimo.

Ruthenia [recensere]

Vide etiam: Ruthenia

Saeculis nono et decimo in Europa Orientali formatum est regnum Slavorum orientalium (etiam a gentibus Finnicis et aliis habitabatur), nominibus Ruthenia, Russia, Ruscia vocabatur, seu vulgo Rus dicitur. Annus condicionalis fundationis regni illius est anno 882, cum, ex annalibus, Novogardiae dux Helgus (vulgo Oleg) cum copiis suis occupavit urbem Kioviam et fecit illam metropolis Rutheniae. Regnum illud terras Ucrainae et Rutheniae Albae partemque territorii Russiae nostri temporis comprehendit. Annis 988 et 989, cum monarcha Ruthenicus erat magnus dux Kioviensis Vladimirus I Magnus, religio Christiana (ritus orientalis), facta est religio publica in Ruthenia.

Saeculo duodecimo, desintegratio? regni Ruthenici facta est. Formati sunt multi Ruthenorum ducatus sui iuris, ex quibus capitibus in territorio Russiae hodiernae sunt Novogardia Magna, Volodimiria, Resania, Smolenscum, et aliae urbes.

Anno 1237, Mogoles suis sociisque ex oriente invaserunt. Illi tunc ab alienigenis Tartari vocabantur, et nunc appellatio Mogolo-Tartari (seu Tartaro-Mogoles) pro denotatione illorum in usu est. Mogolo-Tartari multas eversiones affecerunt (e.g., Kiovia, Resania, Susdalia, Volodimiria, et multae aliae urbes Rutheniae illo tempore ab agressoribus destructae sunt). Formaverunt regnum nomine Orda Aurea, cui ducatus Ruthenici euroboreales tributum pendere debuerunt. Periodus ille historicus "iugum Mogolo-Tartarorum" appellatur.

Moscovia [recensere]

Moscoviae maximi amplissimique ducatus chorographica descriptio
Vide etiam: Moscovia

Saeculo quarto decimo ascendit Rutheniae euroborealis ducatus Moscoviensis (Moscuensis), saeculo tertio decimo formatus.

Saeculo quinto decimo Ioannes III, magnus dux Moscoviae ab anno 1462, multas terras adiunxit: Volodimiriam, Iaroslaviam, Rostoviam, Novogardiam Magnam, Tueriam, Viatcam, Permiam, etc. Anno 1480 iugum Mogolo-Tartarorum decivit. Contra Magnum Ducatum Lituaniae prospere bellabat. Ioannes III se "magnum ducem totius Rutheniae" proclamavit.

Exinde regnum Moscoviense nominatur Rus (Русь, i.e. Ruthenia), sicut regnum antiquum (haec forma ad finem saeculi septimi decimi praevalebat) seu Rossia (Россия, i.e. Russia in notione hodierna, quae forma nominis originem suam ducit e Ρωσία, nomine Graeco pro Ruthenia, fine saeculi quinti decimi in litteris Russicis primo obvia est et initio saeculi duodevicensimi facta est officialis), sed ab alienigenis Europaeis saeculis sexto decimo et septimo decimo Moscovia appellabatur.

Filius Ioanni III, magnus dux (ab anno 1505) Basilius III, anno 1510 Pscoviam adiunxit. Smolenscum anno 1514 iniunctum est, ob bellum contra Magnum Ducatum Lituaniae (15121522). Ab anno 1521 ducatus Resaniensis est pars Russiae.

Filius Basilii III, Ioannes IV (magnus dux "totius Rutheniae" ab anno 1533) anno 1547 primus tzar (sive czar, i.e. rex) Russiae factus est. Regna Casanense et Astrachanense, etiam nonnullas alias terras adiunxit.

Saeculis sexto decimo et septimo decimo, Russi Siberiae potiti sunt. Populus Russiae saeculo septimo decimo ineunte interventionem Poloniae Lituaniaeque et Sueciae repressit, quae tamen nonnullas terras huius regni occupaverunt. Anno 1654, Ucraina orientalis (cum Kiovia), quae fuerat pars regni Poloniae et Lituaniae, decreto Concilii Pereaslaviensis se Russiae (regno Moscoviensi) adiunxit.

Petrus Magnus. Tabula a Paulo Delaroche picta.
Catharina II Magna (1729-1796). Tabula a Ioanne Baptista Lampi picta.

Imperium Russicum [recensere]

Pagina principalis: Imperium Russicum

Tsar (ab anno 1682) Petrus I reformationes multas perfecit. Contra Sueciam ab anno 1700 ad annum 1721 bellabat: Ingermanlandiam partemque Careliae (a Suecia saeculo sexto decimo occupatas) recuperivit, Estoniam et Livoniam adiunxit. Anno 1712 caput regni ex Moscua Petropolim transtulit. Anno 1721 Petrus I factus est primus imperator Imperii Russici.

Imperium Russicum saeculis duodevicensimo et undevicensimo territorium suum extendit, magni valoris erat. Anno 1812, Bellum Patrium contra Franciam invadentem gestum est; Russia agressorem vicit. Ab anno 1853 ad annum 1856, Imperium Russicum contra Turciam, Regnum Unitum, Franciam, et Regnum Sardiniae in Bello Crimeaeno bellabat, sed superatum est. Annis 1877 et 1878 Russia contra Turciam bellabat, Bulgariam liberavit.

Annis 19041905, Imperium Russicum contra Iaponiam bellabat, sed bellum illud perdidit? et certis territoriis capta est.

Anno 1905, prima revolutio Russica accidit, quae ad annum 1907 durabat. Publicus legumlatorum coetus, Duma nominatur, anno 1905 institutus est (ad annum 1917 exsistebat, nomen coeti illius anno 1993 factum est appellatio parlamenti Foederationis Russicae).

Anno 1914 Bellum Orbis Terrarum I conflatum est, quo Russia cum Serbia, Francia, Regno Unito, etc., contra Germaniam, Imperium Austro-Hungaricum, Turciam, et Bulgariam bellabat.

Anno 1917, duae revolutiones? (Revolutio Februaria et Revolutio Octobris) in Russia factae sunt, et imperium factum est res publica. Certae Imperii Russici partes priscae (Finnia, Polonia, et aliae) civitates sui iuris factae sunt.

Russia Sovietica et Unio Sovietica [recensere]

Paginae principales: Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica et Unio Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum
Georgius Gagarin, primus homo qui iter in spatio fecit.
Mir, statio spatialis Sovietica et Russica.

Propter revolutionem dominatio Sovietorum (i.e. Conciliorum) legatorum operariorum, rusticorum et militarium declarata in Russia est. Revolutionis? Octobris causa Factio Communistica (Bolsevicorum), cuius dux erat Vladimirus Lenin, facta est regnatrix.

Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica (RSFSR) mense Ianuario anno 1918 a Tertio Omnirussico Conventu Sovietorum proclamata est. Die 12 Martii 1918, Moscua denuo caput Russiae facta est. Bellum civile in Russia annis 19181920 durabat (locis nonnullis ad annum 1922 et porro manebat). Communistae cum sociis suis pugnabat contra adversarios dominationis Sovietorum et vicerunt.

Anno 1922, Russia cum Ucraina, Ruthenia Alba et Foederatione Transcaucasica Unionem Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum (URSS) formavit, cuius unionis res publica maxima fuit.

Ab anno 1941 ad annum 1945 erat Bellum Magnum Patrium (pars Belli Orbis Terrarum II) Unionis Sovieticae contra Germaniam. Anno 1945, post victoriam supra Germaniam, URSS cum Civitatibus Foederatis Americae et aliis terris contra Iaponiam bellabat et recuperivit territoria, anno 1905 ab Imperio Russico amissa.

Anno 1945, Unio Sovietica fuit unus ex conditoribus Consociationis Nationum.

Die 12 Iunii 1990, declaratio de plena libertate publica Russiae accepta est. Die 12 Iunii 1991 electus est primus praeses Russicae SFSR Boris Ieltsin.

Anno 1991, URSS dissoluta est. Mense Decembri anno illo praesides Russiae et Ucrainae praesesque Concilii Supremi Rutheniae Albae approbaverunt desintegrationem Unionis Sovieticae (cuius successor nunc Russia est), conventionem de creatione Independentium Civitatum Foederationis subscripserunt.

Foederatio Russica [recensere]

Mense Decembri anno 1991, publicum civitatis nomen Russicae Sovieticae Foederativae Socialisticae Rei Publicae in nomen Foederationis Russicae mutatum est. Reformationes in terra illa peractae sunt. Mense Septembri anno 1993 a constulto praesidis systema Sovietorum liquidatum est; die 12 Decembris eiusdem anni accepta est hodierna Constitutio Foederationis Russicae.

A die 7 Maii anni 2000 ad diem 7 Maii anni 2008, Vladimirus Putin praeses Russiae erat. A die 7 Maii anni 2008 ad diem 7 Maii 2012 praeses Foederationis Russicae erat Demetrius Medvedev (cum Vladimiro Putin duce gubernationis), postquam Putin denuo ad officium praesidis venit.

Scientia et cultura [recensere]

Russia est patria terraque activitatis? multorum hominum scientiae et culturae emeritorum, quorum sunt, e.g., erudita et poeta Michael Lomonosov, poetae Alexander Puškin et Michael Lermontov, scriptores Nicolaus Gogol, Theodorus Dostoevskij et Leo Tolstoj, compositor Petrus Čajkovskij, chemicus Demetrius Mendeleev, physiologus Ioannes Pavlov et multi alii.

Oeconomia [recensere]

E visceris Russiae naphtha, gas, lithanthrax, metalla, apatita, adamantes et aliae opes naturales extrahuntur. Energia electrica in officinis electricis terrae huius productur. Surculi industriae Russiae sunt constructio machinarum, metallurgia, industriae chemica naphtochemicaque, silvatica, textilis, cibaria, etc. Agricultura et pecuaria in terra etiam evolutae sunt. Russia alimenta ignis, machinas, materias rudes, etc., exportat. Moneta Russiae est rubelus.

Pupa Matrëška exposita.

Notae [recensere]

Vide etiam [recensere]

Bibliographia [recensere]

Generalia
  • Ullrich, Volker, ed. 2005. Russland und der Kaukasus. Fischer Weltalmanach aktuell (mit Analysen und Reportagen aus der ZEIT und Zahlen, Daten und Fakten aus dem Fischer Weltalmanach). Francofurti: Fischer Taschenbücher, Bd. 72303. ISBN 3-596-72303-5.
Geographia et geopolitica
Civilitas
  • Kanet Roger E., ed. 2011. Russian Foreign Policy in the 21st century. Palgrave Macmillan.
  • Mommsen, Margarita. 2004. Wer herrscht in Russland? Der Kreml und die Schatten der Macht. Ed. 2a. Monaci: Beck. ISBN 3-406-51118-X.
  • Pleines, Heiko, et Hans-Henning Schröder, eds. 2010. Länderbericht Russland. Bonnae: Bundeszentrale für politische Bildung, Schriftenreihe (Bd. 1066).
  • Stachow, D., L. Shevtsova, Roland Götz, J. Scherrer, et E.-M. Auch. 2006. Aus Politik und Zeitgeschichte: Russland, Beilage zur Wochenzeitung Das Parlament. Bonnae: Bundeszentrale für politische Bildung (13 Martii). PDF).
Historia
Cultura et sociologia
  • Figes, Orlando. 2003. Nataschas Tanz: Eine Kulturgeschichte Russlands. Berolini: Berlin Verlag. ISBN 3-8270-0487-X.
  • Franz, Norbert, ed. 2002. Lexikon der russischen Kultur. Darmstadt: Primus. ISBN 3-89678-413-7.
  • Goehrke, Carsten. 2003 Russischer Alltag. Turici: Chronos. ISBN 3-0340-0583-0.
  • Redepenning, Dorothea. 1994. Geschichte der russischen und sowjetischen Musik: Das 19. und 20. Jahrhundert in 2 Bänden. Laaber: Laaber-Verlag. ISBN 978-3-89007-206-7.

Nexus externi [recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Russiam spectant.
Generalia
Administratio
Miscellanea

Mille Paginae.png