Croatia
E Vicipaedia
|
|||||
| Sententia nationalis: Antemurale Christianitatis | |||||
| Linguae officiales | lingua Croatica | ||||
| Nomen incolarum adiectivum |
{{{nomen_gent}}} {{{adiectivum}}} |
||||
| Carmen nationale | Lijepa naša domovino | ||||
| Praeses - Minister primus |
Stephanus Mesić Jadranka Kosor |
||||
| Caput | Zagrabia 45° 48' Sept., 16° 0' Ort. |
||||
| Urbs maxima | Zagrabia | ||||
| Area - Totalis - aqua (%) |
de area 124.a 56,542 km² 0.01% |
||||
| Numerus incolarum (anno [[{{{numerus_incolarum_anno}}}]]) Totalis - Spissitudo |
de frequentia {{{status_numeri_incolarum}}}a {{{numerus_incolarum}}} {{{densitas_incolarum}}}/km² |
||||
| PDB (anno 2003) - Totalis - PDB/capita |
de producto 67.a $49,638 miliones $11,140 (49.a) |
||||
| Nummus | Martes (kn) (HRK) |
||||
| Independentia |
25 Iunii, 1991 | ||||
| Circulus temporalis - aestate (HÆ) |
TEC (UTC+1) TÆEC (UTC+2) |
||||
| Praefixum telephonicum nationis | +385 |
||||
| Dominium interretiale | .hr | ||||
Res publica Croatica est civitas Europaea, ad finem Maris Mediterranei, Mediae Europae, et Balcaniae (antiqui Haemi) iacens, capite Zagrabia (antiquo Andautonia).
Medio Aevo, saeculis nono et decimo, Croatia fuit regnum liberum; postea, saeculis undecimo–quarto decimo, subregnum cum Hungaria unitum. Ab saeculo quinto decimo usque ad saeculum undevicensimo, in Imperio Austriaco fuit ducatus Croatiae et Slavoniae, atque temporibus recentioribus (1918–1990), fuit una ex rerum publicarum Iugoslaviae.
Index |
[recensere] Aevum Antiquum
Croatiae hodiernae territorium in Aevo Antiquo gentibus Illyricis (sensu lato) plerumque incolonatum erat: Histrii in paeninsula Histria (Istra), Liburni in Dalmatia septentrionali et insulis adiacentibus (hodie Kvarner), Delmatae in media Dalmatia, Iapodes in vallibus intermontanis Croatiae mediae, atque gens Pannonica Iasi nominata in Croatia septentrionali et gentes Celtici sicut Scordisci ad Savum flumen (hodie Posavina) et Boii in extremo boreali ad flumen Murum (hodie Međimurje). Etiam cognoscuntur complures minores gentes: Ortoplini, Parentini, Mannii, Pleraei, et aliae ad litus Hadriaticum, atque Colapiani, Varciani, Segestani, Andizetes, Breuci, et aliae in Croatia media.
[recensere] Croatia Latina
In Regno Croatiae mediaevali, lingua Latina fuit publica, et documenta publica atque inscriptiones regiae ex eo tempore plerumque Latini sunt, sed plebs etiam scripturam Glagoliticam et sua lingua Slava in forma archaica Chakaviana in usu habebat (haec sermo Chakaviana mediaevalis hodie solum in insulis Adriaticis et paeninsula Histria in usu est).
Postea, Imperii Austriaci in ducatu Croatiae et Slavoniae, saeculis quinto decimo–undevicensimo lingua Latina inter civitates etiam publica persisterat, per impedere introductionem publicam linguarum Germanicae vel Hungaricae in Croatia et Slavonia. Ideo in Croatia usque ad annum 1848, lingua Latina unica publica fuit, et huius in contione ducali sermones obligatae Latinae in usu erant, atque leges novae solum in Latino editi sunt. Ephemerides Zagrabienses 'Acta Publica Hebdomadalis' in Zagabria ad annum 1772 in Lingua Latina editi fuerunt.
Croatia linguam Latinam diutissime per totum millennium, id est a saeculo nono usque ad undevicensimo, in usu publico perpetuo habuit. Postea, lingua neolatina aliquantulum mutata in Croatia in Ecclesia Catholica Romana perstitit, atque etiam nobilitas Croatica sermonem Latinum saepe in eventis sollemnibus usurpavit. Etiam in Lingua Croatica syntaxis Romana et verba permulta Latina assimilata sunt, quam ob rem a ceteris linguis Slavicis haec Lingua Croatica classica saeculis sexto decimo–undevicensimo, propter lexicon semi-Romanum, maxime distinguebatur.
Ab anno 1918, Croatia in Iugoslavia inclusa est, et tum linguae Slavicae saeculo vicensimo solum permissae erant. Tum in lingua hybrida Serbocroata introducta, syntaxis Romana et verba permulta Latina ex Croatia eiecta sunt, et verbis Turcicis vel Balcanicis commutata sunt. Postea lingua Latina sicut lingua aliena in scholis maioribus solum addocta est, praecipue in Collegio Classico Zagrabiae saeculis sexto decimo–vicensimo. Ab anno 1972, minister Stephanus Šuvar in reforma communistica Croatiae in educatione totali linguam Latinam abolitus est. Iugoslaviae post dissolutionem ab anno 1991 in Croatia libera, scholae classicae complures gradatim renovatae sunt, et hodie lingua Latina in haec civitate iterum addocta est.
[recensere] Geographia
Aevi Antiqui nomina classica permulta in Croatia bene cognita sunt (confer infra: nomina antiqua et hodierna includens).
[recensere] Regiones geographicae maiores
- Borona, deinde Banovina (hodie: Banovina vel Banija)
- Dalmatia (hodie: Dalmacija)
- Histria (hodie: Istra)
- Interamnia (Croatia), deinde Sclavonia (hodie: Slavonija)
- Iapudia (hodie: Lika)
- Liburnia (hodie: Kvarner)
- Quercia (hodie: Žumberak)
- Sclavonia
- Valeria (hodie: Baranja)
[recensere] Urbes et oppida
Vide etiam: Urbes Croatiae.
- Ad Turres (hodie: Crikvenica)
- Andautonia classica (Zagrabia medievalis, hodie: Zagreb, Dugo Selo)
- Aquae Iasae (hodie: Varaždinske Toplice)
- Aquaviva, deinde Varasdinum (hodie: Varaždin)
- Arupium (hodie: Otočac)
- Berulia (hodie: Brela)
- Bigeste (hodie: Vrgorac)
- Bivium (hodie: Ogulin)
- Carlostadium (hodie: Karlovac)
- Cibalae (hodie: Vinkovci)
- Cornacum (hodie: Vukovar)
- Crisium (hodie: Križevci)
- Cuccium (hodie: Ilok)
- Curcum (hodie: Korenica)
- Epidaurum (hodie: Cavtat)
- Halicanum (hodie: Čakovec)
- Iadera (hodie: Zadar)
- Incerum, deinde Posega (hodie: Požega)
- Lentula (hodie: Bjelovar)
- Marsonia (hodie: Slavonski Brod)
- Muccurum (hodie: Makarska)
- Mursa (hodie: Osijek)
- Narona (hodie: Metković)
- Novae (hodie: Imotski)
- Pietas Iulia, deinde Pola (hodie: Pula)
- Varvaria, etiam Raparia (hodie: Bribir)
- Romula classica (hodie: Samobor)
- Salona (hodie: Solin)
- Siscia, Segestica (hodie: Sisak)
- Senia (hodie: Senj)
- Servitium (hodie: Gradiška)
- Soetovio (hodie: Sinj)
- Spalatum (hodie: Split)
- Tarsatica (hodie: Rijeka)
- Tininum (hodie: Knin)
- Tragurium (hodie: Trogir)
[recensere] Flumina antiqua
- Aquilis (hodie: Mirna)
- Arius (hodie: Ombla)
- Bacuntius (hodie: Bosut)
- Bathinus (hodie: Bednja)
- Bolia (hodie: Korana))
- Colapis (hodie: Kupa)
- Dravus (hodie: Drava)
- Formia (hodie: Dragonja)
- Gudesca (hodie: Gacka)
- Murus (fluvius) (hodie: Mura)
- Naro (hodie: Neretva)
- Odagra (hodie: Odra)
- Oenaeus (hodie: Una)
- Polanus (hodie: Mrežnica)
- Savus (hodie: Sava)
- Tedanius (hodie: Zrmanja)
- Titius (hodie: Krka)
- Tillurus (hodie: Cetina)
- Ulca (hodie: Vuka)
[recensere] Insulae maiores incolonatae
- Aloepus (hodie: Olib)
- Apsirtis (hodie: Lošinj)
- Arba (hodie: Rab)
- Brattia (hodie: Brač)
- Bucium (hodie: Biševo)
- Celadussae (hodie: Kornati)
- Cerosa (hodie: Šipan)
- Choasa (hodie: Sušac)
- Colentum (hodie: Murter)
- Corcyra Nigra (hodie: Korčula)
- Crexa (hodie: Cres)
- Curycta (hodie: Krk)
- Eucomium (hodie: Susak)
- Issa (hodie: Vis)
- Ladeste (hodie: Lastovo)
- Lumbricata (hodie: Vrgada)
- Melitussa (hodie: Mljet)
- Olynta (hodie: Šolta)
- Pamodus (hodie: Pag)
- Pharus (hodie: Hvar)
- Pirosima (hodie: Premuda)
- Portunata (hodie: Dugi)
- Proteras (hodie: Prvić)
- Pullariae (hodie: Brijuni)
- Sissa (hodie: Ugljan)
[recensere] Regiones administrativae
Vide: Regiones Croatiae.
[recensere] Vide etiam
[recensere] Nexus externus
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Croatia spectant. |
| Haec stipula ad nationem spectat. Amplifica, si potes! |
| Europa — Civitates |
|
Ager Merulensis | Albania | Andorra | Armenia | Austria | Batavia | Belgia | Bosnia et Herzegovina | Bulgaria | Cechia | Croatia | Cyprus | Dania | Estonia | Finnia | Francia | Georgia | Germania | Graecia | Helvetia | Hibernia | Hispania | Hungaria | Islandia | Italia | Lettonia | Lichtenstenum | Lituania | Lusitania | Luxemburgum | Melita | Moldavia | Monoecus | Mons Niger | Norvegia | Polonia | Regnum Britanniarum | Res publica Macedonica | Res publica Sancti Marini | Romania | Russia | Ruthenia Alba | Serbia | Slovacia | Slovenia | Suecia | Turcia | Vaticanum | Ucraina |
|
Europa — Regiones
|
|
Balcania | Balticum | Britannia Maior | Gallia | Hibernia | Iberia | Lapponia | Pannonia | Scandinavia | Caucasus |