Mexicum

Civitates Foederatae Mexicanae

Vexillum Insigne
Caput	Mexicopolis
Urbs maxima	Mexicopolis
Lingua prima	Hispanica
Forma civitatis	Foederata respublica constitutionalis
Praeses	Henricus Peña Nieto
Civitas sui iuris	de Hispania coepta 16 Septembris 1810 et desita 27 Septembris 1821
Area  - Totale  - % aqua	locum 13º locum 11º 1 972 550 km² 2.5%
Numerus incolarum  - Total (2009)  - Spissitudo incolarum	109 955 400 habitantes 54 h/km²
Moneta	Pensum Mexicanum
Zona Horaria	UTC-5 - UTC-7
Hymnus nationalis	Hymnus nationalis Mexicanus
Interretis abbreviatio	.mx
Praefixum telephonicum	52

Mexicum (ex verbo Navatlaco Mēxihco (IPA:meːʃiko); Hispanice: México (IPA:mejiko)) seu publica plenaque appellatione Civitates Foederatae Mexicanae, aut vulgo Res Publica Mexicana et Foederatio Mexicana, est foederata respublica constitutionalis quae populari ratione gubernata, ex parte meridiana Americae Septentrionali finitima, ex triginta duabus civitatibus foederatis composita est. Caput est Mexicopolis, maxima orbis terrarum urbs. Quae de septemtrione Civitatibus Foederatis, meridie Guatimalia et Beliza, orienti Sino Mexicano, occidenti Oceano Pacifico adiacet.

Mexici terram homines plurimi incolunt, quae est secunda regnorum maxima, ubi natu lingua Hispanica loquuntur. Hispanice quotidie inter se confabulantur, quamquam cives multi linguis Amerindicis utuntur.

Mexicum tertia maximarum civitatum (post Brasiliam et Argentinam) tertiaque frequentissimarum civitatum (post Brasiliam) intra Americam Latinam est. Anno 2011, quarta decima est terrarum oeconomicam auctoritatem habentium cum PDG 1185 milliardorum dollariorum (secundum Aerarii Monetarii Internationalis numeros).

Toponymia

Ante Viceregni Novae Hispaniae libertatem, civitatem sui capitis nomen, Mexici accipere decisum est. Revera, urbis nomen Mexicum-Temistitlana erat, ad Aztecam tribum Navatlacam, Mexicanos, spectans.

Huius tribus nominis origo obscurissima est. Iesuita historicusque Franciscus Xaverius Clavijero suis in scriptis nomen e Mēxitl sive Mēxitli Navatlaco vocabulo ortum esse asseverat, quod dei belli et tutelaris Mexicanorum divinitatis, Vitzliputzli, nomen est. Secundum hanc doctrinam, "Mexicum" "locum [ubi vivit] Mēxitl sive Mēxitli" ad Templum Maximum spectans significaret. Haec notio etiam a Fratre Ioanne a Turrecremata participatur; attamen Frater Ioannes a Turrecremata Mēxitli ortum esse e vocabulis melt, scilicet 'agava', atque xictli, scilicet 'umbilico', et primos incolas Mexicatl nuncupatos esse addit. Secundum hanc versionem, Mexicum "gentem e Mēxitli" significaret aut 'locus in agaves umbilico' verti posset; haec interpretatio etiam a Franciscano Motolinia adfirmatur. Bernardinus de Sahagun, Iosephus de Acosta, Didacus Durán, et alii historici in suis operibus "Mexicum" e Mexio (Navatlace Mecitl sive Mexi) ortum esse dicunt, quod ducis sacerdotis nomen erat, qui primos peregrinos, Mexicanos nuncupatos, duxit et ergo nomen "populum Mexii" significaret. Mexius etiam Mexitl nuncupatur, sed Mexius et deus Mexitli non confundendi sunt.

Imago urbis Mexici-Temistitlanae, in Codice Mendoza picta.

Aliqui periti, inter quos Alphonsus Caso, Mexicum ex vocabulis metztli 'Luna', xictli 'umbilico aut medio aut filio', cum -co locativo suffixo, ortum esse suggerit. Proinde Mexicum 'locum in media Luna' sive 'locum in lunaris lacus medio' significaret, lacui Texcoco alludentis, medio in quo aedificata est urbs Mexicopolis. Haec notio in Aztecica fabula ut, dum Mexicani primum lacum Texcocum advenirent, (Hispanice mexicas) Lunam ibi repercutentem viderint narrante fundatur.

Huius urbis nomen Hispanice México translitteratum est, cuius x phoneticum Hispanicae antiquae valorem, scilicet consonantem fricativam post-alveolarem sonoram sive /ʒ/, repraesentabat, evolvit in consonantem fricativam velarem surdam /x/ per saeculum sextum decimum, ab j repraesentatam, quod variatione Méjico multis in publicationibus, praesertim in Hispania, utere induxit, dum in Mexico, México praelata graphia facta est. Aliquibus annis abhinc, Regia Academia Hispanica, institutum linguam Hispanicam moderatum, commendatam graphiam Hispanice México esse statuit, et pleraeque publicationes omnibus in Hispanophonicis civitat hodie novae normae se adhaerent, quamquam desueta variatio aliquando invenitur. Latine, Mexici x nec originalem nec praesentem sonum, sed consonantem /ks/.

Cum e Mexico quaedam respublica foederata facta esset, Civitates Foederatae Mexicanae appellabantur, atque constitutio anni 1824 appellationes nominatim Mexici Civitas et Civitates Foederatae Mexicanae usurpavit, etiam Constitutio anni 1857 usa est his nominibus, priusquam "Res Publica Mexici" declarata foret. Etsi Constitutio anno 1917 sanxerit ut nomen publicum esset Civitates Foederatae Mexicanae, praeterquam in textu quoque nominis "Mexici Res Publica" usus habetur.

Historia

Humanitas praecolumbiana

"Castellum" Tzitzen-Itzae.

Ignium Vallis Mexicanae (Hispanice Valle de México) inventorum aetas radiocarbonice computata est anno 21 000 a.C.n. et aliquae instrumentorum lithicorum fragmina prope ignes reperta sunt, quod humanorum praesentiam illo tempore indicat. Abhinc annorum circa 9000, antiquae Indigenae gentes maizium domuere et revolutionem industrialem multas multiplicas civilizationes creaturam coepere. Quarum inter 1800 et 300 a.C.n. multae in superiores civilizationes Praecolumbianas Mesoamericanas evolvere, inter quas Olmecae, Teotihuacani, Maiae, Zapotecae, Mixtecae, Toltecae et Azteci florentissimi paene per 4000 annorum ante contactum cum Europaeis erant.

Creduntur his civilizationibus multa ad inventa et progressiones esse in campis talibus architectura (templis pyramidalibus), mathematica, astronomia, medicina, theologia. Azteci ob amplissimam sacrificiorum humanorum praxem noti fuere. In quorum culmine, Teotihuacanum (Hispanice Teotihuacán; Navatlace Teōtīhuacān), maximarum pyramidalium structurarum aliquas in America praecolumbiana aedificatas continens, amplius 150 000 incolarum habebat. Ante Hispanicam occupationem aestimationes inter 6 et 15 milliones incolarum in praesentis Mexici regione indicant.

Colonizatio

Michael Hidalgo y Costilla, "Pater Mexici."

Ineunte saeculo sexto decimo, e Ferdinandi Cortesii appulsu, civilizatio Aztecica ab Hispanis invasa captaque est. Accidentali modo ab conquisitatoribus Hispanis introducta, variola Mesoamericam anno 1520 vastavit, milliones Aztecorum necans, incluso imperatore, dum haec vastatio Ferdinandi Cortesii victoriae super imperio Aztecico attributa est. Territorium Imperium Hispanicum sub Novae Hispaniae nomine factum est. Magna Mexicanarum identitatis, traditionum et architecturae pars per perihodon colonialem creata est.

Libertas et saeculum XIX

Territorialis Mexici evolutio e 1821.

Proelium Verae Crucis. Carolus Nebel pinxit.

Die 16 Septembris 1810, ab Hispania libertas a Michaele Hidalgo parva urbe Doloribus Hidalgo in Guanahuato declarata est. Primus insurgens globus ab Michaele Hidalgo, exercitus viceregii Hispanici capitaneo Ignatio Allende, capitaneo militum subitariorum Ioanne Aldama et Iosepha Ortiz de Domínguez La Corregidora formabatur. Michael Hidalgo et suorum militum aliqui capti morteque a sclopetationis manipulo in Chihuahua pridie Kalendas Augustas 1811 multati sunt. Post quorum mortem, rectio ab Iosepho Maria Morelos suscepta est, qui praecipuas urbes meridianas cepit.

Anno 1813, Congressu Chilpancingensi convocato, die 6 Novembris Acta Solemnia Declarationis Libertatis Americae Septemtrionalis obsignata sunt. Iosephus Maria Morelos captus ultimoque supplicio die 22 Decembris 1815 affectus est. Annis secutis, seditio fere collapsa est, sed anno 1820 vicerex Ioannes Ruiz Apodaca exercitum, a creŏlo generali Augustino de Iturbide ductum, contra Vincentii Guerrero copias misit. Vice quorum, Augustinus de Iturbide Vincentio Guerrero ad coniungendas vires occucurrit et anno 1821 Coronae Hispanicae repraesentantes et Augustinus de Iturbide Foedera Cordubensia obsignaverunt, quae Mexici libertatem secundum Consilium Igualae agnovit.

Augustinus de Iturbide se statim imperator Primum Imperium Mexicanum proclamavit. Seditio contra eum anno 1823 Civitates Foederatas Mexicanas (Hispanice Estados Unidos Mexicanos) statuit. Anno proximo, Reipublicae Constitutio elaborata est et Guadalupe Victoria primus nuper natae civitatis praeses factus est. Prima decennia post libertatem captam oeconomica instabilitate signata sunt, quae in Bellum Pastillorum (Hispanice Guerra de los Pasteles; Francice Guerre des Pâtisseries) anno 1836 et in pugnam inter Liberales, gubernationis foederalis modum defendentes, et Conservativos, hierarchicum gubernationis modum defendentes, induxit.

Anno 1836, generalis Antonius López de Santa Ana, bis dictator centralistaque, Septem Leges (Hispanice Siete Leyes), penitus commutare temptavit ita, ut gubernii in unum conferendi causa perpluria instituta conderentur. Cum Constitutionem anni 1824 suspendit, bellum civile totam per civitatem extensum est triumque guberniorum libertatem declaraverunt: Respublica Texiae, Respublica Fluminis Magni, Respublica Iucataniae.

Texia prospere suam libertatem obtinuit et a Civitatibus Foederatis annexa est. Limitanea disputatio ad Bellum Mexicano-Statunitense, anno 1846 inceptum et biennium durans, adduxit; hoc bellum cum Foederis Guadalupiae obsignatione finem habuit, quod Mexicum paene totum terrarum dimidium Civitatibus Foederatis, inclusis California ac Novo Mexico, cedere coegit. Alia valde minor territorii transferentia, Arizonae ac Novi Mexici Meridionalium partium—Emptio Gadsdeniana—anno 1854 evenit. Bellum Castarum Iucataniae, Maiensis seditio, anno 1847 coepta, una inter prosperrimas modernas Amerindorum seditiones fuit. Maiae rebelles sive Cruzōbi) relative liberas inclavaturas usque ad decennium 194 defendere.

Insatisfactio cum Santa Ana regressu in potestatem Liberale Consilium Ayutlae (Hispanice Plan de Ayutla), ineunte perihodo "Reformatio" (Hispanice La Reforma) nuncupata, induxit. Elaborata nova Constitutione anni 1857, civitatem laicam, foederalismum velut gubernationis formam et varias libertates statuit. Quia Conservativi hanc constitutionem accipere reiicere, Bellum Reformationis anno 1858 coepit, per quod ambo circuli suas proprias gubernationes habebant. Bellum anno 1861 finem habuit, Liberalibus vincentibus, ab Amerindo Benedicto Juárez praeside ductis. Decennio 187 Mexicum militarem Franciae occupationem passum est, quae Secundum Imperium Mexicanum creavit, gubernante Domus Habsburgensis archiduce Ferdinandus Maximilianus Austriae, faventibus clero Catholico Romano et Conservativis, qui postea consilium mutavere et Liberalibus adunavere. Maximilianus me dedidit, die 14 Iunii iudicatus est et die 19 Iunii 1867 ultimo supplicio affectus est.

Porphirius Díaz, Mexici praeses per Porphyriatum (Hispanice Porfiriato).

Porphyrius Díaz, respublicanus generalis per interventionem Francicam, Mexicum e 1876 in 1880 et postea e 1884 in 1911 in quinque reelectionibus consecutivis, perihodo Porphyriatu nuncupata, gubernavit, qui non solum notabilibus oeconomicis rebus, collocationibus pecuniae in artibus scientiisque sed etiam disaequatione oeconomica repressioneque politica notatur.

Saeculum XX

Francisci I. Madero expeditiones inter 1909 et 1910.

Probabilis comitialis fraus quae ad quintam Porphyrii Díaz reelectionem adduxit Revolutionem Mexicanam (Hispanice Revolución Mexicana et Navatlace; Mēxihcatl Tēahcomanaliztli) anni 1910, in principio a Francisco I. Madero ductam, provocavit.

Porphyrius Díaz anno 1911 renuntiavit et Franciscus I. Madero praeses electus, sed post biennium per subitaneam conversionem a Conservativo generali Victorianus Huerta directam depositus necatusque est. Quod denuo bellum civile incepit, praeclaros velut Franciscum Villa et Aemilianum Zapata implicans, qui suas proprias vires formavere. Tertia vis, exercitus constitutionalis ab Venustiano Carranza ductus, bellum finire adeptus est et radicaliter constitutionem anni 1857 alteravit ut includerentur multae praemissarum socialiumque postulationum inter revolutionarios. Haec constitutio demum Constitutio anni 1917 nuncupata est. Aestimatur bellum 900 milia hominum inter 15 milliones incolarum anno 1910 necavisse.

Interfecto Venustiano Carranza anno 1920, huic alius heros revolutionarius, Alvarus Obregón, sucessit, cui vicissim sucessit Plutarchus Elias Calles. Plutarchus Elias Calles anno 1928 denuo electus sed necatus est antequam munus suum susciperet. Anno 1929, revolutionarius, Alvarus Obregón, sucessit, cui vicissim sucessit Plutarchus Elias Calles. Plutarchus Elias Calles anno 1920 Factionem Nationalem Revolutionariam, postea Factionem Revolutionariam Institutionalem (Hispanice Partido Revolucionario Institucional, PRI) rursus baptizatam, condidit et perihodon Maximatum (Hispanice Maximato) nuncupatam incepit, quae cum Lazari Cárdenas del Río electione terminavit, qui varias oeconomicas socialesqie reformationes perfecit et praeterea significative industriam petroleosam PEMEX 18 Martii anni 1938 expropriavit, sed diplomaticam crisin cum civitatibus quarum cives negotia ob radicalem Lazari Cárdenas rationem perdiderant provocavit.

Foederis Liberi Commercii Americae Septemtrionalis obsignationis caerimonia, Octobre 1992. E sinistra dextrorsum (stantes) Praeses Carolus Salinas de Gortari, Praeses Georgius H. W. Bush, Primus Minister Brian Mulroney. (Sedentes) Iacobus Serra Puche, Carola Hills, Michael Wilson.

Inter 1940 et 1980, Mexicum substantiale oeconomicum incrementum expertum est qui aliqui historici "miraculum Mexicanum" (Hispanice milagro mexicano) appellant. Etsi oeconomia florere pergebat, disaequatio socialis offensivus factor esse perrexit. Praeterea, factionis PRI gubernatio magis magisque auctoritaria et aliquando oppressiva facta est (v.gr. in Trucidatione Tlatelolcensi, Hispanice masacre de Tlatelolco, anno 1968, ubi circiter 30 800 manifestatorum vitam perdidere).

Comitiales reformationes et petrolei pretiorum auctus Ludovici Echeverría Álvarez administrationem secuti sunt. Mala horum redituum gestio ad inflationem adduxit et Crisin anni 1982 ingravavit. Eodem anno, petrolei pretia collapsa sunt, faenoris pretia auxere et gubernatio debitum non solvendum esse. Praeses Michael de la Madrid Hurtado se ad monetae devaluationem vertit, quae vicissim inflationem provocavit.

Vincentius Fox primus praeses ex oppositionis factione fuit qui comitia praesidialia Mexicana post septuaginta annos vicit.

Anno 1988 Cuauhtemocus Cárdenas, antiqui praesidis Lazari Cárdenas del Río filius, se candidatus factioni PRI opponens presentavit et gravis minatio possibilisque victor factus est. Attamen, adeptus est secundum locum in comitiis propter fraudis comitialis accusationes notatis, ubi Carolus Salinas de Gortari victor declaratus est. Carolus Salinas de Gortari ambitiosum Liberale programma substatialiter inflationem reducere consecuturum incepit; denuo debitum externum pactus est et pleriquas societates publicas privatizavit, exceptis electricis petroleosis societatibus, et legis accommodationem proposuit quae exītus, praedia rustica municipalia, in privata praedia commutarent. Anno 1992 Foedus Liberi Commercii Americae Septemtrionalis consurrexit.

Ingentis gubernativorum sumptuum quotidianarumque rationum incrementi causa iuxta cum fuga pecuniarum civitas in gravem recessionem oeconomicam anno 1995 intravit. Praeses Ernestus Zedillo pecuniam mutuam e Civitatibus Foederatis et Aerario Monetario Internationali consecutus est. Natio e crisi anno 1996 exivit; inter 1996 et 2000, index incrementi medii 5 centesimarum quotannis fuit. Anno 1997, nulla factio politica maioritatem absolutam in Congressu Unionis (Hispanice Congreso de la Unión) adepta est. Primum e Revolutionis Mexicanae fine, anno 2000 Vincentius Fox, oppositionis candidatus, primus Factionis Actionis Nationalis (Hispania; Partido de Acción Nacional, PAN) candidatus factus est, qui praeses foederalis electus est. Die 23 Martii 2005 trium Boreo-Americanarum nationum praesides Societatem Securitatis et Prosperitatis Americae Septemtrionalis sive SPP, gradum in maiorem communitariam integrationem, obsignavere.

In foederalibus comitiis anni 2006, factionis PAN Philippus Calderón Andrean Manuel López Obrador Factionis Revolutionis Democraticae per minimam suffragiorum marginem vicit; Andreas Obrador resultationes impugnavit et Philippi Calderón victoriam accipere recusavit. Post duos indeterminationis menses, Tribunal Comitiale Philippi Calderón victoriam decrevit, qui munus Kalendis Decembribus 2006 suscepit, quamquam Andreas Obrador resultationes et Philippi Calderón gubernationem agnoscere recusavit. Philippus Calderón structuralium reformationum seriem incepit, inter quas tributaria fiscalisque, iudicialis et pensionum reformationes, omnes a Congressu per primum eius mandati biennium probatae. Praeterea, pugnam contra narcomercaturam cum controversiosa Mexicanorum exercitus et virum armatarum participatione incepit. Aprili 2009, Mexicum, praesertim caput Mexicopolis, magnopere eruptione influenzae per H1N1 anno 2009 affectum est, quae per alias Americae Septemtrionalis et Europae regiones extensa est.

Geographia

Despectus in Mexicum ex spatio visum.

Mexicum circa 23º Septemtrionalibus et 102º Occidentalibus in Americae Septemtrionalis portione situm est. Paene totum Mexicum in Lamina Americana Septemtrionali est, cum parvis Paeninsulae Californiae Inferioris partibus in laminis Pacifica et Coco. Geophysice, aliqui geographi territorium Isthmi Tehuantepecensis oriente (circiter 12% totius) in America Media includunt. Geopolitice, nihilominus, Mexicum totum Americae Septemtrionalis pars iuxta cum Canada et Civitatibus Foederatis consideratur.

Totum Mexicum 1 972 550 chiliometrorum quadratorum latum est, quod id quartusdecimam maximam mundi nationem secundum aream facit, et circa 6000 insularum in Oceano Pacifico (etiam remotam insularum Aquaeluparum et Revillagigedensium gubernationem), in Sinu Mexicano, in Caribico et in Mare Purpureum includit. Septemtrione, civitas limitem 3141 km latum partitur. Fluminis Magni maeandri finem inter Mexicum et Civitates Foederatas e Civitatis Iuarezensis (Hispanice Ciudad Juárez) Oriente usque ad Sinum Mexicanum definiunt. Naturalium artificiosarumque notarum series reliquum limitem e Civitate Iuarezensi usque ad Oceanum Pacificum delineat. Meridie, Mexicum limitem 871 km latum cum Guatimalia et alium 251 km latum cum Beliza partitur.

Acumen Orizabense, altissimus Mexici locus.

Mexicum duabus cordilleris Iugum Mater Orientale et Iugum Mater Occidentale nuncupatae transitur, quae Boreo-Americanorum Montium Saxosorum extensio sunt. Ex oriente versus occidentem, in media parte, respublica Axi Neovulcanico, etiam Monte Nivoso sive Montibus Nivifera nominato, transigitur. Quarta cordillera, Iugum Mater Meridianum, e Mechoacana usque ad Guaxacam patet.

Velut tale, pleraque Centralis Septemtrionalique Mexici territoria in elevatis altitudinibus sita sunt et maximae elevationes in Axi Neovulcanico inveniuntur: Acumen Orizabense, 5700 metrorum altum; Mons Fumosus, 5462 metrorum altum; Femina Alba, 5286 metrorum altum; et Nivatus Tolucensis, 4577 metrorum altum. Tres magnae urbanae agglomerationes in istarum quattuor elevationum vallibus sitae sunt Toluca, Magna Mexicopolis, et Angelopolis.

Clima

Deserta Californiae Inferioris (Hispanice Desierto de Baja California).

Tropicus Cancri revera civitatem in temperatam tropicalemque zonas dividit. Paralleli vicesimi quarti Septemtrione terrae minores temperaturas per hiemis menses cum magna nivis praecipitatione in montibus planitiebusque habent. Paralleli vicesimi quarti Meridie, temperaturae constantes totum per annum sunt et solum secundum altitudinem variant. Quod Mexico in mundo variorum climaticorum systematum unum dat.

Vicesimi quarti paralleli areae, altae usque ad 1000 metra, (Meridionalis ambarum litoralium planitierum pars, talis Paeninsula Iucatania, mediam annuam temperaturam inter 24 et 28 ºC habet. Temperaturae elevatae totum per annum ibi, solum cum 5º dissimilitudinis inter aestatem et hiemem in media temperatura manent. Ambo Mexicana litora, exceptis Meridionali Sinus Campecorensis litore et Septemtrionali Californiae Inferioris litore, etiam gravium huracanis vulnerabiles aestate et autumno sunt. Vicesimi quarti paralleli septemtrione inferiores areae calidae umidaeque aestate sunt, quae generatim minorem temperaturam mediam annuam (inter 20 et 24 °C) moderatiorum condicionum causa hieme habent.

Magnarum Mexici urbium multae in Valli Mexicana aut adiacentibus vallibus sitae sunt, plerumque amplius 2000 metrorum altae. Quod eis dat clima temperatum totum per annum, cum temperaturis mediis annuis (inter 16 et 18 °C) et temperaturis subfrigitis noctu totum per annum.

Multae Mexici partes, praesertim Septemtrione, clima siccum cum sporadicis pluviis habet, dum Meridionales tropicalium planitierum partes mediam amplius 2000 millimetrorum annuae praecipitationis habent. Verbi gratia, plurimae civitatis Septemtrionis urbes, inter quas Mons Regis, Hermosillum, et Mexicali, amplius 40 °C aestate patiuntur. In desertis Sonorae temperaturae 50 °C amplius attingunt. Mexici Septemtrio desertis pinctus est, quia in orbis terrarum latitudine in qua omnes regiones desertae formantur situs est.

Hydrographia

Mexici flumina in aspectus tres colliguntur; pelvem Pacifici, Sinus et intestinam. Longissimum Mexicanum flumen est Flumen Magnum Septemtrionis in pelvi Sinus. Quod 3034 chiliometrorum latum est et fini cum Civitatibus Foederatis prodest. Inter alia huius pelvis flumina Usumacinta, Guatimaliae finitima; Griialva^?, forsitan flumen cum maxima aquae quantitate in civitate; et Panŭca (Hispanice Pánuco), cuius pelvis Vallis Mexicanae pars est, sunt.

Lacus Patzquǎri (Hispanice Pátzcuaro).

In Pacificum flumina Lerma Balsaeque magnum pondus Mexicanarumterrarum superiorum urbibus habentia; flumina Sonora, Forte, Maius et Yaqui prosperam civitatis boreoccidentis agriculturam sustentantia; et Coloratum, cum Civitatibus Foederatis divisum, influunt. Intestina flumina, scilicet ea quae in mare non influunt, brevia et pauci voluminis sunt. Excellunt flumina Casae Grandes in Chihuahua Nazaeque in Durango. Pleraque Mexicana flumina voluminis paucum habent et fere nullum eorum navigabile est.

Mexicum multos lacus et lacunas suo in territorio possidet, sed plerique parvi. Praecipuus lacus Chapala in civitate Xalisco est, qui propter nimium usum abiturus est. Alii ponderis lacus Patzquǎri, Zirahuenensis et Quitzeo sunt, omnes ei in Mechoacana. Praeterea, molium aedificatio lacuum artificialium formationem suppeditavit, inter quos moles Mille Insularum in Oaxaca.

Biodiversitas

Lepisosteus (Hispanice pejelagarto), endemicus Mexici piscis.

Mexicum 17 civitatum megadiversarum una in mundo est, cum amplius 200 000 dissimilium specierum, quia Mexicum lar 10 aut 12 centesimae mundanae biodiversitatis est. Mexicum prima civitas in toto orbe terrarum in reptilium biodiversitate est, cum 707 speciebus descriptis; secunda in mammalibus, cum 438 speciebus; quarta in amphibiis, cum 290 speciebus; et quarta in flora cum 26 000 dissimilium specierum. Mexicum etiam secunda civitas secundum oecosystematum numerum et quarta secundum totum specierum numerum putatur. Circiter 2500 specierum legibus Mexicanis proteguntur. Mexicana gubernatio Systema Nationale Informationis de Biodiversitate (Hispanice Sistema Nacional de Información sobre Biodiversitad) creavit, ad studendum et promovendum sustentabilem territorialium oecosystematum usum.

In Mexico, 17 milliones hectariorum Regiones Naturales Protectae considerantur in quibus includuntur 34 reservata biosphaerae (inalterata oecosystemata), sexaginta duo consaepta reipublicae, quattuor monumenta naturalia (ob aestheticum, scientificum aut historicum valorem in perpertuum protecta), viginti sex regiones protectarum florae faunaeque, quattuor regiones protectarum opium naturalium (conservatio terrae, pelvium naturalium, silvarum), et septendecim sanctuaria (zonae cum opulentia speciebus abundante).

Civilitas

Platea Constitutionis sive Plinthis et Palatium Nationale penitus, reipublicae potestatis exsecutivae sedes.

Constitutio Mexicana anni 1917 rempublicam foederalem praesidialisticam cum potestatum separatione inter exsecutivum, legisferum iudicialemque ramos creavit. Historice, exsecutivus dominans ramus est, cuius potestas praesidi datur, qui leges e parlamento, congressu foederali sive Congressu Unionis, emanatas promugat exsequiturque.

Congressus Mexici.

Congressus crescentis ponderis munere ex anno 1997 functus est, cum oppositionis factiones primum ponderis victorias consecutae sunt. Praeses etiam leges per decretum exsecutivum in quibusdam oeconomicis pecuiariisque campis scribit, utendo potestatibus a Congressu delegatis. Praeses per suffragium universale sexenni muneri eligitur et denuo munus obire nequit. Non est praeses vicarius; dimissionis aut praesidis mortis casu, praeses temporarius a Congressu eligitur.

Congressus Nationalis bicameralis est, a Senatu sive Camera Senatorum et Camera Deputatorum compositus. Consecutiva recidiva electio prohibetur. Senatores sexenni muneri eliguntur et deputati per triennium serviunt. 128 sedes Senatus occupantes per mixtionem electionis directae ac repraesentationis proportionalis eliguntur. In Camera Inferiori Deputatorum, 300 e 500 deputatis directe in circulis uninominalibus eliguntur, dum reliquae 200 sedes per modificatam repraesentationis proportionalis formam fundatam in quinque comitialibus basibus eliguntur. Hae 200 sedes ad iuvandas factiones minimas ut ad Parlamentum accedant creatae sunt.

Rationes internationales

Mexici civilitas externa a praeside ducitur et per Secretariam Relationum Exteriorum efficitur. Cuius principia constitutionaliter Articulo 89, Sectione 10 statuta sunt; inter quae autodeterminatio populorum, non interventio, pacifica conflictuum resolutio, viris usus prohibitio in rationibus externis, iuridica Civitatis equitas, coöperatio internationalis evolutioni et pugnae pro pace securitati. Ex anno 1930, Doctrina Estrada ponderis complemento his principiis inservivit.

Praeses Philippus Calderón (medius) cum aliis G5 ducibus Berolini, in Germania. E sinistra dextrorsum: Manmohan Singh Indiae, Ludovicus Ignatius Lula da Silva Brasiliae, Hu Jintao Sinarum et Thabo Mbeki Africae Australis.

E sua libertate, Mexicanae rationes externae praesertim et ad Civitates Foederatas, suus maximus commercialis socius, et ad vicinas historice ligatas nationes in America Latina Caribicoque directae sunt. Intestinorum problematum ergo, inter quae Revolutio Mexicana, ineunte saeculo XX Mexicum propemodo sepositum ab internationalibus rebus mansit. Denuo ordine statuto, eius civilitas externa in secutorum decenniorum acclamatione hemisphaerica fundata est. Suam libertatem ex Civitatibus Foederatis ostendens, Mexicum Cubanae gubernationis revolutionariae consolidationem decennio 197, Revolutionem Sandinisticam in Nicaragua decennio 198 et Sinistros circulos in Salvatoria decennio 199 firmavit.

Nihilominus, e decennio 201, antiquus praeses Vincentius Fox novam civilitatem externam adoptavit quae aperturam, communitatis internationalis iudiciorum acceptionem, in civilitate externa participationis incrementum et etiam maiorem integrationem referentem ad vicinas Septemtrionis nationes postulabat. Maior prioritas Americae Latinae et Caribico a praesidis Philippi Calderón gubernatione data est.

Praeterea, e decennio 200, Mexicum Consociationis Nationum Concilium Salutis et eius operis methodous reformare quaesivit, faventibus Canada, Italia, Lusitania et aliis novem nationibus, circulum informaliter Consociatio Coffei (Anglice Coffee Club) nuncupatum formantibus. Sicut florens regionalis emergensque potentia, Mexicum orbis terrarum ponderis praesentiam habet et variarum internationalium organizationum instantiarumque membrum est, inter quas Consociatio Nationum, Ordo Civitatum Americanarum, G8+5, G20 maximarum oeconomiarum, Cooperatio Oeconomica inter Asiam et Pacificum et Consociatio pro Oeconomica Cooperatione et Evolutione.

Vires armatae

Classis Mexicanae Classis Durangum Hispanice Clase Durango).

Mexicani spatii aërii divisio in regiones: purpureo Regio Aëria Boreoccidentis; smaragdo Regio Aëria Boreorientis; aureolo Regio Aëria Centri; et fulvo Regio Aëria Austorientis.

Mexicum tertiam maximam dispensationem oeconomicam praesidio in America Latina habet, cum annua militarium sumptuum relatione 24 944 billionum dollariorum Civitatum Foederatarum sive fere 1.6 centesimae PDG. E decennio 200, cum militares suum munus in bello contra drogias adepti sunt, crescens pondus in acquirendis aëriae vigilantiae crepidinibus, aëroplanis, helicopteris, digitalibus proelii technologiis, urbani belli instrumentis ac rapida copiarum transvectione collocatum est.

Viribus Armatis Mexici duo rami sunt: Exercitus Mexicanus, Virem Aëriam Mexicanam comprehendens, et Classis Mexici, in civitate Bellatore, Indicem Evolutionis Humanae parem Syriae haberet.

Annuum medium PDG incrementum perihodo inter 1995 et 2002 5,1% fuit. Recessio oeconomica in CFA quoque simile specimen in Mexico causavit, e quo rapide recreatum est. Inflatio gradu summo 3.3 centesimae anno 2005 consecuta est et fenoris indices parvi sunt, qui crediti consumptionem in ordine medio stimulavere. Mexicum ultimo decennio monetariam stabilitatem expertum est: dispensativa lacuna reducta est et aes alienum in minorem quantitatem quam 20 centesimae PDG reductum est. Iuxta cum Chilia, Mexicum maximam longi temporis classificationem credito suvereno in Latinamerica habet.

Nationes cum quibus Mexicum foedus liberi commercii obsignavit.

Pecunia a Mexicanis civibus in CFA laborantibus missa solum 0.2 centesimae PDG Mexici repraesentat, quod 20 billiones dollariorum Statunitensium quotannis anno 2004 repraesentat et decimus maximus externi reditus fons in natione est post petroleum, industriales exportationes, opera fabrilia, electronicam, industriam gravem, autocineta, constructionem, cibos, argentarias et pecuniarias diaconias. Secundum argentariam centralem Mexicanam, pecunia missa 3.6 centesimae anno 2008 25 billionibus dollariorum Civitatum Foederatarum cecidere.

Inter praesentes oeconomicas curas commercialis dependentia ex Civitatibus Foederatis, vera salaria parva, hypoapascholesis magno incolarum segmento, impar reditus distributio (32% fructuum in culmine pyramidis socialis responsales 55% reditus sunt) et paucae opportunitates progressui magni Maiarum numeri in Meridionalibus civitatibus sunt.

Periegesis

Cancunensis litoris conspectus.

Mexicum est tertia tricesima civitas quae maximam pecuniae summam in periegesi in toto orbe terrarum erogat, et tertia civitas in America Latina. Plerique periegetae in Mexicum ex Civitatibus Foederatis et Canada, multi alii ex Europa et Asia veniunt. Parvus periegetarum numerus etiam ex aliis Latinamericanis civitatibus veniunt. Anno 2008, Index Competitivitatis in Itineribus et Periegesi rempublicam in quinto loco inter civitates Latinamericanas et in nono inter Americas collocavit.

Inter notissimas inlecebras Mesoamericanas ruinas, coloniales urbes, et praesertim loci balnearii sunt. Clima temperatum et unica cultura, Europaearum (praecipua Hispanicae) Mesoamericanarumque culturarum fusio, etiam Mexicum attractivam destinationem faciunt. Praecipuum anni tempus periegeticum in Mexico a mense Decembri usque ad aestatem patet, altissimum fastigium per hebdomadem ante Pascham ac vere exeunte contingens, cum multi balneariorum locorum a Statunitensibus universitariis studentibus appetuntur.

Infrastructura

Energia

Electrificina nuclearis Lacuna Viridis (Hispanice Central Nuclear Laguna Verde).

Energiae productio in Mexico a publicis societatibus geritur quae sunt Commissio Foederalis Electricitatis et Petrolea Mexicana. Commissio Foederalis Electricitatis responsalis est ut electrificinae operentur et electricitatem per totum nationale territorium ex Octobre 2009 distribuant, ubi in se recepit responsalitatem exstinctae Luz y Fuerza del Centro. Magna electricitatis pars in officinis thermaticis generatur, quamquam Commissio Foederalis Electricitatis cum et variis ergasteriis hydroelectricis et electrificinis pneumaticis et electrificinis geothermicis et electrificinis nuclearibus operatur.

Opes naturales "proprietas nationis" per constitutionem sunt. Sic, petroleosus campus a gubernatione cum dissimilibus privatae collocationis pecuniariae gradibus administratur. Mexicum sextum maximum petrolei productorium in mundo, cum 3,7 millionibus doliorum per diem.

Petrolea Mexicana, publica societas responsalis et petroleosarum ac gasii terrigeni prospectionis, extractionis commercializationisque et quoque purgandorum distribuendorumque petroleosorum ac petrochemicorum productorum, una praecipuarum Latinamericanarum societatum est, consecuta 86 billiones dollariorum Civitatum Foederatarum per vena quotannis, quantitatem maiorem quam aliquarum nationum PDG. Attamen, societas valde tributata, fere 62 centesimae suorum venorum, et ponderis redituum fons gubernationi est. Anno 1980, petrolei exportationes 616 centesimae omnium exportationum, anno 2000 solum 7.3 centesimae repraesentaverunt.

Vectura

Via celerrima M57-D Saltillum cum Mexicopoli conectens.

Exemplum NM-02 traminis intestina dum metropolitanae Mexicopolitanae lineam 2 percurrit.

Bituminatarum autoviarum rete in Mexico Latinamericae extensissimum est, cum 116 802 km anno 2005, quorum 10 474 chiliometrorum viae celerrimae sive expeditae, fere omnes cum rotariis, sunt. Nihilominus, Mexicum non solum variam orographiam, cum maiore territorii parte iugis montium altissimis transita, sed etiam oeconomica problemata ad difficultates in creando integrato vecturarum rete duxere et, quamvis rete melioatum sint, nondum nationalibus necessitatibus sufficienter satis facere potest.

Mexicum una primarum Latinamericanarum civitatum vecturae ferriviariae evolutionem promoventium fuit, cuius rete, licet 30 952 km extensum, nondum oeconomicis vecturae quaesitis respondere potest. Maxima ferriviarii retis pars in usu ad transferenda onera industrialia aut merces est et gestum est praesertim a societate Ferrocarriles Nacionales de México sive FNM, anno 1997 privatizata.

Anno 1999, Mexicum 1806 aëroportuum habebat, quorum 233 bituminatos campos habebant, et quorum triginta quinque 97 centesimas commeatus viatorum transferebant. Aëroportus Internationalis Mexicopolitanus adhuc maximus in America Latina et quartus quadragesimus maximus est, 21 milliones viatorum quotannis transferens. Sunt amplius triginta societates aëronauticae nationales, quarum solum duae internationaliter notae sunt: Aeroméxico et Mexicana de Aviación.

Vectura multitudinis in Mexico modesta est. Pleraeque domesticae viatorum vecturae necessitates lato laophoriorum rete geruntur, cum variis decussibus societatum expilatoriarum per regiones. Viatorum vehendorum tramen inter urbes limitatum est. Urbana ferriviaria multitudinis vectura prompta est Mexicopoli cum functione metropolitanae, traminis elevati iuxtaque terram, et velut tramen suburbanum finitima Magnae Mexicopolis municipia ligans, et velut Guadalaxarae et Monte Regis, prima cum tramine suburbano operata et secunda cum metropolitana subterranea elevataque.

Educatio

Institutum Technologicum et Studiorum Superiorum Monterreyense (Hispanice Instituto Tecnológico y de Estudios Superiores de Monterrey).

Anno 2004, index alphabetismi 97 centesimae iuvenibus minoribus quam 14 annos natis et 91 centesimae hominibus maioribus quam 15 annos natis erat, quod Mexicum loco quarto vicesimo mundanae classificationis secundum UNESCO conlocat. Educatio primaria et secundaria gratuitae obligatoriaeque sunt, novem annos durantes. Quamvis dissimilia bilinguis educationis programmata e decennio 197 Amerindicis communitatibus sint, post constitutionalem reformationem exeunte decennio 200 ista programmata novum incitamentum accepere et textus librique gratuiti amplius duodecim Amerindicis linguis producuntur

Decennio 198, Mexicum "educationis e longinquo" systema per communicationes via satellitis statuit ad attingendas parvas rurales Amerindicasque communitates inaccessibilis alia per media. Scholae istud systema utentes in Mexicum "telesecundariae" (Hispanice telesecundarias) nuncupantur. Educationis secundariae institutio e longinquo in Mexico etiam aliquibus civitatibus Mesoamericanis ac Columbiae transmititur et est in usu aliquibus in Merionalibus CFA regionibus velut educationis bilinguis methodos. Sunt circiter triginta milia telesecundariarum et circiter millio telesecundariae studentium in natione.

Valetudo

Instituti Assecurationis et Diaconiarum Socialium Operariorum Civitatis (Hispanice Instituto de Seguridad y Servicios Sociales de los Trabajadores del Estado sive ISSSTE) sedes.

Ex ineunte decennio 200, Mexicum in transitionis perihodon relatam ad incolarum valetudinem intravit et aliqui indices, velut index mortalitatis, similes inventis in evolutis nationibus sunt. Quamvis omnes Mexicani medicam curam e civitate accipere possint, 50.3 milliones Mexicanorum rationem valetudinariam anno 2002 non possidebanr. conatus facti sunt ut iste hominum numerus crescat, et praesens administratio habet in animo universale valetudinarium systema usque ad 2011 complere.

Medica Mexici infrastructura in maxima parte optima est et praecipuis urbibus excellere potest, sed ruralibus in areis ac Amerindicis communitatibus tegmen medicum inops est, quod eos cogit ire in urbanam aream proximam ut medicam curationem specializatam accipiant.

Civitatis institutiones, velut Institutum Mexicanum Assecurationis Socialis (Hispanice Instituto Mexicano del Seguro Social sive IMSS), Institutum Assecurationis et Diaconiarum Socialium Operariorum Civitatis (Hispanice Instituto de Seguridad y Servicios Sociales de los Trabajadores del Estado) sunt quae maxime valetudini assecurationique sociali contribuunt. Valetudinariae diaconiae etiam magni ponderis sunt et ad 13 centesimas omnium medicarum nationis unitatum respondent.

Valetudinariarum curarum privatis in institutis pretium et remediorum praescriptio in Mexico paulum parabiliores quam suorum oeconomicorum Americae Septemtrionalis sociorum media sunt.

Salubritas

Mexicana collocatio pecuniae per capita en aquae potabilis salubritatisque campo inter 1991 et 2006 in dollariis Statunitensibus anni 2006.

Quamquam Maxicum elatius se gerit quia unum optimorum organismorum aquae potabili operantium salubritatisque in America Latina habet, quoque aliquos apparatus numere male functos possidet. Aquae salubritatisque diaconiarum accessus, efficientia qualitasque multum inter varios locos variant, dependentes ex evolutionis gradu quem isti loci habeant. Plerumque, aquae salubritatisque campus problemata velut parvam technicam commercialemque efficientiam in diaconia praebenda, inadaequatam deficentemque qualitatem diaconiarum subministrandae aquae salubritatisque, praesertim erga cloacarum gestionem relatum, et insufficiens tegmen in pauperrimis ruralibus zonis patitur.

Cultura

Mariachi in Xalisca.

In cultura Mexicana videtur tota reipublicae historia, quod haec cultura multa elementa coniungit quae e civilizationibus Praehispanicis, e cultura Hispanicorum qui colonias 300 annorum in Mexico deduxerunt, etiam e culturis exogenis, praesertim illa Civitatum Foederatarum, proveniunt.

Aera Porphyriana sive Porphyriatus, exeunte saeculo undevicensimo et primo saeculi vicensimi decennio, oeconomico progressu et pace notatus est. Post quattuor conflictus civilis bellique decennia, Mexicum philosophiae artiumque evolutioni, a praeside Porphyrio Díaz promotae, interest. Ex illo tempore, tam in lumine posita per Revolutionem Mexicanam, culturalis identitas suum fundamentum in mixticiatione habuit, cuius elementum Amerindicus nucleus est. In lumine variorum ethnōn populum Mexicanum formantium, Iosephus Vasconcelos in sua publicatione La Raza Cósmica ('Phylē Cosmica') anni 1925, Mexicum omnium phylerum vasculum fusorium definivit, sic amplificanda Mixticii definitione non solum biologice sed etiam culturaliter. Haec mixticiationis exaltatio revolutionaria idea erat quae valde cum phylei supremae purae idea in illius temporis Europa praedominante discrepabat.

Artes liberales

Palatium Artium Liberalium (Hispanice Palacio de Bellas Artes), Mexicopoli.

In arte postrevolutionaria et sua expressione in Mexico, excellunt opera notorum artificum velut Fridae Kahlo, Didaci Rivera, Iosephi Orozco, Rufini Tamayo, Friderici Cantú Garza, Davidis Siqueiros et Ioannis O'Gorman. Didacus Rivera, praeclarissimus muralismi Mexicani homo, Homo in Quadrivio, in Centro Rockefelleriano Novi Eboraci, ingentem picturam parietalem, pinxit, quae secuto anno destructa est quia Russici Communistici ducis Leninis effigies comprehensa est. Didaci Rivera picturarum parietalium aliquae in Palatio Nationali Mexicano et Palatio Artium Liberalium exhibentur.

Inter musicae compositores Academicos Mexici Manuel Ponce, Iosephus Paulus Moncayo, Iulianus Carrillo, Marius Lavista, Carolus Chávez, Silvester Revueltas, Arcturus Márquez et Iuventinus Rosas sunt, quorum multi sua elementa musicae traditionali incorporavere. Praemio Nobeliano laureatus Octavius Paz, Carolus Fuentes, Ioannes Rulfo, Hellena Poniatowska et Iosephus Aemilius Pacheco Mexicanorum celeberrimorum auctorum aliqui sunt.

Litterae

Soror Ioanna Agnes a Cruce.

Mexici litterae coepere cum litteraria productione in Amerindicis Mesoamericae catoeciis antequam Europaei colonizatores advenerent. Notissimus mexicanus Praecolumbianus poëta Nezahualcoyotlis est. Mexicanae modernae litterae colonizationis Hispanicae Mesoamericae notionibus affectae sunt. Inter insignes coloniales scriptores poëtasque Ioannes Ruiz de Alarcón et Soror Ioanna Agnes a Cruce sunt.

Poëta Octavius Paz Praemium Nobelianum Litterarum anno 1990 accepit. Alii praecipui scriptores Alphonsus Reyes, Iosephus Ioachim Fernández de Lizardi, Ignatius Manuel Altamirano, Carolus Fuentes, Renatus Leduc, Iacobus Labastida, Marianus Azuela et Ioannes Rulfo sunt. B. Traven Der Schatz der Sierra Madre (scilicet "Thesaurus Iugi Matris") scripsit, quod adaptatum est cinematographiae in anni 1948 pellicula The Treasure of the Sierra Madre.

Televisio

Mexicanae fabulae et series televisificae satis notae celebresque in toto orbe terrarum sunt, praesertim statione Canal de las Estrellas productas, quae est praecipuum rete televisificum apertum a societate Grupo Televisa gestum. Inter praecipuas Mexicanas productiones televisificas excellunt celebria humoristica El Chavo del Ocho, El Chapulín Colorado et Programa Chespirito, praeter fabulas televisificas: Rebelde ; La Usurpadora ; Más Allá de La Usurpadora ; La fea más bella ; María la del Barrio ; Marimar ; Amor real ; La madrastra ; Esmeralda ; El privilegio de amar ; Camaleones ; Las tontas no van al cielo ; Luz Clarita ; Rosalinda ; Carrusel ; El derecho de nacer ; Chispita ; Los ricos también lloran.

Thalia, actrix et cantrix Mexicana.

Propter mundanam Mexicanae dramaturgiae televisificae abragentiam, sunt multi Mexicani actores ample insignes extra Mexicum, inter quos Adela Noriega, Adriana Fonseca, Alexander Ruiz, Alphonsus Herrera, Alphonsus Iturralde, Anahia Puente, Angelica Vale, Angelina Fernández, Aracelia Arámbula, Ariadne Díaz, Arcturus Peniche, Carolus Villagrán, Caecilia Gabriela, Chantal Andere, Christianus Chávez, Christophorus Uckermann, Daniela Luján, Didacus Luna, Dominica Paleta, Dulcis María, Edgarus Vivar, Editha González, Eduardus Capetillo, Eduardus Santamarina, Eduardus Verástegui, Elizabeth Álvarez, Ferdinandus Colunga, Florinda Meza, Gabriel Soto, Gael García Bernal, Gloria Trevi, Gulielmus García Cantú, Hector Bonilla, Horatius Gómez Bolaños, Itatia Cantoral, Iacoba Andere, Iacoba Bracamontes, Iacobus Camil, Laetitia Calderón, Lucero Hogaza, Lucía Méndez, Magdalena Guzmán, Maite Perroni, Maria Antonia de las Nieves, Mauritius Islas, Nora Salinas, Patricia Díaz, Raimundus Valdés, Radulphus "Chato" Padilla, Robertus Gómez Bolaños, Ruben Aguirre, Silvia Navarro, Thalia, Valentinus Lanus, Veronica Castro, Victoria Ruffo.

Actores et actrices Barbara Mori, Belinda, Caesar Évora, Ferdinandus Carrillo, Gabriella Spanic, Ioannes Paulus Gamboa, Libertas Lamarque, Ludovica Paleta, Marius Cimarro, Marcellus Buquet, Renatus Muñoz, et Sabina Moussier etiam satis clari propter suas actiones Mexicanis in fabulis televisificis sunt, quamquam ei Mexicani non sunt.

Cinematographia

Arcturus Ripstein.

Alexander González Iñárritu.

Mexicanae Aetatis Aureae pelliculae inter 1940 et 1950 maxima Latinamericanae cinematographiae exemplaria sunt, cum industria comparabilis cum illius temporis Ruscisilva. Exportatae exhibitaeque sunt Mexicanae pelliculae toti Americae Latinae et Europae. Aemilii Fernández pellicula María Candelaria anni 1944 una primarum pellicularum Palma Aurea laureatarum in Canuae festivalibus fuit. Inter claros actores ac actrices ex hoc tempore Dolores del Río, internationalis famae et silentis sonoraeque Ruscisilvae cinematographiae actrix et Cinematographiae Mexicanae imago et Epochae Aureae antecessor praecipuusque homo in Cinematographia Mexicana, est. Etiam Petrus Armendáriz, Petrus Infante, Ignatius López Tarso, Lilia Prado, Silvia Pinal, Maria Félix, Catharina Jurado, Georgius Negrete, Ferdinandus Soler, Ninon Sevilla, silentes actores Raimundus Novarro aut Guadlupa Vélez et comici Ioachim Pardavé, Cantinflas et Tin Tan sunt. Epochae Aureae pelliculae in Cinematographia Mexicana plerasque centum optimas Cinematographiae Mexicanae pelliculas conformant, quarum catalogus ephemeride Somos anno 1994 elaboratur, cum participatione insignissimorum nationalis cinematographiae criticorum, velut scriptoris Caroli Monsiváis et photographi Gabrielis Figueroa.

Memorandus est Hispanicus director, Mexicanus nationalizatus, Ludovicus Buñuel et suae contributiones superrealisticae cinematographiae: Un chien andalou et L'Âge D'or, ambae cum Salvatore Dalí coproductae et in Francia effectae; postea in Mexico et Los olvidados, pelliculam Memoriam Mundi ab UNESCO anno 2003 declaratam quae sua revaloratione in Festivalibus Canuae usa est, et Subida al cielo, Nazarín ac Simón del desierto effecit, quae quoque mundanam agnitionem per Canuam obtinuere. In Hispania, Viridiana effecit, cum quae Palmam Auream consecutus est et in Franciam pelliculas impressum redivit, inter quas Le charme discret de la burgeoisie cum qua, disciplitus, Praemium Academiae optimae pelliculae adventiciae adeptus est, constituens unicum in praesenti quod Mexicanus consecutus est.

Hodierna cinematographia Mexicana (ex decennio 198) notabiles homines velut directores Arcturum Ripstein, Philippum Cazals, Alexandrum González Iñárritu, Alphonsum Cuarón, Gulielmum del Toro et photographum Emmanuelem Lubezki comprehendit. Salma Hayek fecundissima actrix Mexicana in praesenti gradu internationali est.

Artes athleticae

Stadium Aztecum (Hispanice Estadio Azteca), officialis Turmae Pediludicae Nationalis Mexicanae domus.

Pediludium popularissima ars athletica in civitate est, Turma Pediludica Nationalis Mexicana est una earum quae in Certamine Mundano Pedilusorio adfuerant et eius optimae resultationes bis sextus locus annis 1970 et 1986 fuere, ubi natio certaminis amphitryon fuit. Quoque valde popularis basipila est, cum praecipuo nationali campionatu et variis athletis in Civitatibus Foederatis Magnis Ligis Basipilicis (Anglice Major League Baseball) ludentibus.

Natio etiam bonum pediludii Americani cultorum numerum conglobat, et in saltus in aquam traditionem habet. Natio iam Olympia Aestiva anno 1968 Mexicopoli et Certamina Mundana Pedilusoria annis 1970 et 1986 hospitio accepit. Praeterea, luctationem liberam unam artem athleticam populo gratissimam et maximam acclamationis in Mexico habet, agnoscitam velut unum culturalium Mexici elementorum.

Gastronomia

Gastronomia Mexicana UNESCO Mundi Hereditas e 2010 est.

Anno 2005, Mexicum suae gastronomiae candidatum Hereditatis Mundanae UNESCO partem ostendit. Primum civitas suos mores gastronomicos tali titulo ostendit. Nihilominus, resultatio negativa fuit, quia, secundum decisionem, commissio adaequatam emphasin^? de maizi pondere in Mexicana gastronomia non collocavit. Denique, die 16 Novembris 2010, Mexicana coquina agnita est ab UNESCO Hereditas Mundana cum argumento ut locorum coquina suam identitatem^? intactam e Praehispanicis radicibus servaverit. Titulus e classicis elementis talibus maizo, phaseolis, peponibus, ac capsico annuo usque ad praesentes sapores, colonizatione Europaea affectos, amplectitur.

Margaritae cyathus.

Quamvis multum Amerindicum pondus habeat, Mexicana coquina practice^? per colonizationem Hispanicam statuta est, quia magna elementorum pars Hispanica cinematis] originis sunt. Amerindicae originis, elementa quibus coquina Mexicana utitur sunt maizum, phaseolus vulgaris, pepones, ananas, batatas, lycopersicum, cacao, meleagris, fructus, et aromata. Eodem modo, aliquae coquinae technicae quibus utuntur hodie Mexicani hereditas Praecolumbianorum populorum sunt, inter quas, per maizi processum, furnus coctionis ciborum in terra, molitio cum mortario et metate. Cum Hispanis, advenere suilla, caro gallinacea, chili, saccharum, lac omniaque deducta, triticum oryzaque, citri, et alia elementorum constellatio quae quotidianae Mexicanorum victus partem faciunt.

Ex isto occursu duarum coquinarum cum millenniis antiquitatis, orta sunt barbacoa, mole, pozole et tamal sua forma praesenti, socolata, panium varietas, tacones et magna Mexicanorum antoiitorum (Hispanice antojitos) varietas. Etiam ortae sunt potiones velut atole, tzampurratum (Hispanice champurrado), socolata cum lacte, et aquae frigidae (Hispanice aguas frescas); tragemata velut acitro (Hispanice acitrón), ex echinocacto factus, et tota crystallizatorum dulcium comprehensio sicut rompope, capsetta Celayensis (Hispanice Cajeta de Celaya), iericaya (Hispanice jericaya) et amplum repertorium deliciarum in sororum monasteriis passim in civitate creatarum.

Aliquae Mexicanae potiones reipublicae limites transivit et quotidie sumptae sunt in Mesoamerica, CFA, Canada, Hispania, et Philippinis, tales aqua Iamaicae (Hispanice agua de Jamaica), hordeata oryzae (Hispanice horchata de arroz), margarita, et tequila.

Feriae et dies festi

Feriae et dies festi in Mexico
Dies festi roseo fundo indicantur

Dies	Nomen		Notae
	Latine	Hispanice
Kalendis Ianuariis	Annus Novus	Año nuevo
6 Ianuarii	Sollemnitas Epiphaniae Domini	Día de los santos Reyes	Scriblitam Magorum (Hispanice rosca de reyes) condivisio.
2 Februarii	Festa candelarum	Día de la Candelaria
5 Februarii	Proclamatio Constitutionis	Proclamación de la Constitución de 1917	Tertia constitutio, saepe postea emendata.
19 Februarii	Dies Exercitus	Día del ejército
24 Februarii	Dies Vexilli	Día de la Bandera	Vexillo Mexicano a Praeside et Exercitu honor tribuitur.
Februario (variabilis)	Carnelevarium	Carnaval
21 Martii	Anniversarius Praesidis Benedicti Juárez (anno 1806 nati)	Aniversario del nacimiento de Benito Juárez
	Aequinoctium veris
Martio aut Aprili (variabilis)	Dies Cenae Domini et Dies Passionis Domini.	Jueves Santo et Viernes Santo respective	Solum Dies Passionis Domini dies festus est.
Kalendis Maii	Dies Laboris	Día del trabajo
5 Maii	Anniversarius Proelii Angelopolitani	Aniversario de la Batalla de Puebla sive Cinco de Mayo	Victoria Angelopoli contra Francicas copias invasionis.
10 Maii	Dies Matrum	Día de las madres
Idibus Augustis	Occupatio Mexici		Informalis commemoratio Mexici ab Ferdinando Cortesio occupati.
Kalendis Septembribus	Annua praesidis relatio Congressu Unionis	Informe presidencial
16 Septembris	Dies Libertatis	Día de la Independencia	Festivitates vespere die 15 incipiunt.
21 Septembris	Aequinoctium autumni
12 Octobris	Dies Phyles	Día de la Raza	Inventionis Americae et populorum mixtionis celebratio.
Kalendis Novembribus	Sollemnitas Omnium Sanctorum	Día de Todos los Santos
2 Novembris	Dies Mortuorum	Día de los Muertos	Mortuum adultorum sollemnitas.
20 Novembris	Dies Revolutionis anni 1910	Día de la Revolución
Pridie Idus Decembres	Sollemnitas Nostrae Dominae Guadalupensis
25 Decembris	Christi Natalis	Navidad	Posadae (Hispanice Las Posadas) sive octo festivi vesperi ante Christi Natalem, mos solitior in nationis Meridie.
variabilis	Festum Quindecennium	Fiesta de quince años	Fête du passage des jeunes filles à l'âge adulte

Codices

Mexici hi codices sunt:

• MEX, secundum normam ISO 3166-1 alpha-3 (catalogi codicum nationum)
• MEX, secundum catalogi codicum nationum Consilii Olympici Internationalis
• MEX, secundum catalogi codicum internationalium notaculi autocineti
• MEX, secundum Catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur codex alpha-3
• MM, secundum Catalogum praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur
• MX, secundum Catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur
• MX, secundum normam ISO 3166-1 (catalogi codicum rerum publicarum), codex alpha-2 (catalogus codicum civitatis)
• .mx, secundum dominium interretiale
• XA, secundum Catalogum praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur

Vide etiam

• Bellum Mexicanum-Americanum
• Sinus Mexicanus
• Sombrero

Bibliographia

Geographia et praehistoria

• Bethell, Leslie. 1990. Historia de América Latina. I. La América precolombina y la conquista. Barcinonae: Cambridge University Press. ISBN 84-7423-436-0.
• Carmack M. Robert, ed. 1996. The legacy of Mesoamérica: history and culture of a Native American civilization. Nova Caesareae: Prentice Hall. ISBN 0-13-337445-9.
• Diehl, Richard. 1973. Political evolution and the formative period of Mesoamerica. ASIN: B0006WBTKC.
• López Austin, Alfredo, y Leonardo Luján López. 2001. El pasado indígena. Fondo de Cultura Económica: El Colegio de México. México. ISBN 968-16-6434-5.
• Revista Arqueología Mexicana. 2000. Atlas del México Prehispánico. Núm. especial 3. Mexici D.F.: Editorial Raíces.

Historia recentior

• Beezley, William H. 2011. Mexico in World History. Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 1780195153811.
• Richmond, Douglas W. 2002. The Mexican Nation: Historical Continuity and Modern Change. Upper Saddle River: Prentice-Hall. ISBN 0130922277.

Nexus externus

Vicimedia Communia plura habent quae ad Mexicum spectant.

• Camera Deputatorum, www.cddhcu.gob.mx
• Consulatus Mexici Barcinone, www.sre.gob.mx
• Gubernatio Mexicana, www.gob.mx
• Institutum Nationale Statisticae, Geographiae et Informaticae, www.inegi.gob.mx
• Institutum Nationale Statisticae et Geographiae sive "INEGI," www.inegi.gob.mx
• Praesidis Mexicanae pagina interretialis, www.presidencia.gob.mx
• Senatus Reipublicae, www.senado.gob.mx

Civitates et regiones Americae