Chilia

Chile ['tʃi.le]

Vexillum Insigne
Sententia: Por la razón o la fuerza ((Hispanice) Aut ratione aut vi)
Hymnus: Vota Accipe, O Dulcis Patria (Hispanice): "Dulce Patria, Recibe los Votos"
Forma administrationis	{{{forma_administrationis}}}
Linguae officiales	Hispanica
Nomen incolarum	Chilensis
adiectivum	Chilensis
Praeses	Sebastianus Piñera)
{{{titulus_ducis_2}}}	{{{nomen_ducis_2}}}
{{{titulus_ducis_3}}}	{{{nomen_ducis_3}}}
{{{titulus_ducis_4}}}	{{{nomen_ducis_4}}}
Caput	Sanctiacobi 34° 53' Merid., 71° 33' Occ.
Urbs maxima	Sanctiacobi
Area  - Totalis  - aqua (%)	de area 38a 756 626†§ km² 1.07%
Numerus incolarum (anno 2009) Totalis  - Spissitudo	de frequentia 60a 16 928 873‡ 22.37/km²
PDB (anno 2008)  - Totalis  - PDB/capita	de producto 47?a $ 169 573 millia millium $10 124 (47?a)
Nummus	Pensum (CLP)
Independentia  - Dicta  - Agnota	Ex Hispania 10 Septembris, 1810 5 Aprilis, 1818
Circulus temporalis  - aestate (HÆ)	CLST (UTC-4) CLST (UTC-3)
Praefixum telephonicum nationis	+56
Dominium interretiale	[[.cl]]
† Geoinstitutos(Hispanice) § Plus 1 250 000 km2 Antarcticae territorii clamationis. ‡ Instituto Nacional de Estadísticas, 30 Iunii 2009 estimatio.

Chilia, notus tamen ut Chile, Chili, et Cile (Hispanice: Chile), est civitas in America Meridionali. Finitimae sunt Argentina, Bolivia, Peruvia. Chilia a 15 milibus milium hominum inhabitatur. Caput est Sanctiacobi. Socius est CSN, APEC, OEA, et ONU.

Geographia

Chilia est angustum terrae spatium inter Andes montes et Oceanum Pacificum. Plus quam 5,000 km longum est a septentrione ad meridiem propter quod et plura climata habet: a desertis usque ad silvam.

Ad Chiliam tamen multae insulae pertinent, praesertim vero in australibus regionibus Aicetzenina Magellanicaque, et Insula Paschalis in Oceano Pacifico.

Chilia dominare territorium in Antarctica postulat, quod inter meridianos 53 et 90 occidentibus iacet, ut in deorsum tabula videtur.

Urbes

• Chiguayante
• Las Condes
• Coronel
• Fytacura (hispanice: Vitacura)
• Gran Concepción
• Providentia
• Santa Juana
• Yumbel

Flumina

• Biobío

Historia

Vide etiam: Historia Chilensis

• Priusquam Americae discooperimentum anno 1492, ab indigenis variis incolabatur, inter quos notissimi sunt Incae et Mapuches.
• Anno 1520, Ferdinandus Magellanus, primus inter Europaeos Terra Ignis visitavit et illa dedit nomen.
• Anno 1540, Didacus de Almagro venit in Chiliam ex Peruvia et colonizatio coepit. Anno 1541, civitas Sanctiacobi condidit.
• 18 Septembris Anni 1810 dicitur independentia initium habuisse, anno autem 1818 Bellum Independentiae finiit die 5 Aprilis.
• Annis 1879 et 1882, proelia habuit adversus Rebus Publicis Peruviae et Boliviae.
• Anno 1891, Bellum Domesticum fuit, in quo Praeses Ioseph Emmanuel Balmaceda seipso occidit.
• Die 11 Septembris 1973, Praeses Salvator Allende seipsum occidit cum Dux (et postea Praesidens) Augustus Pinochet potestatem vi acquisivit.

Administratio

Regiones Chilenses

Chilia in 15 regiones divisa est, de septentrione ad meridiem:

• XV. Regio Aricensis Parinacotensisque (caput Arica)
• I. Regio Tarapacensis (caput Iquique)
• II. Regio Hatunfaiagastensis (caput Antofagastem)
• III. Regio Atacamensis (caput Copaiapum)
• IV. Regio Cucimpensis (caput Serenum)
• V. Regio Portus Vallis Paradisi (caput Portus Vallis Paradisi)
• Regio Metropolitana Iacobopolis (caput Sanctiacobi)
• VI. Regio Libertatoris Ducis Bernardi O'Higginii (caput Rancagua)
• VII. Regio Mauleufensis (caput Talcae)
• VIII. Regio Fiofiensis (caput Conceptio)
• IX. Regio Raucana seu Araucaniae (caput Temucum)
• XIV. Regio Fluminum (caput Valdivia)
• X. Regio Lacustris seu Lacuum (caput Portus Monttii)
• XI. Regio Aisenensis Ducis Caroli Ibañezii Camposii (caput Coyhaiquem)
• XII. Regio Magellanica Antarctica Chilensisque (caput Promontorium Arenosum)

Cultura

Cultura Chilensis originem remotam habet in culturis indigenarum et Hispanicorum coloniae temporis.

Indigenae

• Incae, notissimi inter indigenis Americanis, qui pars territorii habebant in regione septentrinae Chiliae hodiernae.

Lautaro, dux Mapucheum

• Mapuches (id est Gentes Terrae), natio agricolarum et figulorum et militum fortium, appellati "Aucae" (id est Hostes) ab Incis Peruviae et Araucani ab Hispanis. Habitabant a fluvuio Tzuapa usque ad dimidiam partem septentrionalem Magnae Insulae Tzilvis (Chiloé). Lingua Maputzium est "Mapudungún".
• Rapanui, incolae Polynesiae Insulae Paschalis (Isla de Pascua), qui moai monumenta fecerunt.

Litterae

Notissimi in litteris Chilensibus sunt:

• La Araucana, opus notissimum ab Hispanico Alphonso de Ercilla Saeculo XVI scriptum, quo de indigenis et de proelio Hispanicorum ad eos vicendos tractat.
• Gabriella Mistral, poëtria, anno 1945 Praemio Nobeliano Litteraturae laureata.
• Paulus Neruda, poëta, anno 1971 Praemio Nobeliano Litteraturae laureatus.

Ludi

Ludi dilectissimi in Chilia pediludium et popularis ludus Hispanici nominis rodeo (Latine fortasse "circumequitatus"). Teniludium autem bonos cultores Chilenses habet, ut Marcellus Ríos, qui optimus fuit mundi anno 1998 et Ferdinandus González.

Oeconomia

Chilia magnopere crudarum materiarum productrix est. Inter maximos est mundi productores aes et salmonem. Etiam fructa et vinum in alias civitates exportat, quas sunt fontes principales pecuniarum civitatis.

Maturitas oeconomica Chiliae est inter optimas Americae Latinae. Ut signum istorum, pars gentis interrete et cellulares telephona utans est inter maximas regionis.

Chilenses Noti

Sequitur nomina Chilensium notorum.

Heroes et Sancti

• Arthurus Prat, nauta
• Sanctus Albertus Hurtado
• Sancta Theresia de Los Andes

Cultores

• Grabriella Mistral, scriptrix et poëtria.
• Paulus Neruda, poëta.
• Marcellus Ríos, teniludor.
• Ferdinandus González, teniludor.

Praesides et Duces

Vide etiam: Index Praesidum Chilenses.

• Michaella Bacheletia Jeria (2006–2010)
• Augustus Pinochet (1973–1990)
• Salvator Allende (1970–1973)
• Ioseph Emmanuel Balmaceda
• Bernardus O'Higgins

Vide etiam

• Hymnus nationalis Chiliae
• Vicipaedia:Pagina de Chilia

Notae

Haec stipula ad nationem spectat. Amplifica, si potes!

Civitates et regiones Americae