Pecunia

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere

Pecunia est generale solvendi instrumentum, mensura valoris, divitiarum forma. Pecunia est cum qua actiones oeconomicae rationem habent hodie paene omnes, sicut emptiones, venditiones, conductiones, locationes. Itaque pecunia, institutum oeconomicum, prope cuivis commercio interest.

Hodie pecunia non solum in nummis chartisque constat, sed etiam — et quidem magis magisque — in forma electronica. Summa pecuniae quam venditor poscit pretium vocatur, et creditum pecunia quam homo mutuatur.

Ubi nummi cuduntur moneta vocatur, quod olim ibi in Templo Iunonis Monetae nummos cuderunt Romae. Vulgo quoque moneta cuiusdam civitatis dicitur summa omnis pecuniae a civitate quadam fabricatae.

Dollarium anni 1886, quo tempore chartae argentariae Civitatum Foederatarum adhuc argentum aderat.

Historia pecuniae[recensere | fontem recensere]

Usque ad saeculum vicesimum omnes nummi, quae sicut pecunia fungebantur, ex auro, argento aut aere auctoritate rectionis cudebantur, et mandata nummaria, syngrapha nummaria, et chartae argentariae solae ex fundis metallorum in argentaria servatis trahebant. Anno 1971 autem omnes orbi terrarum civitates per leges systema novum instituerunt, vulgo pecunia fiduciaria appellatum, ubi sola argentaria centralis in quaque civitate potest imprimere chartas argentarias. His tesseris novis in argentaria metallum non adest, sed valorem moderantur duo instituta in quaque civitate: argentaria centralis et aerarium publicum.

Pecus ovium a cane custoditum

Historia pecuniae in tres partes dividi potest:

  • Pecunia mercalis, ubi res carae ipsae commutantur,
  • Pecunia symbolica, ubi chartae (tesserae quoque vocatae) adhibentur, quibus merces alibi indicantur,
  • Pecunia fiduciaria, ubi chartis solae adsunt leges, quae eas habent omnia debita satisfacere, specialiter ad vectigalia solvenda.

Origines mercales[recensere | fontem recensere]

Nemo scire potest quando aut a quo pecunia prima inventa est. Civitates, autem, Sumerianae iam ante annum 2000 a.C.n. mercatus habebant et pecunia pro commercio utebantur; illud Shekel erat quoddam hordei pondus.[1] Et, exempli gratia, etymologice vocabulum Latinum pecunia a pecu venit,[2] quod pecua animalium olim quoque sicut pecunia fungebantur. Hodie et dictum "pecuniam solvere" hanc antiquam aetatem nobis revocat.

De auro, argento, et primis nummis[recensere | fontem recensere]

Nummus ex electro Lydiae circum annum 640 a.C.n. cusus, qui sextam partem Stateris constituit.

Aurum et argentum, quae rara, dura, partibilia, fungibilia, et conspicatu facilia sint, ex antiquitate plerumque sicut pecunia maluerunt.

Primi nummi putantur orti esse in Ionia-Lydia in Epheso Graeco in Asia Minori saeculo duodecimo a.C.n.,[3] et simul in Sina, et India (ubi karshapana appellata sunt). Pheidon rex Argorum primos nummos argenteos circa annum 700 a.C.n. cudit, et Croesus rex Lydiae primos aureos inter annos 560 et 546 a.C.n..[4] Nummus aureus nomine Ying Yuan quoque cuduntur Sinae saeculo sexto aut quinto a.C.n..[5] Summa Imperii Atheniensis tetradrachma argentea Athenarum fuit primus nummus commodus internationalisque, et postea adhibitus est usque ad saeculum vicesimum.

Roma[recensere | fontem recensere]

Solidus, moneta Romana.

Romae antiquae duo nummi aurei cuduntur: aureus, qui fere septem grammata auri compositi cum argento continuit, et solidus, cui ex 4.4 grammate pensato 4.2 auri infuit. Nummi Romani et Byzantini saepe cum metallis aliis compositi sunt, ut valor suus minus sit quam valor in nuumo inscriptus tanto ut systema nummarium rationale habeatur.[6]

Devaluatio monetaria hyperinflationaria quae tertio saeculo primum accidit. Pondus argenti quae Denarii et Antoninarii monetae continebant, et auri quae aurei ostendatur.

Romani primi prodigium patiuntur hyperinflationarium tertio saeculo. Quique Augusti, ut militum obsequia pigneretur, mercedes militibus augmentabant, sed pecuniis carebant ad id facendum. Ad mercedes luendas, igitur Augusti argentum in monetis diminuerunt. Argento autem diminuto, pretii ubique tantum auxerunt, ut Augusti iterum mercedes auxere necesse sit. Hoc iterum iterumque accidit. Consummatio fuit disaestimatio monetae romanae fere completa, ob quam consequentiam multa commercium post discrimen facta est sola cambitas.[7]

Documentum Romanum de hyperinflatione usque hodie nationes mundi solent neglegere. Exempla recentiora igitur habemus de Argentina annis 1975-1991, Bolivia annis 1984-1986, Brasilia annis 1986-1994, Iugoslavia annis 1988-1994, Ucrania annis 1992-1997, Zimbabua ex anno 2001 usque hodie, et multis aliis. Defensio et contra inflationem usque hodie solet fieri aurum.[8]

Pecunia chartacea[recensere | fontem recensere]

Dollarium argenteum, tessera nummaria ab argentaria Delaware Bridge Company edita anno 1836.

Aurum, autem, et omnes pecuniae mercales, primum adhibitae, difficile conservatur et portatur. Quamobrem pecunia symbolica creata sunt.

Nummos aureos sicut pecuniam potissimam diu ubique habebant usque ad initium saeculi vicesimi. Argentariae nummos argenteos vulgaverunt, et aurum principaliter sicut reservam monetariam habuerunt. Tandem, argentariae pecuniam symbolicam creaverunt cum primas tesseras nummarias ederunt. Tesseras, sicut nummos a populo adbhibitas, pro nummis veris omnes argentariae libere mutabant.

Germania, cum post Bellum Franco-Borussicum in civitatem singulam consociata est, ponderis auri unitatem marcam appellatam instituit, postquam aliae civitates idem facerunt, et mox aurum factum est in unitatem valoris universalem, portabilem, et stabilem.[9] Oeconomia quoque quae omnibus orbi terrarum praeerat, Regnum Britannicum, obligationem ad praeceptum aureum tenuit, per quam argentaria centralis aurum pro chartis suis mutaverit.

Pecunia fiduciaria[recensere | fontem recensere]

Dollarium CFA fiduciarium anni 2003, quod hodie per conventum internationale fungitur sicut pecunia reserva internationalis.

Pecunia fiduciaria primum in America adhbibetur saeculo septemdecimo et tunc post Depressionem Magnam saeculo vicesimo.

Pecunia symbolica et praeceptum aureum una cives protegunt ab malo hyperinflationario et aliis iniuriis doctrinae monetaristae, sicut eis quae visae sunt dum Magna Depressio fit. Magna Depressione incipiente, igitur, homines et civitates aurum cupienter composuissent, ne casus bursarum argentariarumque vel inflatio monetaria capitalem suum delevit.

At, interventores, qui, ut severa depressionis mala leniantur, oeconomiam destricte a rectione regi volebant, praeceptum aureum malum habebant. Quamobrem circum annum 1933 civitates praeceptum aureum partim reliquerunt. In CFA, hoc accidit per Iussum Exsecutivum Numerum 6102, quo dominium auri ab civibus vetatum est.[10] Ex anno 1933 pleraeque monetae nummos aureos iam non cuderunt.

Hoc facto aetas pecuniae chartaceae advenit. Civitates mundi anno 1944 systema Bretton Woods adoptaverunt, quo Aerarium Monetarium Internationale decretum est ac quo civitates inter se aurum pro charta argentaria mutabunt, sed civibus ipsis iam aurum non habebunt. Hoc autem systema demum anno 1971 quoque succumbit, quo tempore omnes civitates mundi ad systema fiduciarium adusque conversi sunt. Hoc in systemate valor monetae civitatis aestimatur per cambium internationale (FOREX) et aequilibrium omnium mercimoniorum quae inter nationes commerciantur. Valor monetae cuiusdam civitatis tandem diminuit siquando lacuna commercialis magna accumulatur. Argentaria centralis quoque potest valorem moderari per usuras et reservas capitales accomondandas et aerarium publicum potest novas chartas novas imprimendo ad oblatum monetarium augendum.

Vide etiam[recensere | fontem recensere]

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Kramer, History Begins at Sumer, pp. 52–55.
  2. Confer pecu, pecus, et , pecunia
  3. "A Case for the World's First Coin: The Lydian Lion" (Anglice)
  4. M. Mitchiner, Ancient Trade and Early Coinage, Hawkins Publications, London, 2004. (Anglice)
  5. M. Tameanko, The Coins of Hsienyang -- City of the First Emperor of China, Celator, July 2005, pp. 6-23. (Anglice)
  6. Haec consuetudo fortasse Latine senioratio dici potest; quod exempli gratia provenit e vocabulo senhoratge e lingua Provencal Francica; Confer paginam Wikipediae Italicae nomine Signoraggio.
  7. Nexus externus a Hugh Kramer anglice scriptus de descrimine tertii saeculi
  8. Confer paginam Wikipediae Anglicae nomine Hyperinflation
  9. Krause, Chester L. and Clifford Mishler (1991). Standard Catalog of World Coins: 1801-1991 (18th ed. ed.). Krause Publications. ISBN 0-87341-150-1. (Anglice)
  10. Iussum per se vetavit dominium nummorum quae centum dollarium excedit, nisi in ornamento facti sunt aut ad res fabricandas teneatur. Confer Textum Iussi Exsecutivi 6102 ab Incepto de Praesidentia Americana. (Anglice)

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad pecuniam spectant.
Wikiquote-logo.svg Vicicitatio habet citationes quae ad pecuniam spectant.

Mille Paginae.png


Roman numeral 10000 CC DD.svg