Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus
E Vicipaedia
| Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus | |
|---|---|
| Augustus | |
| Natus | 23 Septembris 63 a.C.n. Romae aut Velitris |
| Obiit | 19 Augusti 14 Nolae |
Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus, simplicissime Augustus, fuit primus imperator Romanus.
Index |
[recensere] Nomina
Augustus natus est nomine Gaio Octavio Thurino, si de hoc cognomine Suetonio credimus.[1] Ab adoptatione appellatus est Gaius Iulius Caesar Octavianus; postea, nomen Octavianum omisit, nomen autem imperatoris quasi praenomen accepit, nomine gentili omisso. Imperator Caesar Augustus ita nomen, sed non iam magistratus titulum, Octaviani factum est, addito saepe Divi filius (scil. filius Caesaris, qui post mortem deificatus est). Post obitum et deificationem, appellatus est communiter Divus Augustus.
[recensere] Origo et adoptatio
Pater erat eques et gubernator Macedoniae; Atia mater erat sororis filia C. Iulii Caesaris, qui anno 46 a.C.n. Octavium adoptavit. Caesare Idibus Martis 44 a.C.n. necato, Octavianus exercitum conscripsit, et cum Marco Antonio et Marco Lepido se iunxit. Hic triumviratus Roma sicarios expurgavit.
Deinde anno 42 a.C.n. Antonius Octavianusque Brutum et Cassium Philippis superaverunt. Brutus Cassiusque mortem sibi consciverunt, Octavianus Romam rediit, Antonius Aegyptum iit, ubi eum Cleopatram, amatam quondam Iulii Caesaris, uxorem duxisse Octavianus nuntiavit Romae, et autem Antonium non esse virum verum Romanum, cum reginae Aegyptiae provincias romanas dedisset; bellum contra eum non itaque civile fore. Antonius autem Caesarioni, filio Cleopatrae Caesarisque, favit, et anno 31 a.C.n. apud Actium pugna navali contra Octavianum decertavit. Octavianus et Agrippus eum vicerunt et Antonius Cleopatraque mortem sibi consciverunt. Aegyptus autem provincia Octaviani, paene regnum clientele, sub praefectis fiebat, qui equestrem ordinem ab eo obtinuerant hanc ementissimam terram ad administrandam; senatores ne itinera eo facerent vetiti sunt.
[recensere] Imperator
Post pugnam Actiensem Octavianus exercitum suum dimisit. Consulatus quinquennium gessit, sed anno 27 a.C.n. potestates Senatui reddidit honores et gratias exspectans, cum bella civilia longa finivisset. Senatus etiam ei imperium proconsulare Hispaniae, Galliae, Syriae, et Aegypti dedit; XII de XXII provinciis in toto. Legatos Augustus misit pro praetore ad suas provincias administrandas. "Per consensum omnium universorum potitus rerum omnium" ipse scripsit (Mon. Anc. = Res gestae, 34). Alteri legati proconsulibus, quibus provinciae sine copias a senatu mandatae erant, responsa respectaverunt, quae ad legatos Augusti ab eo data erant. Etiam appellationem Augusti enim senatus dedit ac titulum Principis Senatus, qui ei dabat primam in Senatu Romano vocem. Augustus autem publice Princeps appellari maluit. Anno 23 a.C.n., consulatum repudiavit et tribunatum iniit nomine tribunicia potestas (quia patricius adoptione fuerat).
Pontificem autem maximum esse necesse ei vidit. Patronus omnium incolarum Italiae et regnarum clientelium autem fiebat, auctoritate, non potestate maiorem esse quam ceteros nobiles voluit. Et quia divitissimus omnium esset, et nomen Caesaris tulerit, id adipisci potuit.
Augustus magna cum sagacitate prudentiaque primum locum rei publicae gessit. Natura infirme exercitus non ipse duxit—bis id conatus—sed Germanicum et Tiberium in Germanos misit.
Primum autem exercitum perpetuum creavit in loco huius agricolorum Italicae; limites imperii castris legionum et cohortum et autem muris vel vallis inter eas munivit. Romae praetorianis novum praesidium collocavit, quod etiam principem ipsum defenderet. Nulla cetera bella maiora gessit, at limites imperii Danuvii et Rheni instituit. Solus conatus limites propagare cladem in Teutobergiensis saltu (sub Publio Quinctilio Varo) anno 9 tulit. Multos per annos conatus est Germaniam subiecere, sed Cherusci Arminio duce resistiverunt.
In Oriente, Augustus imperium in Armenia instituit, et pacem cum Parthis composuit. Sub Augusto, Roma erat placida et felix.
Per Suetonium, "urbem neque pro maiestate imperii ornatam et inundationibus incendiisque obnoxiam excoluit adeo, ut iure sit gloriatus marmoream se relinquere, quam latericiam accepisset." Novam curiam, novas aedes, et Theatrum Pompeii aedificavit. Etiam Augusto patrono artium, poetas, pictores, sculptores archictectosque adiuvavit. Patronus Gaius Maecenas, historicus Livius, et poetae Ovidius, Propertius, Tibullus, et praecipue Horatius Vergiliusque sub imperio Augusti floruerunt.
[recensere] Mors et successio
Tempore mortis Augusti, ad rem publicam reverti cum non potuisset, successorem inveni oportuit. Antepositus erat ab Augusto primus Marcellus, vir filiae suae Iuliae, sed Marcellus veneno necatus est anno 23 a.C.n.. Post mortem Marcelli, Iulia Marcum Agrippam nupsit. Liberi sui erant Gaius Caesar, Lucius Caesar, Iulia minor, Agrippina maior, et Postumus Agrippa (qui natus est post mortem Agrippae). Augustus Gaium Luciumque adoptavit, et Neroni Claudio Druso et Tiberio, filiis uxoris sui Liviae, favit. Drusus anno 9 a.C.n. et Gaius Luciusque autem annis 2 et 4 mortui sunt. Tiberius et Postumus ab Augusto adoptati sunt. Augusto mortuo, Tiberius Postumum necavit et Augusto successit.
Post mortem, Augustus inter deos a Senatu relatus est. Appellatio sua appellationem omnium imperatorum factus est.
[recensere] Augustus hospes et conviva
Augustus erat "cibi minimi ... atque vulgaris fere", secundum Suetonium. "Secundarium panem et pisciculos minutos et caseum bibulum manu pressum et ficos virides biferas maxime appetebat. Vescebatur ... quocumque tempore et loco quo stomachus desiderasset," additque auctor verba nonnulla ex epistulis Augusti: "Nos in essedo panem et palmulas gustavimus;" "dum lectica ex regia domum redeo, panis unciam cum paucis acinis uvae duracinae comedi;" "in balineo demum post horam primam noctis duas buccas manducavi prius quam ungui inciperem." Interdum ante initum vel post dimissum convivium solus cenitabat. Vini parcissimus erat: "Quotiens largissime se invitaret, senos sextantes non excessit, aut si excessisset, reiciebat," ait Suetonius. Maxime delectatus est vino Raetico; sed pro potione extra cenas sumebat perfusum aqua frigida panem aut cucumeris frustum vel lactuculae thyrsum aut malum.[2]
Cenam "duodecim deorum" ab Octaviano celebratam, in qua deorum dearumque habitu discubuerunt convivae et hospes ipse pro Apolline ornatus est, Marcus Antonius in epistulis descripsit.[3] De cenis ab Augusto principe datis Suetonius sic refert: "Convivabatur assidue nec umquam nisi recta, non sine magno ordinum hominumque dilectu ... convivia nonnumquam et serius inibat et maturius relinquebat, cum convivae et cenare inciperent, prius quam ille discumberet, et permanerent digresso eo. cenam ternis ferculis aut cum abundantissime senis praebebat, ut non nimio sumptu, ita summa comitate. nam et ad communionem sermonis tacentis uel summissim fabulantis prouocabat, et aut acro<a>mata et histriones aut etiam triviales ex circo lud<i>os interponebat ac frequentius aretalogos."[4] Inter cenas privatas se talis lusisse confessus est: "cenavi, mi Tiberi, cum isdem ... inter cenam lusimus geronticos et heri et hodie."[5]
Si una cum nepotibus Gaio et Lucio cenavit eos in imo lecto assidere mandavit.[6] Cum libertis minime cenavit.[4]
Is aedificavit arcum Augusti. Hic factus est ad celebrandam eius triumpham Acti.
[recensere] Annales vitae Octaviani
- Natus: anno 63 a.C.n.
- Pater: Gaius Octavius (praetor)
- Mater: Atia, filia Marci Atii Balbi
- Nomen: Caius (Gaius) Octavius
- Cognomen: Thurinus, in memoriam maiorum originis (sic Suetonius scribit).
- Adoptatus a Gaio Iulio Caesare adoptatore; nomen Octavii nunc fuit Octavianus.
- Anno 48 a.C.n. pontifex
- Anno 46 cum Gaio Iulio Caesare in Africa
- Anno 45 cum Gaio Iulio Caesare in Hispanica
- Post mortem Gaii Iulii Caesaris Octavianus se Caium Iulium Caesarem nominabat.
- Anno 44 Bellum Mutense contra Marcum Antonium
- Anno 43 Consul; triumvir cum Lepido et Marco Antonio: Africa, Sicilia et Sardinia regebat.
- Anno 42 Bellum Philippense contra Gaium Cassium et Marcum Iunium Brutum
- Anno 40 Imperator Caesar divi filius
- Anno 31 Octaviani amicus Vipsanius Agrippa in proelio navale apud Actium vicit.
- Anno 30 Alexandria visitabat; mors Marci Antonii et Cleopatrae.
- Anno 29 Curulis triumphos tres egit: Delmaticum, Actiacum, Alexandrinum. Senatus attribuebat Octaviano potestatem omnium rerum
- Anno 28 Consul.
- Anno 27 Rem publicam restitutam declaravit; Senatus Octavianum Augustum nominavit.
- Anno 23 Consul.
- Anno 2 p.C.n. pater patriae
- Anno 14 p.C.n. mortuus Nolae
[recensere] Fontes de vita et principatu Augusti
- Aurelius Victor, De Caesaribus 1
- Dio, Historia Romana liber 45-57
- Epitome de Caesaribus 1
- Eutropius, Breviarium 7.1-10
- Res gestae Divi Augusti
- Suetonius, De vita Caesarum liber 2 "Divus Augustus"
- Velleius Paterculus, Historia Romana liber 2
[recensere] Notae
- ↑ Suetonius, De vita Caesarum "Augustus" 7.
- ↑ Suetonius, De vita Caesarum "Augustus" 76-77.
- ↑ Suetonius, De vita Caesarum "Augustus" 70.
- ↑ 4.0 4.1 Suetonius, De vita Caesarum "Augustus" 74.
- ↑ Epistula Augusti apud Suetonium, De vita Caesarum "Augustus" 71.
- ↑ Suetonius, De vita Caesarum "Augustus" 64.
[recensere] Nexus externi
- The Latin Library, Suetoni Tranquilii vita Divi Augusti
- The Latin Library, Res Gestae Divi Augusti
- LacusCurtius, Res Gestae Divi Augusti (Latine, Graece, Anglice)
- LacusCurtius, Suetonius, De Vita Caesarum (Latine, Anglice)
| Antecessores: Imperator Caesar Augustus VII, Marcus Vipsanius Agrippa III |
Consul 26 a.C.n. cum Tito Statilio Tauro II |
Successores: Imperator Caesar Augustus IX et Marcus Iunius Silanus |
| Antecessores: Imperator Caesar Augustus VIII et Titus Statilius Taurus II |
Consul 25 a.C.n. cum Marco Iunio Silano |
Successores: Imperator Caesar Augustus X et Gaius Norbanus Flaccus |
| Antecessores: Imperator Caesar Augustus IX et Marcus Iunius Silanus |
Consul 24 a.C.n. cum Gaio Norbano Flacco |
Successores: Imperator Caesar Augustus XI et Aulus Terentius Varro Murena |
| Antecessores: Imperator Caesar Augustus X et Gaius Norbanus Flaccus |
Consul 23 a.C.n. cum Aulo Terentio Varrone Murena |
Successores: Marcus Claudius Marcellus Aeserninus et Lucius Arruntius |
| Antecessores: Decimus Laelius Balbus et Gaius Antistius Vetus |
Consul 5 a.C.n. cum Lucio Cornelio Sulla |
Successores: Gaius Calvisius Sabinus et Lucius Passienus Rufus |
| Antecessores: Lucius Cornelius Lentulus et Marcus Valerius Messalla Messallinus |
Consul 2 a.C.n. cum Marco Plautio Silvano |
Successores: Cossus Cornelius Lentulus et Lucius Calpurnius Piso |