Gambia
|
|||||
| Sententia civitatis: Progress, Peace, Prosperity (Progressus, Pax, Prosperitas) | |||||
| lingua publica | Anglica | ||||
| Caput | Baniul | ||||
| Urbs maxima | Serecunda | ||||
| Praeses | Iohannes Jammeh | ||||
| Area - Omnis - % aqua |
Loco 164 11 295 km² 11,5 % |
||||
| Numerus incolarum (2005) - Spissitas incolarum |
Loco 149 1 782 893 164,2 inc./km² |
||||
| Libertas - Declarata - Recuperata |
ab Britanniarum Regnum die 18 Februarii 1965 (anni) |
||||
| Pecunia | Dalasus (Anglice; dalasi) | ||||
| Circulus horalis | UTC +0 | ||||
| Nomen gentilicium | Gambianus-a-um | ||||
| Carmen nationale | For The Gambia Our Homeland | ||||
| Interretis abbreviatio | .gm | ||||
| Praefixum telephonicum | 220 | ||||
Gambia sive officialiter Respublica Gambiae (Anglice; Republic of the Gambia) est civitas in Africa Occidentali, cuius terra antiqua nomine Latino classico Bambotus cognita est. A Senegalia circumdatur, excepta brevi Atlantici litoris lacinia in Occidentali limite. Est minima civitas in continentali Africa.
Natio iuxta ambo fluminis Gambiae[1] latera sita est, e quo natio nomen accipit et quod mediam per nationem in Oceanum Atlanticum fluit. Natio 11 295 km² lata est cum 1,7 millionibus incolarum. Caput est urbs Baniul[2] (Anglice; Banjul), sed maximae urbes Serecunda (Anglice; Serekunda) et Bricama (Anglice; Brikama) sunt.
Gambia historicas radices cum aliis Occidentalibus Africis nationibus in servitudinis commercio condividit, quod fuit primus factor decretorius ut capta servataque est colonia apud flumen Gambiam, primum a Lusis dein a Britannis. Die 18 Februarii 1965 civitas independentiam a Britanniarum Regno adepta est et se Consortioni Populorum iunxit. Primo Elizabeth II caput civitatis erat. Anno 1970 res publica condita est. Ex independentia obtenta, Gambia relativa politica stabilitate fructa est, praeter brevem dictaturae militaris periodon anno 1994.
Propter fertilem terram in natione, in oeconomia excellunt agricultura, piscatio et periegesis. Circiter tertia pars incolarum vivunt sub internationali paupertatis limine 1,25 dollariorum Statunitensium per diem.
Index |
Historia[recensere]
Gambia Imperii Ganae et Imperii Songhaici partem formavit. Prima testimonia scripta de hac regione ex Arabum mercatorum textibus saeculorum IX et X surgunt, cum Arabes mercatores viam transsaharensem cum servis, auro et ebure negotiati creavere. Saeculo XV Lusitani hoc commercium hereditavere statuendis maritimis tramitibus ad negotiandum cum Imperium Malii, ad quod zona illo tempore pertinebat.
Anno 1562 advenere coloni e Furnis (Lusice; Furnas) et suam linguam, Furnensem, instituere, quae lingua officialis usque ad 1630 fuit, quamobrem lingua Anglica in usu in Gambia aliquibus Furnensis vocabulis affecta est. Cum Furnensis officialis esse desivit, mansit solum quotidiani usus lingua, revera hodie 62% Indigenarum Gambianorum Furnice loquuntur, circiter 95 000 hominum.
Anno 1588, Lusici solii candidatus commercii exclusivitatem in flumine Gambia Britannis vendidit, quod firmatum est reginae Elizabethae I Patentis. Anno 1618, rex Iacobus I Angliae commercii exclusivitatem cum flumine Gambia et Litore Aureo, in praesenti Gana, Britannicae societati mercatoriae concessit. Inter 1651 et 1661, Gambia indirecte Regni Serenissimi Polonici colonia fuit. Fuere Lettŏnes, e Regno Serenissimo Polonico dependentes, primi qui sedem in insula Iacobo (Anglice; Kunta Kinteh Island), tunc insula Andrea usque ad suam Britannicam occupationem anni 1616 nuncupata, collocavere.
Per saecula XVII et XVIII Francia et Anglia pugnavere propter primatum super Senegalia et flumine Gambia regione. Foedus Versaliis anni 1783 Britanniarum Regno fluminis Gambiae possessionem cessit praeter Albredae (Anglice; Albreda) inclavaturam, quae mansit penes Franciam usque ad suam cessionem Angliae anno 1857. Circiter tres servorum milliones missi sunt ex illa regione in Americanas colonias. Anno 1807 abrogatum est servorum commercium intra Imperium Britannicum ut finis poneretur servorum commercio in Gambia. Quamobrem, creatus est locus militaris Bathurstopolis, hodie Baniul, anno 1816. Secutos per annos, Baniul Montileonini Gubernatoris Generalis Britannici iurisdictioni subiectum erat. Anno 1888 Gambia colonia autonoma et uno anno postea colonia regia facta est.
Natio independentiam e Britanniarum Regno anno 1965 adepta est. Anno 1970, Dawda Jawara primus novae civitatis praeses appellatus est et electus est denuo inter 1972 et 1977. Post independentiam, Gambia suam oeconomicam evolutionem melioravit aucta propter pretia suae exportationis materiae, arachidis, et ob internationalis periegeseōs evolutionem. Februario 1982, iuxta cum Senegalia, Gambia Confoederatio Senegambiae (Francice; Confédération de Sénégambie et Anglice; Senegambia Confederation) formavit. Praeses Dawda Jawara anno 1994 ab Iohanne Jammeh victus est, qui dictaturam instituit. Iohannes Jammeh rursus anno 2001 electus est et legem oppositores factiones esse vetantem abrogavit.
Geographia[recensere]
Gambia una inter minimas Africas civitates est. Agitur de longa paludestris terrae lacinia circiter per 320 chiliometra intro in Africam Occidentalem patente, sed nunquam 50 chiliometra amplitudinis attingente, iuxta ambas fluminis Gambiae margines, quod est totum navigabile in Gambiano cursu. Natio etiam insulam Sanctae Mariae (Anglice; Saint Mary's), in fluminis Gambiae exitu, ubi caput Baniul erigitur, et insulam Iacobum (Anglice; Kunta Kinteh), Patrimonium Mundanum ab UNESCO declaratam, includit.
Clima tropicale est, simile climati vicinae Senegaliae, Meridionalis Malii et Septemtrionalis Benini. Ex Iunio in Novembrem tempus calidum et sat pluviosum est. E Novembre in Maium temperaturae minores sunt et tempus siccum est.
Civilitas[recensere]
Gambia polycommatica res publica est.
Externae rationes et vires armatae[recensere]
Nexus externus[recensere]
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Gambiam spectant. |
Notae[recensere]
| Haec stipula ad nationem spectat. Amplifica, si potes! |
| Africa Australis · Antiqua et Barbuda · Australia · Bangladesha · Barbata · Beliza · Botsuana · Britanniarum Regnum · Bruneium · Cameronia · Canada · Cyprus · Dominica · Gambia · Gana · Grenada · Guiana · Iamaica · India · Insula Mauritiana · Insulae Bahamenses · Insulae Salomonicae · Insulae Seisellenses · Insulae Vitienses · Kenia · Kiribati · Lesothum · Malaesia · Malavium · Maldivae · Mauritia · Melita · Mons Leoninus · Mozambicum · Namibia · Nauru · Nigeria · Nova Zelandia · Pakistania · Papua Nova Guinea · Ruanda · Singapura · Samoa · Sancta Lucia · Sanctus Christophorus et Nives · Sanctus Vincentius et Grenatinae · Sri Lanca · Suazia · Tanzania · Tonga · Trinitas et Tabacum · Tuvalu · Uganda · Vanuatu · Zambia | ||
| Civitates | Aegyptus · Aethiopia · Africa Australis · Algerium · Angolia · Beninum · Botswana · Burkina · Burundia · Cameronia · Dzibutum · Erythraea · Gabonia · Gambia · Gana · Guinea · Guinea Aequatorensis · Guinea Bissaviensis · Insulae Comorianae · Insulae Sancti Thomae et Principis · Insulae Seisellenses · Kenia · Lesothum · Liberia · Libya · Litus Eburneum · Madagascaria · Malavium · Malium · Marocum · Mauritania · Mauritia · Mons Leoninus · Mozambicum · Namibia · Niger · Nigeria · Promontorium Viride · Respublica Africae Mediae · Respublica Congensis (Brazzapolis) · Respublica Democratica Congensis (Kinshasa) · Ruanda · Senegalia · Somalia · Swazia · Sudania · Sudania Australis · Tanzania · Togum · Tunesia · Tzadia · Uganda · Zambia · Zimbabua |
|---|---|
| Regiones | Insula Sanctae Helenae · Sahara Occidentalis · Reunio · Maiotta · Insulae Madeirae · Rusadir · Septa · Insulae Canariae |