Burundia

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Republika y'u Burundi
République du Burundi
Vexillum Burundiae Insigne Burundiae
Sententia nationis: "Ubumwe, Ibikorwa, Iterambere"  (Kirundice)
"Unité, Travail, Progrès"  (Francice)
"Unitas, Labor, Progressus" 1
Locus Burundiae in Africa
Linguae officiales Francica, Kirundica
Linguae Vehiculares Suahilica
Caput Buiumbura
Gubernatio


Praeses

Respublica


Petrus Nkurunziza

Area
- Summa
- % aquae
locum 145 obtinet
27 830 km²
7,8%
Multitudo


- Summa (annus)
- Densitas

locum 89 obtinet


8 988 091 (2009)
323/km²

Independentia Kalendis Iuliis 1962
Moneta Francus Burundicus
Zona Horaria


- in aestate

CET (UTC+2h)
CEST (UTC+2h)
Hymnus nationalis Burundi Bwacu (Latine: Nostra Burundia)
Interretis abbreviatio .bi
Telephonicum praefixum 257

Burundia est civitas in Media Africa, in oropedio in Lacuum Magnorum regione sita, iuxta lacum Tanganicam. Septemtrione Ruandae, Occidente Reipublicae Democraticae Congensi et Oriente Tanzaniae finitima est. Eius caput est urbs Buiumbura.

Index

[recensere] Historia

Tabula Burundiae.

Burundia fuit ab anno 1889 usque ad finem Belli Orbis Terrarum I anno 1918 colonia Imperii Germanici, accurate cum Tanzania ac Ruanda pars Africae Orientalis Germanicae (Germanice Deutsch-Ostafrika). Postea Belgica colonia fuit. Anno 1962 independentiam assecuta est et ibi Tutsica monarchia cum rege Muambutsa IV redintegrata est.Ibi respublica anno 1966 proclamata est. Burundia e decennio 197 fuit scaena diversarum subitanearum conversionum et caedium productarum ab aemulatione inter duo praecipua reipublicae ethne, Hutuvicos et Tutsicos, praesertim inter annos 1993 et 1999, ubi ethnica violentia inte Hutuvicam et Tutsicam factiones centena milium profugorum et 250 000 interfectorum produxere. Quamquam aliqui profugi ex vicinis rebus publicis redivere, interethnicae contentiones alios fugere coegerunt.

Burundiae copiae, ad firmandos fines, Reipublicae Democraticae Congensis conflictui intervenere.

[recensere] Civilitas

Petrus Nkurunziza, praeses Burundiae.

Burundia multifactionalis respublica cum praesidialis regimine est, ubi praeses ducis Civitatis et ducis Gubernationis muneribus fungitur. Potestas exsecutiva in gubernationis manibus est, dum duae camerae Parlamenti (Senatus et Conventus Nationalis) potestatem legisferam cum gubernatione participant.

[recensere] Reconciliatio nationalis

Die 14 Martii anni 2006, Burundiensis Iustitiae ministra, Clotildis Niragira, ultimi 1864 captivorum politicorum nuncupantorum, praesertim Hutuvicorum de Tutsicis caedibus accusatorum, ultimi circuli liberationem nuntiavit, "Commissionem cum identificandorum politicorum captivorum munere suam laborem perficere" indicans. Haec novae liberationes comprehensorum post Ianuarium liberatorum numerum ad 3299 in nationalis reconciliationis actus ambitu augent.

[recensere] Novus codex poenalis

Die 22 Novembris anni 2008, Parlamentum Burundiense novum codicem poenalem sanxit qui tum poenae capitalis abrogationem tum iuris internationalis dispositionem contra genocidium, crimina contra humanitatem et bellicum praevidet. Hic novus codex poenalis mutationem de homosexualium iuribus signavit, quia homosexualitati poenas subire praevidet, quae usque ad illud tempus tolerata erat.

[recensere] Provinciae, communia et colles

Provinciarum tabula.

Burundia divisa est in 17 provincias (Francice; provinces) quae vicissim in 117 communia quae vicissim in 2 638 colles (Francice; collines). Provinciales gubernationes super hos fines efformantur. Anno 2000, provincia Buiumburam includens bipertita est in Buiumburam Ruralem et Buiumburae Buleuterium.

Provinciae sunt inferiores:

Provincia Latine Provincia Francice Caput Latine Caput Francice
Bubantia Bubanza Bubantia[1] Bubanza
Buiumburae Buleuterium Bujumbura Mairie Buiumbura Bujumbura
Buiumbura Ruralis Bujumbura Rural
Provincia Bururiensis [2] Bururi Bururi Bururi
Provincia Cancuzonensis Cankuzo Cancuzo Cankuzo
Provincia Cibitocensis Cibitoke Cibitoce Cibitoke
Provincia Kitegaensis [3] Gitega Kitega [4] Gitega
Provincia Caruziensis Karuzi Caruzi Karuzi
Provincia Cayantina Kayanza Cayantia Kayanza
Provincia Cirundonensis Kirundo Cirundo Kirundo
Provincia Macambaensis Makamba Macamba Makamba
Provincia Muramuyaensis Muramvya Muramuya Muramvya
Provincia Muyingana [5] Muyinga Muyinga [6] Muyinga
Provincia Muaronensis Mwaro Muaro Mwaro
Provincia Ngoziensis [7] Ngozi Ngozi Ngozi
Provincia Rutana [8] Rutana Rutana Rutana
Provincia Ruyigiensis [9] Ruyigi Ruyigi [10] Ruyigi

[recensere] Geographia

Super oropedium Africo in corde sita, Burundia temperato climate aequatoriali propter altitudinem (1700 metrorum mediae in media civitate, inferiorem in peripheria) fruitur. Mons Heha, Buiumburae Austroriente situs, 2670 altus est. Terrae lacinia iuxta flumen Ruzizorum, lacus Tanganicae Septemtrione, una zona est ubi altitudo 1000 metrorum non superat. Haec regio Vallis Chasmatis (Francice Vallée du grand rift) partem format.

[recensere] Oeconomia

Burundica oeconomia agriculturam circumit, quae praecipuus campus est et plerosque incolas occupat, sed Burundia quoque maxima niccoli reservata in mundo habet. Praesertim et bellorum et instabilitatis et consectarirorum incolarum (profugorum) motuum causā, aegre Burundia suis opibus usi potest.

Ad conandum crescere, Communitati Oeconomicae Africae, et antea Communitati Africae Orientalis haesa est, quae consociationes liberi commercii zonam hac in regione creare quaerentes sunt ut mutua rerum commutatio stimuletur.

[recensere] Demographia

Burundiensium feminarum capras alentium circulus.
Demographica Burundiae evolutio.

Ex anno 2008, Burundia proiecta est ut approximativum numerum incolarum 8 691 005 haberet. Haec approximatio diserte sidae effectuum rationem habet, quae significativum effectum super nationis demographiam habet. Circiter 500 000 hominum propter hoc morbum loco motum est. Multi Burundienses in alias nationes propter bellum civile migravere. Anno 2006, Civitates Foederatae approximate 10 000 Burundiensium profugorum accepit.

Plerique Burundienses rurales areas incolunt et 6% incolarum urbanas areas incolunt. spissitudo incolarum circiter 315 incolarum pro chiliometro quadrato secunda maxima spissitudo in Africa Subsahariana est. Fere 85% incolarum Hutuvicae, 15% Tutsicae et minus quam 1% Tuaicae originis est.

[recensere] Linguae

Officiales sive nationales linguae Kirundica et Francica sunt. Sed tota in Burundia tres linguae sunt:

  • Francica, quam 2 200 incolarum pro patrio sermone in Burundia habent;
  • Kirundica 4 600 000 in Burundia locutores habet. Etiam Ruanda, Tanzania et Uganda Kirundice loquuntur. Tres dialectos habet: Hutuvicam, Tutsicam, quae persimiles inter se sunt, et Tuaicam, e tribus dissimillimam, sed omnes inter se et cum Kinyarwandica, in Ruanda officiali et habita pro eadem lingua, intellegibiles sunt;
  • Suahilica, cum 6356 hominum pro patrio sermone habentium. Caput quoque Suahilice loquitur et prima lingua qua Buyenzi loquuntur. Multi Musulmani Suahilice plurimis Burundicis in urbibus loquuntur.

[recensere] Religio

Fontes Christianos 70% esse aestimant, cum Catholicis Romanis maximum crculum cum 65% repraesentantibus. Protestantes et Anglicani fideles relictum 5% comprehendunt. Approximativum 23% incolarum traditionalibus autochthonicis religiosis credibilibus haerentur; traditionalium autochthonicorum circulorum aliqui sidae et aliorum morborum medellas promovent. Musulmani 10% esse aestimantur, quorum plerique urbanas areas incolunt. Sunnitae plerosque Musulmanos, dum Siitae reliquos Musulmanos constituunt.

[recensere] Valetudo

Minor curationis medicae qualitas in Burundia quam in plerisque nationibus est. Exspectatio vitae in natu 48,5 annorum (anno 2005) est. Magna incolarum proportio hyponutrita est. Tres medici pro 100 000 hominum ineunti decennio 201 erant. VIDH et sidae praevalentia circiter 4,2% anno 2007 erat.

[recensere] Cultura

Burundica cultura in locali traditione et vicinarum nationum pondere fundatur, quamquam culturalis prominentia a turba civili obstructa est. Quia agricultura praecipua industria in Burundia est, typicus Burundicus cibus in batata, maizo et piso consistit. Ob suam caritatem, caro solum paucis vicibus pro mense manducatur. Cum nonnulli Burundienses familiarissimi congrediuntur, impecum (Francice; impeke), cervisiam, e magno vasculo bibunt. Singuli amici aut familiares singulos siphones unitatem symbolizantes accipiunt.

Opificum artes ponderis artis forma in Burundia et attractiva dona plurimis periegetis sunt. Cistarum contextus popularis ars inter Burundienses opificibus est. Aliae opificum artes, inter quas personae, scuta, statuae, figlina etc..., in Burundia conficiuntur.

Tympanorum pulsatio ponderis Burundici culturalis patrimonii pars est. Per totum orbem terrarum praeclari Tympanistae Regii Burundiae, actum per circiter quadraginta annos posuerunt, ob suam traditionalem tympanorum pulsationem cum amasaconibus, ibisicisonibus et iciranyis (Francice; amashako, ibishikiso, et ikiranya) tympanis insignes sunt. Saltatio crebro tympanicum actum comitur, qui saepe in celebrationibus et familiaribus conviviis videtur. Abatimbo, cuius actus in officialibus coerimoniis et ritibus ponitur, et rapidarum pulsationum abanyagasimbo duae clarae Burundicae saltationes sunt. Inter instrumenta musica tibia, cithara, icembe, indonongo, umuduri, inanga et inyagara notanda sunt.

Pediludium in Burundia.

Burundienses Kirundice, Francice et Suahilice totam per nationem loquuntur. Burundiae index alphabetizationis parvus est propter defectus assiduitatis in schola. Solum decem per centum Burundiensium puerorum educationem secundariam recipiunt. Burundica traditio oralis gravis est et historiam et vitales lectiones trans fabularum narrationem, poësin, et cantum transmittit. Imigami, indirimbo, amazina, et iuyivugo litterariorum generum in Burundia exsistentium modi sunt.

Canistriludium et ludus gymnicus campestris famosi disportus in Burundia sunt. Pediludium populare oblectamentum per nationem est, velut mancalae ludi sunt. In Burundia Christiana sollemnia celebrantur, inter quae Christi Natalis longissima est. Dies Independentiae Burundiae quotannis Kalendis Iuliis celebratur. Anno 2005, Burundica gubernatio Eidulfitrum (Arabice عيد الفطر), Islamicum sollemne, publicas ferias enuntiavit.

Nuperrime Burundica gubernatio mutationes in lege homophylophiliam sceleratam facientes pertulit. Homines a consensualibus homosexualibus necessitudinibus noxii inventi inter duo aut tres annos carceris et inter 50 000 et 100 000 Francorum Burundicorum multae periculum subeunt. Amnestia Internationalis actionem damnavit, eam Burundicarum obligationum transgressionem sub internationalibus regionalibusque legibus de iuribus humanis et contra Burundicam constitutionem nuncupans, quae vitae privatae iure spondet.

[recensere] Educatio

Burundia Universitatem Burundiae habet. Complura musea urbibus sunt, inter quae Museum Geologicum Burundiae Buiumburae et Museum Nationale Burundiae et Museum Burundicum Vitae, ambo ultima Kitegae. Alphabetismus circiter in dimidio incolarum numero inter viros et circiter in quarta parte numeri incolarum inter feminas est.

[recensere] Notae

[recensere] Nexus externi

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Burundiam spectant.
Africa — Civitates
Aegyptus | Aethiopia | Africa Australis | Algerium | Angolia | Beninum | Botsuana | Burkina | Burundia | Cameronia | Dzibutum | Erythraea | Gabonia | Gambia | Gana | Guinea | Guinea Aequatorensis | Guinea Bissaviensis | Insulae Comorianae | Insula Mauritiana | Insulae Sancti Thomae et Principis | Insulae Seisellenses | Kenia | Lesothum | Liberia | Libya | Litus Eburneum | Madagascaria | Malavium | Malium | Marocum | Mauretania | Mauritia | Mons Leoninus | Mozambicum | Namibia | Niger | Nigeria | Promontorium Viride | Respublica Africae Mediae | Respublica Congensis | Respublica Democratica Congensis | Ruanda | Senegalia | Somalia | Swazia | Sudania | Sudania Australis | Tanzania | Togum | Tunesia | Tzadia | Uganda | Zambia | Zimbabua
Africa — Territoria

Insula Sanctae Helenae | Sahara Occidentalis | Reunio | Maiotta | Insulae Madeirae | Rusadir | Septa | Insulae Canariae

Instrumenta personalia
Spatia nominalia

Variantes
Actiones
Navigatio
communitas
Arca ferramentorum
Linguis aliis