Sententia (gnome)
E Vicipaedia
| Porta·Vicipaediae · Lingua·Latina |
|---|
|
|
Vide etiam paginam discretivam: sententia
Gnome (ex lingua Graeca) sententia moralis est.
[recensere] Exempla sententiarum clararum
| Argumentum |
|---|
[recensere] A
- Ab ovo usque ad mala
- Alea iacta est C. Iulius Caesar Rubiconem transveniens dixisse dicitur. Suetonus (Divus Iulius) narrat: "Iacta alea est," inquit, atque ita traiecto exercitu... Graece ανερρίφθω κύβος (Plutarcus)
- Amicus certus in re incerta cernitur
- Aut Caesar, aut nihil.
- Aut viam inveniam, aut faciam!
- Audiatur et altera pars.
- Audaces fortuna iuvat.
[recensere] B
- Bella gerant alii! Tu, felix Austria, nube!
- Bibliotheca docet
- Boni pastoris est tondere pecus non deglubere
- Bonum ad virum cito moritur iracundia (Publilius Syrus)
- Breve et irreparabile tempus omnibus est vita
- Bruta licet soleant animalia iure timeri, omnibus est illis plus metuendus homo
[recensere] C
- Caesar non supra grammaticos
- Carpe diem, quam minimum credula postero (Q. Horati Flacci Carmina 1,11,7ff.)
- Castigat ridendo mores
- Cave canem Inscriptio Pompeiis
- Cave Danaos et dona ferentes (Publius Vergilius Maro - Aeneis Verg. Aen. 2,49: quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentis, vide infra Quidquid ...)
- Cedant arma togae Cicero
- Ceterum censeo Carthaginem esse delendam Cato
- Citius, altius, fortius
- Civis Romanus sum
- Cogito ergo sum (Renatus Cartesius, Principia Philosophiae, prima pars, § 7)
- Cum grano salis.
[recensere] D
- De gustibus non est disputandum
- Delirant isti Romani ex libris comicis Asterigis et Obeligis.
- Diem perdidi
- Divide et impera
- Docendo discimus Seneca, Luc. I,7,8)
- Dulce et decorum est pro patria mori (Q. Horati Flacci carm. 3,2,13)
- Dulcis in fundo
- Dulcis quies
- Duo cum idem faciunt, non est idem
- Dum Romae consulitur, Saguntum expugnatur
[recensere] E
- Entia non sunt moltiplicanda praeter necessitatem (Guillelmus de Ockam)
- Eritis sicut Deus, scientes bonum et malum (Biblia)
- Errare humanum est Cicero Philippica XII: Cuiusvis hominis est errare, nullius nisi insipientis in errore perseverare.
- Ex abundantia cordis os loquitur (Evangelium Secundum Matthaeum 12.34)
- Ex factis, non ex dictis amici pensandi. Titus Livius
- Ex nihilo nihil fit cf. Lucr. de rer.nat. 1,150: nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam
- Ex oriente lux
- Excusatio non petita culpa manifesta
- Extra ecclesiam non est salus([Cyprian])
- Extrema se tangunt
[recensere] F
- Faber est quisque fortunae suae
- Festina lente!
- Flatus vocis
- Fortes fortuna adiuvat P. Terenti Afri Phormio, actus I:Ergo istaec quom ita sunt, Antipho, tanto mage te advigilare aequomst: fortis fortuna adiuvat.
- Furor Teutonicus
[recensere] G
- Gallina scripsit
- Gaudeamus igitur, iuvenes dum sumus! (Chr. W. Kindleben, XVIII. saeculo p.C.n)
- Graeca sunt, non leguntur
- Graecia capta ferum victorem cepit
- Gutta cavat lapidem non vi sed saepe cadendo
- Gutta fortunae prae dolio sapientiae
[recensere] H
- Habent sua fata libelli (Terentianus Maurus)
- Hannibal ad portas (Cicero)
- Hic et nunc
- Hic Rhodus, hic salta!
- Historia magistra vitae (Cicero "De oratore" II, 9, 36...historia vero testis temporum, lux veritas, vita memoriae, magistra vitae, nuncia vetustatis
- Homines dum docent, discunt Seneca minor
- Homo homini lupus est
- Homo sum: humani nil a me alienum puto
[recensere] I
- Incidit in Scyllam, qui vult vitare Charybdim.
- In dubio pro reo
- Infandum, Regina iubes renovare dolorem(Virgilius)
- In hoc signo vinces (Eusebius de Caesarea, CCCXII p.C.n.)
- In necessariis unitas, in dubiis libertas, in omnibus caritas
- In vino veritas Ab Alkaio Graeco poeta. Plinius maior (Historia naturalis, XIV): vulgoque veritas iam attributa vino est. Erasmus Roterodamus, Adagiorum chiliade, 1.7.17: in vino veritas.
[recensere] L
- Leges bonae ex malis moribus procreantur (Macrobius)
- Levius fit patientia quidquid corrigere est nefas (Horatius)
- Littera enim occidit, spiritus autem vivificat (Sanctus Paulus)
[recensere] M
- Manus manum lavat Seneca minor, Apocolocyntosis divi Claudii: Hercules enim, qui videret ferrum suum in igne esse, modo huc modo illuc cursabat et aiebat: "Noli mihi invidere, mea res agitur: deinde tu si quid volueris, in vicem faciam; manus manum lavat."
- Margaritas ante porcos. (Iesus Christus)
- Mater semper certa, pater incertus est
- Media in vita in morte sumus
- Mel in ore, fel in corde
- Melius est abundare quam deficere
- Memento mori!
- Memento audere semper
- Mens sana in corpore sano Iuvenalis, Satura X,356, vide http://www.thelatinlibrary.com/juvenal/10.shtml
- Meum est propositum in taberna mori
- Militat omnis amans (Publius Ovidius Naso, Amores I,9,1)
- Mors certa - hora incerta
- Mundus vult decipi, ergo decipiatur
[recensere] N
- Natura non fecit saltus
- Navigare necesse est
- Nemo prudens punit, quia peccatum est, sed ne peccetur
- Ne quid nimis
- Ne sutor supra crepidam iudicaret
- Nihil novi nisi commune consensu
- Nihil prius fide
- Nihil sub sole novum
- Nulla dies sine linea
- Nolens volens
- Noli dentes equi inspicere donati (Hieronymus)
- Noli turbare circulos meos! (Archimedes, CCXII a.C.n.)
- Non nobis solum nati sumus (Cicero, De officiis 1,22)
- Non propter vitam vivendi perdere causas
- Non vitae sed scholae discimus (Sen. epist. 106,12)
- Noscitur ex socio, qui non cognoscitur ex se
- Nulla poena sine lege
- Nulla rosa sine spina
- Nunc est bibendum (Hor. carm. 1,37,1)
[recensere] O
- Omnia mea mecum porto
- Ora et labora, (deus adest sine mora). (secundum Regulam Benedicti IL)
- O tempora, o mores! Cicero dixit in oratione in L. Catilinam prima in senatu habita: O tempora, o mores! Senatus haec intellegit. Consul videt; hic tamen vivit.
- Omnia sunt inter amicos communia. Publius Terentius Afer
- Omnium rerum mors est extremum. Marcus Tullius Cicero
[recensere] P
- Pacta sunt servanda
- Panem et circenses Ex D. Iuni Iuvenalis Satura libri X: Idem populus, si Nortia Tusco fabisset, si oppressa foret secura senectus principis, hac ipsa Seianum diceret hora Augustum. iam pridem, ex quo suffragia nulli vendimus, effudit curas; nam qui dabat olim imperium, fasces, legiones, omnia, nunc se continet atque duas tantum res anxius optat, panem et circenses.
- Parce sepulto Vergilius Aeneis
- Patet omnibus veritas, nondum est occupata Seneca, Epistulae morales 33,11
- Pecunia non olet (cf. Suet. Div.Vesp. 23: Reprehendenti filio Tito, quod etiam urinae vectigal commentus esset, pecuniam ex prima pensione admovit ad nares, sciscitans num odore offenderetur; et illo negante: Atqui, inquit, e lotio est.)
- Piscem natare doces!
- Plenus venter non studet libenter.
- Primas sum: primatum nil a me alienum puto
- Primum vivere, deinde philosophari
- Principiis obsta!
- Proximus sum egomet mihi (Terentius)
[recensere] Q
- Quales in Republica principes essent, tales reliquos solere esse cives
- Qualis artifex pereo (Nero)
- Qui fodit foveam, indicit in eis. (Liber Ecclesiastes 10,8)
- Qui tacet consentire videtur
- Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes (Vergil: Aeneis 2,49)
- Quis custodiet ipsos custodes? (Iuvenalis 6,347-8)
- Quo vadis
- Quod ante pedes tuas est, non vides
- Quod deus perdere vult, dementat prius
- Quod erat demonstrandum
- Quod licet Iovi, non licet bovi
- Quod natura non dat Salmantica non praestat
- Quod tua nihil refert, ne cures! (Titus Maccius Plautus)
- Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?
- Quot homines tot sententiae (Cicero)
[recensere] R
- Radix enim omniuum malorum est cupiditas (Sanctus Paulus)
- Repetitio est mater studiorum
- Requiescat in pace(abbrev. RIP)
- Res severa verum gaudium Seneca, Epistulae morales 23.4
- Risus abundat in ore stultorum
- Roma locuta, causa finita
[recensere] S
- Scientia prodest (Marcus Tullius Cicero)
- Scientia vincere tenebras
- Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus
- Semel in anno licet insanire
- Semel scriptum, decies lectum
- Semper aliquid haeret
- Sera tamen tacitis poena venit pedibus
- Si quis ad hunc librum, furtivos miserat ungues, ne dubito, in Averno certe patrarat (Romae, in S. Maria de Anima).
- Si tacuisses, philosophus mansisses (Boethius)
- Si vis pacem, para bellum!
- Sic transit gloria mundi
- Silent leges inter arma
- Sine ira et studio verbum Taciti est (Annales I): Tiberii Gaique et Claudii ac Neronis res florentibus ipsis ob metum falsae, postquam occiderant, recentibus odiis compositae sunt. Inde consilium mihi pauca de Augusto et extrema tradere, mox Tiberii principatum et cetera, sine ira et studio, quorum causas procul habeo.
- Summa extrema se tangent
- Summum ius summa iniuria
- Sunt lacrimae rerum! (Vergilius)
- Sunt pueri pueri, pueri puerilia tractant. (Paulus)
- Sursum corda!
- Suum cuique
- Sus Minervam docet
[recensere] T
- Tempora mutantur, nos et mutamur in illis
- Tertium non datur
- Timeo Danaos et dona ferentes
- Timeo hominem unius libri (Thomas Aquinas)
- Tu quoque, fili C. Iulius Caesar
[recensere] U
- Ubi bene ibi patria
- Ubi maior, minor cessat
- Ubi mea, tua cessat
- Urbi et orbi
- Ubi tu Caius, ibi ego Caia
[recensere] V
- Vae victis (Livius, Ab urbe condita 5,48) dixit Brennus
- Varietas delectat
- Veni, vidi, vici. Suetonius narrat verba C. Iulii Caesaris: Pontico triumpho inter pompae fercula trium verborum praetulit titulum "veni : vidi : vici" non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam.
- Veni, vidi, caepi. Valerius Antoninus Scutus
- Verba docent, exempla trahunt
- Vita brevis, ars longa Hippocrates
- Vita vitae vitia! (Ioannes Adolfus Cornu, MDMXC)
- Volenti non fit iniuria
- Vox populi vox dei
- Vulgare amici nomen, sed rara est fides (Phaedrus)
[recensere] Vide etiam
- Sententia Q.Horatii Flacci, vide Quintus Horatius Flaccus
- Sententia Lucii Annaei Senecae, vide Lucius Annaeus Seneca
- Anti-sententia