Isaacus Newtonus
| Isaacus Newtonus | |
|---|---|
| Isaac Newton | |
| Isaacus Newtonus | |
| Natus | 25 Decembris 1642 Woolsthorpe-by-Colsterworth |
| Obiit | 20 Martii 1727 Kengsington |
Isaacus Newtonus[1] (Anglice Isaac Newton anno 1642, die 25 Decembris secundum calendarium Iulianum - 4 Ianuarii 1643 secundum Gregorianum natus est, mortuus die 20 Martii 1727 secundum calendarium Iulianum - 31 Martii secundum Gregorianum)[2] fuit astronomus, mathematicus et physicus Anglus. Opera sua Latine exaravit.
Index |
[recensere] Vita
Fuit filius agricolae. Newtonus studuit ab anno 1661 in Universitate Cantabrigiensi, ubi invenit principia naturae luminis, gravitationis planetarum et motuum planetarum. Praterea evolvit principia quaestionum mathematicarum, quae ad calculationem tangentis, superficiei et puncti gravitationis pertinent. Newtonus, successor sui professoris Isaaci Barrow, anno 1669 professor mathematicorum in Cantabrigia factus est; fuit praeses Regalis Societatis Londinii, in quam anno 1672 cooptatus erat, exinde ab anno 1703 usque ad annum 1727. Anno 1689 Universitas Cantabrigiensis eum in Parlamentum Anglicum emisit, ut universitatem repraesentaret. Anno 1705 sedem suam amisit.
[recensere] Leges motus
Leges motus a Newtono propositae hodieque pro legum physicarum fundamentis habentur, dummodo de velocitatibus subluminalibus agatur. En leges motus Newtonianae, ex ipsis verbis tertiae Principiorum editionis descriptae:
- Corpus omne perseverare in statu suo quescendi vel movendi uniformiter in derectum, nisi quatenus illud a viribus impressis cogitur statum suum mutare.
- Mutationem motus proportionalem esse vi motrici impressæ, & fieri secundum lineam rectam qua vis illa imprimitur.
- Actioni contrarium semper & æqualem esse reactionem: sive corporum duorum actiones in se mutuo semper esse æquales & in partes contrarias dirigi.
[recensere] Opera
- Philosophiae Naturalis Principia Mathematica
- Arithmetica Universalis
- De Motu Corporum
- Opticks (anglice)
- Method of Fluxions (anglice)
- An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture (anglice)
[recensere] Philosophiae naturalis principia mathematica
Opus principale Isaaci Newtoni est «Philosophiae naturalis principia mathematica» (1687). In illum inscripsit fundamenta novae mathematico-mechanicae perceptionis mundi. Usque ad illa tempora magna pars physicae constituebatur hypothesibus speculativis et earum deductionibus logicis. Newtonus primus poscit, ut in processu recognoscentiae scientifico empirismus purus praecedat.
Causa gloriae Newtoni, auctor physicae classicae theoreticae et scientiarum naturalium exactarum, est praesertim opus suum principale «Philosophiae naturalis principia mathematica», in quo tria axiomata sua mechanicae (Axiomata Newtoniana) formulavit. Praeterea concepit aequationem motus, aequationem fundamentalem dynamicam, et cum ea motus corporum theoretice tractavit. Hic etiam legem gravitationis suam, inventam anno 1666, formulavit et monstrat aequatio motus suam in casu motionis planetae circum Solem Leges Keplerianas comportare. Applicatio mechanicae theoreticae Newtoni et attractionis massarum universalis ad motus astrarum fecit eum auctorem mechanicae caelestis. Newtonus primo valabilitatem legum naturalium terrestrium etiam pro astris demonstravit. Hoc est pro scientia naturali uniformi Novorum Temporum condicio fundamentalis, quae a physica Aristotelis radicaliter discrepat. In «Philosophiae naturalis principia mathematica» praeterea aestus explicavit, fundamenta theoriae potentialis posuit, processus fluenti (Liquida Newtoniana), quaestiones vibrationis et quaestiones ex acustica etiam calculum infinitesimalem tractavit. Newtonus etiam ortum praecessionis et nutationis axis Terrae explicavit et massas Lunae ac planetarum calculavit.
[recensere] Notae
- ↑ Isaacus Newtonus apud Christianum Hugenium, Cosmotheoros liber 2 Boulliau Biography - Sir David Brewster on Ismael Boulliau - Boulliau Homepage - Information, Resources, Links, Images, Original Research & Writing apud web.clas.ufl.edu.
- ↑ Js. Newton sub titulo Principiorum mathematicorum anni 1687: vide imaginem.
[recensere] Nexus externi
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Isaacus Newtonus spectant. |
| Vicicitatio habet citationes quae ad Isaacus Newtonus spectant. |
- The Latin Library, selecta ex editione Philosophiae naturalis principia mathematica
- Burndy Library, Philosophiae naturalis principia mathematica (omne opus)
- Project Gutenberg, Philosophiae Naturalis Principia Mathematica
- De Isaaco Newtono in Archivo Societatis Regiae Londinensis
| Haec stipula ad hominem scientificum spectat. Amplifica, si potes! |