Empirismus
Empirismus est cognoscendi modus, qui scientiam potius experientia (Graece ἐμπειρία) quam ratione fundat. Itaque philosophi aetatis hodiernae empirismum rationalismo opposuerunt.
Index |
Historia [recensere]
Empirismus ab philosophis multis advocatus est, ex quibus duo sunt Aristoteles et Ioannes Lockius, qui in potestate rationis cum empirismus crediderunt, non contra eum.
Inceptio empiricismi philosophi [recensere]
Philosophus Persicus Avicenna mentem dixit humanum tabulae rasae esse similem, quae nuperrime nata omnino est vacua. Mundo autem cognoto mens facta est potenta de rebus universalibus ratiocinari.
"Aetas Illuminationis" 1600 annis erat per modum? empirismi. Antea scholastici Ecclesiae Romanae crediderant se posse omnia veritatis scire sola ratione, sine experientia, et per sapientiam auctoritatis antiquorum. Multi tamen nunc cogitant scientificos hodiernos uti solo empiricismo sine ratione ut requirant veritates mundi; credunt ambos, rationalismum et empirismum, necesse ad veritatem intellegendam esse.
Empirismus Britannicus [recensere]
Saeculis septimo decimo et duodevigicensimo saepe empirici Britannici et rationalistae continentis Europae de exsistentia idearum innatarum inter se disputabant. Ioannes Lockius et Georgius Berkeley et David Humius primi sunt empiricorum Britannicorum.
Lockius respondens ad rationalismum, cuius defensor primus erat Renatus Cartesius (cuius autem philosophia non erat sola philosophia apud rationalistas), scripsit opus nuncupatum "Tractatus de Humana Cognotione" An Essay Concerning Human Understanding (1689), quo omnem humanam scientiam ex experientia venire (sive "scientia est a posteriori, non a priori") demonstravit.
