Mulhusia

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Imagines variae Mulhusiae captae
Mulhusia: communis tabula

Mulhusia[1] (Francogallice: Mulhouse, Alsatiane Mìlhüsa a nomine Germanico "molinam" significante) est urbs et commune Francicum 110 755 incolarum (anno 2012) praefecturae Rheni Superioris in regione orientali Alsatia (a die 1 Ianuarii 2016 Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia) prope fines Germanicum et Helveticum.

Historica[recensere | fontem recensere]

Inter annos 1347 et 1798 Mulhusia erat parva respublica plerumque cum pagis Helveticis consociata, quae inter 1523 et 1529 religionem reformatam sibi elegit. Die 15 Martii 1798 tandem Mulhusienses sese volentes Franciae dederunt[2], cuius finibus undique circumventi erant.

A saeculo octavo decimo atque maxime nono decimo fabricis textilibus atque chemicis, mox etiam mechanicis urbs innotuit. Telas xylinas variis coloribus pictas, quas indiennes ("Indica") tum vocabant, per totum orbem terrarum disseminabant, eo facilius quo earum fabricatio in Francia usque ad annum 1759 vetabatur. Simul numerus incolarum decies multiplicatus est, operariis e circumiacentibus regionibus adfluentibus. Inter annos 1871 et 1918 una cum cetera Elisatia Mulhusia imperio Germanico inclusa est.

De museis[recensere | fontem recensere]

Bugatti 1924 (Museum Autocinetorum).

Anno 2008 Mulhusia Ville d'art et d'histoire (Urbs artium et historiae) publice appellata est quia patrimonium municipio magnae curae erat. Simul domus patrimonii[3] (Maison du patrimoine) creata est quae expositiones ad urbanam historiam pertinentes proponit. Multa musea Mulhusiae inveneris quae ad historiam technicarum plerumque spectant, ut aequum erat in urbe fabricarum industria nota.

  • Museum Autocinetorum (Cité de l'automobile) e collectione privata fratrum Schlumpf natum et in fabrica quondam textili collocatum circa 450 autocineta exponit[4] ab anno 1878 inter quae 120 Bugatti recensentur (nam fabrica autocinetorum Bugatti Molsheim in Elisatia olim fuit).
  • Museum Nationale Ferriviae (Cité du train), maximum in Europa ferriviae deditum museum[5]. Iam anno 1969 decretum, anno 1976 in locum hodiernum transfertur.
  • Museum Vestium impressarum (Musée de l'impression sur étoffes), nono decimo saeculo creatum memoriam fabricarum textilium retinet quae iam octavo decimo saeculo Mulhusiensibus prosperitatem et famam parabant. Colores et ornamenta per praela quaedam telis imprimebantur[6].
  • Museum Chartarum pictarum (Musée du papier peint)ː non Mulhusiae sed in vico Rixheim ad Mulhusiam positum est ubi octavo decimo saeculo fabricator Mulhusiensis telarum pictarum filio suo officinam chartarum pictarum condidit, fabricam Zuber[7]. Non tantum chartas ex illa officina sed pulcherrima exemplaria ex omni Francia exponunt.
  • Museum Historicum in antiquo palatio urbano collocatum ubi pactum unionis subscriptum est.

Horto zoologico[8] quoque gloriatur decimo nono saeculo iam condito qui hodie speciebus extinctione minatis praecipuam operam dat et varias collaborationes ad eas servandas iniit[9].

Clari cives[recensere | fontem recensere]

Turris Europae, insigne hodiernae urbis velut in trivio positae inter Franciam, Germaniam, Helvetiam.

Nati[recensere | fontem recensere]

Coniunctiones communium[recensere | fontem recensere]

Notae[recensere | fontem recensere]

Plura legere si cupis[recensere | fontem recensere]

  • Ernest Meininger, Histoire de Mulhouse de ses origines à nos jours, Mulhusiae, 1923.

Nexus interni

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Mulhusiam spectant.
Wikidata-logo.svg Situs geographici et historici: Locus: 47°44′55″N 7°20′21″E • OpenStreetMap • GeoNames • "68224" apud INSEE • Commentatio Theodisce, Francogallice, Italice apud Lexicon historicum Helveticum  • Большая российская энциклопедия • Encyclopædia Britannica