Roman numeral 10000 CC DD.svg
Mille Paginae.png
Latinitas inspicienda

Gens humana

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere

Vide etiam paginam discretivam: Homo (discretiva)

Homo sapiens
Aetas fossilium: 0.2 Ma
Pleistocaeno–Recens
Homines in Shibuya Tokii
Conservationis status
Taxinomia
Regnum: Animalia
Phylum: Chordata
Classis: Mammalia
Ordo: Primates
Familia: Hominidae
Subfamilia: Homininae
Tribus: Hominini
Genus: Homo
Species: H. sapiens
Nomen trinomine
Homo sapiens sapiens
Linnaeus, 1758
Subspecies

Homo sapiens idaltuWhite et alii, 2003
Homo sapiens sapiens

Synonyma

Species synonymy

  • aethiopicus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • americanus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • arabicus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • aurignacensis
    Klaatsch & Hauser, 1910
  • australasicus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • cafer
    Bory de St. Vincent, 1825
  • capensis
    Broom, 1917
  • columbicus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • cro-magnonensis
    Gregory, 1921
  • drennani
    Kleinschmidt, 1931
  • eurafricanus
    (Sergi, 1911)
  • grimaldiensis
    Gregory, 1921
  • grimaldii
    Lapouge, 1906
  • hottentotus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • hyperboreus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • indicus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • japeticus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • melaninus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • monstrosus
    Linnaeus, 1758
  • neptunianus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • palestinus
    McCown & Keith, 1932
  • patagonus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • priscus
    Lapouge, 1899
  • proto-aethiopicus
    Giuffrida-Ruggeri, 1915
  • scythicus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • sinicus
    Bory de St. Vincent, 1825
  • spelaeus
    Lapouge, 1899
  • troglodytes
    Linnaeus, 1758
  • wadjakensis
    Dubois, 1921

Gens humana est usitatum speciei nostrae nomen; naturale autem nomen est Homo sapiens.

Homo sapiens[1][2] est sola generis Hominis species viva, familiae Hominidarum et ordinis Primatum. Homines hodiernas corporis conformationes habentes Africa abhinc annorum circa 200 000 orti sunt, et perfectam morum hodiernitatem abhinc circa annorum 50 000 adsecuti sunt.[3]

Quia hominibus est cerebrum humanum maxime evolutum, eo est ei sensus subiectivus abstractionis quo homines ratiocinari, lingua loqui, in mentem introspicere, quaestiones censere, et solutiones invenire possunt. Haec mentis facultas, cum erecto corporis habitu et manibus liberis res tractantibus, hominibus sinit instrumentis omnium generum uti ad tractandum plus quam quaequam orbis terrarum speciem vivam. Etenim adhibet cognitionis gradum altiorem, sicut agnitionem sui ("ratiocinor ergo exsisto"), memoriam, rationem, ratiocinationem, et sapientiam praebens.[4][5][6] Item habent notiones attributionum definientes rerum quae "personam" conformant.[7][8]

Hominibus est unica peritia ad versanda systemata communicationis ut de se dicant, excogitationes inter se permutent, et res communiter ordinent. Ei multiplices structuras sociales fingunt, quae in multis gregibus una agentes et contendentes coexsistunt, inter quas familiae, pleraque cognationis retia, et civitates, a moribus et legibus temperatae. Interactiones sociales inter homines variissimas statuerunt aestimationes, normas sociales, et ritus, qui una sunt fundamenta societatis humanae. Quia in omni continente, etiam Antarcticam, habitant, homines sunt species cosmopolita.

Aestimavit Divisio Civium Numeri Consociationis Nationum anno 2011 civium numerum esse circa 7 billiones,[9] et aestimavit Ministerium Census Civitatum Foederatarum eum esse circa 6.97 billiones.[10] Insigniter desiderant homines eorum circumiectum intellegere et adfigere, res per scientiam, philosophiam, mythologiam, et religionem et alias superstitiones explicare et tractare petentes. Hoc naturale noscendi studium evolutionem instrumentorum promotorum et sollertiarum excitavit, quae per culturam traduntur; homines quidem sunt sola species quae ignem sibi facit, cibum sibi coquunt, induunt sibi vestem, atque multas alias technologias et artes excogitant et adhibent, praecipue litteras, musicam, saltationem, et alias artes quae ex aestimatione pulchritudinis dependent. Investigatio hominum est scientifica anthropologiae doctrina.

Biologia[recensere | fontem recensere]

Sexus[recensere | fontem recensere]

Corpus humanum viro mulierique.

Naturali homo sexus duos habet; mas feminaque. Differentiae naturales communes inter eos sunt. Mas longior et fortior quam femina est atque vocem obscuriorem habet. Femina parem pectoris magni habet qui in muliere mamma appellatur. Quando mulier infantem nata est, lac in mamma creatur. Mas plus pilum corporis quam femina habet. De organo coitus et reproductioni, mas penem habet et femina vaginam.

Aliquando mutationes naturales sexus in evolutione fetus fieri possunt. Tales homines intersexuales et transsexuales appellantur. Populus quoque est qui eius sexus mutare vult. Saepissime a viro ad mulierem est. Praeter sexus naturales, nonnullus populus talis generis etiam est. Multi tales homines etiam actrices pornographicae sunt. In pornographia, nominibus Anglicis tribus noti sunt; transexual, shemale ("eamas") et ladyboy ("dominapuer"). Thailandiae saepissime ladyboy appellantur. In Thailandia quoque multus populus tali generi humani est.

Nonnulli homines transsexuales etiam ut alteri sexus esse se ipsi vident.

Vita[recensere | fontem recensere]

Homines sunt species hodierna inter animalia multicellularia, longaeviorum. Sciuntur igitur homines plus quam centum viginti annos aetate maiores. Talis longaevitas est res genotypica, cui phaenotypus (modus hominum vivendi) favet.

Evolutio[recensere | fontem recensere]

Searchtool.svg Si plus cognoscere vis, vide Evolutio Hominis

Homo sapiens evolutione ex specie Hominis erecti in Africa evolutus est. Ante circiter centum milia annorum Homo sapiens ex Africa migrare coepit.

Omnes homines eiusdem speciei sunt. Varietates conspicuae non sunt scientificae. Analyses geneticae monstrant diversitatem genorum in hominibus Africanis maximam esse, sed minimam in Europaeis Asiaticis Americanisque. Diversificatio hominum extra Africam viventium circiter ante quinquaginta ad decem milia annorum accidit.

Varia genera hominis[recensere | fontem recensere]

Si phylum inter hominem est, disputabiliter est. Illi qui in phylo hominis credunt sunt et illi qui non credunt. At re vera variationes generis hominis sunt, sicut homo Europaeus, Asiaticus, Africanus, Orientis Medii, Indiani, Indi Americani Septentrionales, Indi Americani Australes, et cetera, et in his subvariationes sunt.

Ossa[recensere | fontem recensere]

Partu corpus hominis circa 270 ossa habet, sed tempore rei adultae aliqua ossa cofuderunt et tum sceletum 206 ossium consistit.

Civilizatio[recensere | fontem recensere]

Despectus intra Parlamentum Europaeum, parlamentum Unionis Europaeae.

Hodie populatio humana Telluris circiter 7 billiones est, numerus qui permagnopere planetae esse considetur. Plerumque homines in urbibus et oppidis habitant, in nationes divisis. Minor numerus hominum etiam primitive in tribibus habitat, qui in plerumque continentes est. Quaeque natio a politicis propriis gubernatur, quo democratia est usitata et opinabilis. Omnes nationes in gubernatione communi quoque cooperantur, sicut Parlamentum Europaeum, parlamentum Unionis Europaea.

Robota homo similia[recensere | fontem recensere]

DER 01, gynaecoides.

Homo studium robotis humanis habere videt, qui in societate operari et habitare opinabile est. Solum problema est res defectae in technologia, primum facultas itui, primum, et personalitas progressiva ut hominis. Robota primitiva, aut progressiva in sensu hodierno, quae homo non similant pars societatis oblectamento et auxilio iam sunt, sicut Asimo et Nao.

Androides viro et gynaecoides mulieri appellantur ea robota quae homines vident, i.e. aspectum et habitum. In praesens sedere, primum, et stare modo possunt velut loqui et canere. Iaponia natio ducens in ambo robotica et ipso androide est. Persona praeclara in robotica est Hiroshi Ishiguro, machinator roboticalis et director Laboratorii Roboticalis Intelligentis, qui proprius androides, copia a se, etiam habet.

Cyborg est mixtio hominis et partium machinalium, quod aliquando in cultura populari apparet, sicut in multiserie Star Trek ubi videmus Borg, malus esse proscriptum, et Terminator in multiserie eiusdem nominis, hominem eradicare proscriptum.

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Goodman M., Tagle D., Fitch D., Bailey W., Czelusniak J., Koop B., Benson P., Slightom J. (1990). "Primate evolution at the DNA level and a classification of hominoids". J Mol Evol 30 (3): 260–266 .
  2. "Hominidae Classification". Animal Diversity Web @ UMich 
  3. "Human Evolution by The Smithsonian Institution's Human Origins Program". Human Origins Initiative. Smithsonian Institution .
  4. Alasdair MacIntyre, Dependent Rational Animals: Why Human Beings Need the Virtues: "[Language] is insufficient for human rationality, What is needed in addition is the ability to construct sentences that contain as constituents either the sentences use to express the judgment about which the agent is reflecting, or references to those sentences" (p. 60).
  5. John McDowell, Mind and World: "In mere animals, sentience is in the service of a mode of life that is structured exclusively by immediate biological imperatives." . . . "Merely animal life is shaped by goals whose control of the animal's behavior at a given moment is an immediate outcome of biological forces" (Harvard University Press, 1994), 15; locus in Alasdair MacIntyre, Dependent Rational Animals.
  6. Owen Flanagan, The Really Hard Problem:Meaning in a Material World (Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press).
  7. Alasdair MacIntyre, Dependent Rational Animals: Why Human Beings Need the Virtues: "Those who have wanted to draw a single sharp line between human and nonhuman animals have commonly laid emphasis upon the presence or absence of language as such, the ability to use and to respond to strings of syntactically ordered and semantically significant expressions whose utterance constitutes speech acts. But this is insufficient for human rationality. What is needed in addition." (p. 60).
  8. Nature vs. Nurture: The Miracle of Language, by Malia Knezek. "What about the fact that other animals do not have similar language capabilities? . . . This obviously involves some innate difference between humans and other animals. . . . Other animals do not use any other form of language (i.e. sign language) even though they have the physiological capabilities"; ex Andy Clark, Being There: Putting Brain, Body, and World Together Again (Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press, 1997), 208-209).
  9. Roberts, Sam (31 Octobris 2011). "U.N. Reports 7 Billion Humans, but Others Don’t Count on It". The New York Times 
  10. "World Population Clock". Census.gov. United States Census Bureau, Population Division 

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

  • Bosinski, Gerhard. 1990. Homo sapiens: l’histoire des chasseurs du paléolithique supérieur en Europe (40000-10000 av. J.-C.). Lutetiae: Éditions Errance.
  • Boyd, et Silk. 2004. L’aventure humaine: des molécules à la culture. De Boeck. ISBN 978-2-8041-4333-6.
  • Bryson, Bill. 2003. "Una breve historia de casi todo." Barcinonae: RBA Libros.
  • Burenhult, Göran, et al. 2000. Die ersten Menschen: Die Ursprünge des Menschen bis 10.000 vor Christus. Hamburgi: Jahr-Verlag. ISBN 3-8289-0741-5.
  • Darwin, Charles. 1839. Narrative of the surveying voyages of His Majesty's Ships Adventure and Beagle between the years 1826 and 1836, describing their examination of the southern shores of South America, and the Beagle's circumnavigation of the globe: Journal and remarks. 1832–1836. Vol. III. Londinii: Henry Colburn Situs apud darwin-online.org.uk, confirmatus 24 Octobris 2008.
  • Darwin, Charles. 1845. Journal of researches into the natural history and geology of the countries visited during the voyage of H.M.S. Beagle round the world, under the Command of Capt. Fitz Roy, R.N. Ed. 2a. Londinii: John Murray. Situs apud darwin-online.ork.uk, confirmatus 24 Octobris 2008.
  • Darwin, Charles, et Alfred Russel Wallace. 1858. On the Tendency of Species to form Varieties; and on the Perpetuation of Varieties and Species by Natural Means of Selection. Zoology 3. Journal of the Proceedings of the Linnean Society of London, 46–50. doi 10.1111/j.1096-3642.1858.tb02500.x, confirmatus 30 Octobris 2008.
  • Darwin, Charles. 1859. On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life. Ed. 1a. Londinii: John Murray. Situa apud darwin-online.org.uk, confirmatus 24 Octobris 2008. ISBN 1-4353-9386-4.
  • Darwin, Charles. 1871. The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex. Ed. 1a. Londinii: John Murray. Situs apud darwin-online.ork.uk, confirmatus 24 Octobris 2008. ISBN 0-8014-2085-7.
  • Darwin, Charles. 1872. The Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life. Ed. 6a. Londinii: John Murray. Situs apud darwin-online.org.uk, confirmatus 1 Novembris 2009. ISBN 1-4353-9386-4.
  • Dawkins, Richard. 1976. The Selfish Gene. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0-19-286092-5.
  • Dawkins, Richard. 1982. The Extended Phenotype. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0-19-288051-9.
  • Dawkins, Richard. 2006. The God Delusion. Bostoniae: Houghton Mifflin. ISBN 0-618-68000-4.
  • Freeman, Scott, et Jon C. Herron. 2007. Evolutionary Analysis. Ed. 4a. Pearson Education, Inc. ISBN 0-13-227584-8.
  • Kunsch, Konrad, et Steffen Kunsch. 2006. Der Mensch in Zahlen. Eine Datensammlung in Tabellen mit über 20000 Einzelwerten. Ed. 3a. Spektrum Akademischer Verlag. ISBN 3-8274-1731-7.
  • Morgan Allman, John. 2003. El cerebro en evolución. Barcinonae: Ariel.
  • Morris, Desmond. 1967. The Naked Ape: A Zoologist's Study of the Human Animal. ISBN 0-07-043174-4. Retractatus ISBN 0-385-33430-3.
  • Schäppi, Rolf. 2002. La femme est le propre de l’homme. Odile Jacob.
  • Schrenk, Friedemann. 2008. Die Frühzeit des Menschen: Der Weg zum Homo sapiens. Monaci: C. H. Beck. ISBN 978-3-406-57703-1.
  • Schüring, Joachim. 2006. Von der anderen Art. In Abenteuer Archäologie: Kulturen, Menschen, Monumente. Heidelberg: Spektrum der Wissenschaft Verl.-Ges. ISSN 1612-9954.

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Hominem sapientem spectant.
Wiktionary-ico-de.png Vide Hominem sapientem in Victionario.
Wikiquote-logo.svg Vicicitatio habet citationes quae ad Hominem sapientem spectant.