Roman numeral 10000 CC DD.svg
Mille Paginae.png
Latinitas nondum censa

Iaponia

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Nippon (Nihon)
日本 (Iaponice)
Vexillum Iaponicum Sigillum Imperiale Iaponiae
(Vexillum) (Sigillum Imperiale)
Sententia regalis: nihil
Situs Iaponiae in orbe terrarum
Linguae (Publice) Nulla,
(Consuetudine) Praesertim Iaponica, praeterea Ainuana, Ryukyuana et ceterae
Caput Tokium¹
Imperator Iaponicus Acihitus
Caput Gubernationis Shinzō Abe
Comitiae Legumlatorum Diaeta Nationalis
(Camera Consiliariorum, Camera Repraesentantivorum)
Area
 - Totalis
 - % Aquae
sexagesima omnium terrarum
377 907 km²
0.8
Numerus incolarum
 - Totalis (2005)
 - Densitas
decima omnium nationum
128 085 000
337/km²
PDG (base exchange rates)
 - Total (2005)
 - PDG unius habitantis
omnium secunda (inter rura)
omnium tertia (inter oeconomias)
4.80 trilliones $
30 615 $ (ppp)
Reditus nationalis grossus
 - Totalis (2000)
 - RNG unius habitantis
omnium secunda
4.85 trilliones $
38 000 $
Moneta Ien
Zona Horaria UTC +9
Hymnus Nationalis 君が代 (Kimi Ga Yo (Iaponice) Tua, imperator, aetas)
Interretis abbreviatio .jp
Praefixum telephonicum 81
¹ Sunt etiam, qui Meacum id esse putant; res igitur dubia est.

Iaponia (-ae, f.)[1] (Iaponice litteris propriis 日本, Latinis Nihon vel Nippon , publice 日本国 vel Nippon-koku) est civitas sui iuris in Asia Orientali posita, insulasque permultas in mari Pacifico prope Sinas, Coream, Russiam tenens.

Palaeolithica quidem usque ab aetate habitatam esse computant archaeologi Iaponiam, quae nostro tempore et ritu ab imperatore et re a gubernatione suffragio omnium civium electa recta est. Exercitum autem, qui ingentissimus fuerat, tamen, postquam victa est in bello orbis terrarum secundo, "in aeternum" deposuit, ut legiones exinde tantum ad patriam defendendam teneat.

Opulentia autem et divitiis Iaponia, quamquam haud pridem belli prorsus devicta est et diruta, ut dictum est, maximae tamen parti gentium antestat, vel adeo tertium ab amplissimo productum domesticum habet.

Historia[recensere | fontem recensere]

Moko Shurai Ekotoba. Pictura praeclarissima bellum cum oppugnatoribus Mongolicis narrat.

Fama est Iaponiam primum conditam esse a Jimmu imperatore (神武天皇, Jinmu-tennō), ab Amaterasu dea solis (nam solem habebant Iaponi deam) edito, qui, cum gentem suum induceret in regionem Yamato, genus Iaponicum prompsit. Exin novus populus, etsi longe litteras, religionem, philosophiam a populo Serico vicino, cui duces prisci Iaponiae amicitiam ac societatem petere cupiens legatos miserant, inducere solerent, tamen non omnino artes sui generis colere neglexit atque, cum caput ad novam urbem Meacum motum aetasque Heian appellata exorta esset, et litteris et poetica et eruditione florebat, ut tale monumentum quale Genji Monogatari a Murasaki Shikibu scriptum produceret.

Hactenus cum imperium nondum milites samurai appellati tenerent, tamen opibus atque auctoritate crescentes, quorum praesertim duae praecipuae gentes, nomine Minamoto et Taira, longe ad caput Meacum capiendum imperiumque imperatoris proeliatae erant, tandem per totam Iaponiam bellum civile, quod Genpei appellatum est, anno 1180 commoverunt. Minamoto autem gentis pater, nomine Yoritomo, cum bellum victor confecisset, Taira victa, sese shogun (将軍, shōgun) vel ducem ad barbaros domandos imperatorem captum iubens anno 1192 bakufu (幕府) constituit, quod septingentos fere per annos populi Iaponi unum regnavit.?

Anno 1854, Matthaeus Perry praefectus classis Americanus legatusque ad mercaturas cum Iaponis faciendas missus cum bis depulsus esset, quod bakufu alienigenos mores ac consuetudinem aspernaretur, vi commercio concedi adegit. Postea imperator iuvenis Meiji deiciendum bakufu, quod ab inerte Tocugava gente tenebatur, renovandumque sibi imperium esse ratus, quamquam hactenus longe, ut dictum est, impotentes essent prius imperatores, bello civili multos per annos gesto tandem exercitum shogunalem superavit. Imperio restituto vicinas nationes, sicut Coreanos et Seres, sibi subicere cupiens et res militaris et rei publicae curationem exemplarum occidentalium moribus innovare coepit, ut brevi tempore imperium per orientalia Asiae praestaret.

Secundo bello per orbem terrarum exorto iamque bello inlato in Coream, Seres, Philippinas et ceteras gentes, Iaponi duces militares aeroplana bombifera in Portum Margaritarium, ubi naves longas tenebant Americani, quia bella per Seres ceterasque gentes Asianas, ut ante dictum est, gesta ab hac gente vehementer recusati essent, immisserunt. Bellum igitur cum Americanis sumptum est. Anno 1945, cum ab Americanis Iaponiae iam quasi franctae duabus urbibus, id est Hirosimae et Nagasacio, bombae atomicae demissae essent, bellum tandem ab Hirohito imperatore depositum est, unde renovata est constitutio nationis, iure bellandi in aeternum dimisso, populus autem non ad arma sed ad negotium et commercium operam dabat, ut hodie una sit e divitissimis praeclarissimisque artibus utilibus gentibus orbis terrarum.

Geographia[recensere | fontem recensere]

Charta Iaponiae (Francice et Iaponice adnotata).

Oceanus cum utrimque in quod Asiae maritimae oriente attingit spatio Pacificum mare infundit inter Siberiam et angustiam ad ortum solis Coreanarum regionum, circulum permultarum, ut dictum est, insularum conformat, quarum plures quam octingentum et mille sexies terras suas habent Iaponi, praecipuae autem quattuor, Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku appellatae, simul quae 97 fere centesimae omnium partae comprehendunt. Quarum amplissima Honshu, minima autem Shikoku, quae a ceteris insulis mari interiori, quod Setovium appellatur, secreta est.

Insula Honshu, longe ceteris latior, in quinque per longitudinem dividitur regiones, quarum primum ad occasum solis Chugoku (中国地方), quae Kyushu attingit urbemque praeclaram tenet Hirosimam, deinde Kansai (関西地方) vel Kinki (近畿地方) appellata, ubi positum est Meacum et Osaca, tum Chubu (中部地方), porro Kanto (関東地方), quae cum Tokium maximam urbem teneat famae ceteras antecedit, denique Tohoku (東北地方) haud procul a Hoccaido absens.

Sol oriens super lacum Biva

In eadem qua positum est Tokium regione Kanto praeclarissimus et per Iaponas terras sublimissimus stat ignifer mons Fuji (富士山), qui et saepe a diligentibus pingitur et quotannis permultos peregrinos accipit. Lacus autem illustrissimus Bivaco (琵琶湖) vel Biva est, haud longe a Meaco situs scriptoribusque, quia pulcherrimum haberent lacum, ab antiquis Iaponis laudatus. E quibus unus, nomine Koso, monachus Buddhicus lacum quondam circumcolens, de nomine eius "Bivaco" inquit "terra pura est deae Benzaiten, quae insulam placentem Chikubu, quod forma eius maxime biva (id est lyra Iaponica) accedat, in medio lacu incolit."[2]

Maxima pars Iaponorum, quod 72 fere centesimae pagorum Iaponiae montani sunt loci, urbes habitant, quarum princeps et quae plurimi incolae habet urbs Tokium est. Ceterum permulti sunt qui in regione Kansai incolant. Urbes amplissimae sunt Tokium, Yocohama, Osaca, Nagoia, Sapporo, Cobeum, Meacum, Fucuoca.

Rei publicae curatio[recensere | fontem recensere]

Imperator Acihitus et Michika coniunx.

Ritu, ut dictum est, Iaponiae regit imperator descendens adhuc ab Jimmu, re verum minister princeps cum comitiis legumlatorum summum imperium et potestatem tenet. Diaeta est legumlatorum summa comitia, quae duas dividitur in cameras; haec Camera Repraesentivorum, cui legumlatores 480, illa Camera Consiliariorum, numero 242, qui omnes itidem suffragio civium annos plures quam viginti natorum electi sunt. Causae vel factiones praecipuae Factio Democratias Liberalis (自民党) vel brevi LDP, porro autem Factio Democratias Iaponica (民主党) vel DPJ, praeterea factiones minores sunt Komeito (公明党, vel Latine factio aequitatis), factio communista (共産党) vel JCP, factio ad renovationem (維新の党) et ceterae.

Nostro tempore imperator Acihitus, minister princeps Shinzo Abe candidatus LDP est, quae factio autem ambas per cameras cum Komeito dominatur.

Sermones[recensere | fontem recensere]

Iaponica lingua pluri quam 99 centesimae habitantium sermo indigenus.[3] Praeterea primum linguae Ryukyu, sermo incolarum Okinawa insulae,[4] deinde Ainuana, qua perpauci, quorum plerumque consenuerunt, in insula Hoccaido remanentes loqui solent,[5] nec verum multi sunt iuvenes, qui his linguis operam dent, quippe etenim, ut apud publica, itidem saepe apud privata gymnasia indigeni sermones negleguntur discipulorum, qui Iaponicae atque Anglicae linguae tantum operari iubeantur.[6]

Litteris Sinicis, quod scripturam de Seribus didicissent, Iaponi prisci scribere solebant, unde litteras proprias, nomine kana, iam pridem finxerunt. Haec autem dua in genera dividuntur litterae, hoc hiragana appellatur, quibus propriae scribuntur particulae linguae Iaponicae, illud katakana, quibus nostro tempore praesertim nomina ab alienis linguis accepta scribuntur.[7]

Scientia et artes utiles[recensere | fontem recensere]

Iaponi nostro tempore et eruditione naturali et artibus utilibus, praesertim mechanica utili, adsectationibus medicinalibus, autoraedarum fabricatione, arte ingeniaria terrae motus, optica, chymia, semiconductris, metallorum scientia periti, praeterea roboticas artes experientissimi omnibus ceteris gentibus praestant.[8] Trecenies autem ac miliens miliens (vel 130 billiones) dollarium Americanum, vel tertio maximum per orbem terrarum, quotannis ad adsectationes scientiae impendit, ut praemium acceperint semel et viciens Nobelianum ob meritum de physica, chymia, medicina,[9] ter autem Fieldianum,[10] semel Gaussianum.[11]

Adsectationes caeli[recensere | fontem recensere]

Societas nationalis ad caelum vel spatium caeleste adsequendum, nomine Japan Aerospace Exploration Agency vel brevi JAXA, artibus et ad rochetas propellendas et ad satelles artificiales fabricandos operam dare solet. Quae anno 2008, cum statio spatialis internationalis a diversis gentibus construitur, laboratorium scientificum, nomine Kibō (id quod sibi "spem" velit), ut ad stationem adiungeretur praebuit. Inita autem sunt consilia primum speculatri Akatsuki appellati ad Venerem caelestem immittendi,[12][13] deinde parandi Mercury Magnetospheric Orbiter (Latine, si licet, "Circumrotatoris Magnetospherici Mercurialis") ut emittatur ad annum 2016,[14] postremo coloniae in lunaribus terris ad annum 2030 ponendae et muniendae.[15]

Machinae electronicae[recensere | fontem recensere]

Machinae electronicae excusae a fabris Iaponis, quod maximi aestimantur per totam orbem terrarum, undique gentium praeclarae sunt. Societates negotiosae ad machinas electronicas vendendas adnotandae sunt Fujitsu, Sony, Panasonic, Canon, Hitachi, Sharp, Nintendo.

Artes subtiles[recensere | fontem recensere]

Vide etiam[recensere | fontem recensere]

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Orthographia Vicipaedica (vide et Japonia). Fons nominis: Iohannes Iacobus Hofmannus, Lexicon universale (1698) textus
  2. Yoshihiro Kimura (2001). Biwako -sono koshō no yurai- [Lake Biwa, the origin of its name]. Hikone: Sunrise Publishing. ISBN 4-88325-129-2
  3. De Iaponia (Anglice) in The World Factbook] apud CIA.
  4. Heinrich, Patrick (January 2004). "Language Planning and Language Ideology in the Ryūkyū Islands". Language Policy 3 (2): 153–179. doi:10.1023/B:LPOL.0000036192.53709.fc.
  5. 15 familes keep ancient language alive in Japan (Anglice) in VN per Internet Archive: Wayback Machine. Creatio indictum.
  6. Japan Digest: Japanese Education (Anglice) in situ officiali Indianensis Vniversitatis per Internet Archive: Wayback Machine. Creatio indictum, sed appraesentiata mense Septembre 2005.
  7. Miyagawa, Shigeru. "The Japanese Language". Massachusetts Institute of Technology 
  8. The Boom in Robot Investment Continues – 900,000 Industrial Robots by 2003 VN/ECE issues its 2000 World Robotics survey (Anglice) apud VNECE. Creatum die 17 Octobris 2000.
  9. "Japanese Nobel Laureates". Kyoto University. 2009 
  10. "Japanese Fields Medalists". Kyoto University. 2009 
  11. "Dr. Kiyoshi Ito receives Gauss Prize". Kyoto University. 2009 
  12. Venus Climate Orbiter "AKATSVKI" (PLANET-C) (Anglice) apud Japan Aerospace Exploration Agency. Creatio indictum.
  13. Venus Meteorology AKATSVKI (PLANET-C) (Anglice) in Institute of Space and Astronautical Science.
  14. ESA says BepiColombo will stay on budget despite delay (Anglice) in Spaceflight Now. A Stephano Clark die 5 Martii 2012 creatum.
  15. Japan Plans Moon Base By 2030 (Anglice) in Moon Daily. Creatum die 3 Augusti 2006.

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Iaponiam spectant.
Wikisource-logo.svg Vide regni Iaponiae apud Vicifontem.