Geologia
| Porta·Vicipaediae · Scientiae·Naturales·et·Artes·Mathematicae |
|---|
|
|
Geologia (ex Graeco γῆ 'Tellus' + λόγος 'studium') est scientia quae investigationem Telluris solidi, lapidum in quibus terra consistit, et rationes quibus evolvitur comprehendit. Geologia historiam Telluris conlustrat, quia prima praebet indicia tectonicae laminarum, evolutionariae vitae historiae, et climatum priorum. Hodiernis temporibus, geologia commercio magni momenti pro exploratione mineralium et hydrocarbonum et pro aestimatione opium aquaticarum; magni momenti in publico pro praedicandis et intellegendis periculis naturalibus, remediatione difficultatum circumiectus, et patefactione priorum mutationum climatis; magni momenti in ingeniaria geotechnica; atque maior disciplina academica est. Geologia etiam est studium eorum qui varia saxis, mineralibus, et/vel fossilibus conlectis gaudent.
Index |
[recensere] Historia
Studium physicae Telluris materiae saltem ex Graecia antiqua venit, cum Theophrastus (372–287 a.C.n.) opus Peri Lithon (De Lapide) conscriberer. Tempore Romano, Plinius Maior singula multorum mineralium et metallorum tum in usu commune descripsit, et originem electri recte rettulit.
Nonnulli eruditi putant geologiam hodiernam in mundo Islamico mediaevali coepisse.[2] Abu al-Rayhan al-Biruni (973–1048) fuit unus ex primis geologis Islamicis, inter cuius opera sunt primae mentiones geologiae Indicae, quae existimaverunt subcontinentem Indicum olim fuisse mare.[3] Ibn Sina (Avicenna, 981–1037), vir doctus, multiplices proposuit explanationes conformationis montium, originum terraemotuum, et aliarum rerum quae in geologia hodierna multum valent atque fundamenta evolutionis huius scientiae factae sunt.[4] In Sinis, Shen Kua (1031–1095) polymathes coniecturam rationis conformationis terrestris excogitavit: ex observatione testarum animalium fossilium in strato geologico in monte nonnulla centies milia passuum ab oceano effossarum, concludit terram per erosionem montium et depositionem limi conformatam fuisse.
[recensere] Pericula naturales
Geologi et geophysici pericula naturalia investigant ut meliores leges aedificationis et systemata monitionis ad prohibendum detrimentum possessionum et vitae sanciantur.[5] Exempla gravium periculorum quae magni momenti in geologia (contra ea praecipue vel solum in meteorologia magni momenti) sunt:
- Avalanches
- Foramina conlapsa
- Inundationes
- Liquefactio
- Migratio canalium fluminum et avulsio
- Montes igniferi
- Subsidentia
- Terrae lapsus et flumina detritus
- Terrae motus
- Tsunami
[recensere] Campi et disciplinae cognatae
- Formatio geologica
- Geologia oeconomica
- Geologia ingeniariae
- Geologia circumiectus
- Geoarchaeologia
- Geochemia
- Geochronologia
- Geodesia
- Geographia
- Geologia historica
- Geologia structuralis
- Geometallurgia
- Geomicrobiologia
- Geomorphologia
- Geomythologia
- Geophysica
- Glaciologia
- Hydrogeologia
- Meteorologia
- Mineralogia
- Oceanographia
- Palaeoclimatologia
- Palaeontologia
- Petrologia
- Petrophysica
- Scientia terrestris
- Sedimentologia
- Seismologia
- Scientia solorum
- Speleologia
- Stratigraphia
- Tectonica laminarum
- Vulcanologia
[recensere] Geologia regionum
[recensere] Montibus perpetuis
- Geologia Alpium
- Geologia Andium
- Geologia Appalachianorum
- Geologia Himalayae
- Geologia Montium Saxosorum
[recensere] Civitatibus
- Geologia Australiae
- Geologia Sinarum
- Geologia Hongcongi
- Geologia Europae
- Geologia Americae Australis
- Geologia Indiae
- Geologia Iaponiae
- Geologia Philippinarum
- Geologia Novae Zelandiae
- Geologia Vietnamiae
- Geologia Civitatum Foederatarum Americae
- Geologia CFA civitate:
- Geologia Alabamae
- Geologia Connecticutae
- Geologia Delavariae
- Geologia Floridae
- Geologia Georgiae
- Geologia Idahi
- Geologia Illinoesiae
- Geologia Iovae
- Geologia Kansiae
- Geologia Massachusettae
- Geologia Minnesotae
- Geologia Novae Caesareae
- Geologia Oklahomae
- Geologia Oregoniae
- Geologia Pennsilvaniae
- Geologia Tennesiae
- Geologia Texiae
- Geology Virginiae Occidentalis
- Geologia CFA regione vel proprietate:
- Geologia CFA civitate:
[recensere] Planeta
[recensere] Vide etiam
- Aevum geologicum
- Agrogeologia
- Geoprofessiones
- Glossarium vocabulorum geologiae
- Iaspis
- Index generum saxorum
- Index mineralium
- Index texturarum saxosarum
- Marmor
- Mons
- Pangaea
[recensere] Notae
- ↑ Simon Winchester ; (2002). The map that changed the world: William Smith and the birth of modern geology. Novi Eboraci: Perennial. ISBN 0060931809.
- ↑ Fielding H. Garrison in History of Medicine scripsit: "The Saracens themselves were the originators not only of algebra, chemistry, and geology, but of many of the so-called improvements or refinements of civilization, such as street lamps, window-panes, fireworks, stringed instruments, cultivated fruits, perfumes, spices, etc."
- ↑ Abdus Salam (1984), "Islam and Science." In Ideals and Realities: Selected Essays of Abdus Salam, 2nd ed., ed. C. H. Lai (Singapurae: World Scientific, 1987), pp. 179–213.
- ↑ S. Toulmin, et J. Goodfield, The Ancestry of science: The Discovery of Time (Londinii: Hutchinson & Co., 1965) p. 64.
- ↑ "USGS Natural Hazards Gateway," apud www.usgs.gov.
[recensere] Bibliographia
- Winchester, Simon. 2002. The Map that Changed the World: William Smith and the Birth of Modern Geology. Novi Eboraci: Perennial. ISBN 0060931809.
[recensere] Nexus externi
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Geologiam spectant. |
- Commune interretiale studiosis geologiae dicatum, apud geologyforum.org
- Earth Science News, Maps, Dictionary, Articles, Jobs, apud geology.com
- Elements of Geology Caroli Lyell, apud books.google.com
- Principles of Geology, or the Modern Changes of the Earth and its Inhabitants, Considered as Illustrative of Geology Caroli Lyell, apud books.google.com
- Situs domesticus apud www.agu.org (American Geophysical Union)
- Situs domesticus apud www.egu.eu (European Geosciences Union)
- Situs domesticus apud www.geolsoc.org.uk (Geological Society of London)
- Situs domesticus apud www.geosociety.org (Geological Society of America)
- Theoria Telluris a Iacobi Hutton, apud records.viu.ca