Geologia

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Discipuli Wasatch Fault? prope Urbem Lacus Salsi Utae investigant.
Sectio terrae prope Vicetiam, res geologicas monstrans, scripta anno 1758 a Ioanne Arduino, qui pater geologiae Italicae appellatur.

Geologia (ex Graeco γῆ 'Tellus' + λόγος 'studium') est scientia quae investigationem Telluris solidi, lapidum in quibus terra consistit, et rationes quibus evolvitur comprehendit. Geologia historiam Telluris conlustrat, quia prima praebet indicia tectonicae laminarum, evolutionariae vitae historiae, et climatum priorum. Hodiernis temporibus, geologia commercio magni momenti pro exploratione mineralium et hydrocarbonum et pro aestimatione opum aquaticarum; magni momenti in publico pro praedicandis et intellegendis periculis naturalibus, remediatione difficultatum circumiectus, et patefactione priorum mutationum climatis; magni momenti in ingeniaria geotechnica; atque maior disciplina academica est.

Geologia est etiam studium per delectationem exercitatum eorum, qui variis saxis, mineralibus, fossilibus et conlegendis et conlectis gaudent.

Gulielmi Smith tabula geologica Angliae, Walliae, et Scotiae meridianae. Ea, anno 1815 perfecta, fuit prima tabula geologica magnitudinis nationalis, et accuratissime sui temporis elaborata.[1]
Compassatio? regularis Brunton Geo, latissime a geologis in tabulas et mensuras effectas adhibita.
Usitatus castra USGS agrorum mensuratorum decennio 196.
Descriptio cunei orogenici (Anglice signata).

Historia[recensere | fontem recensere]

Crystal 128 up.png Commentatio principalis: Historia geologiae
Studium physicae Telluris materiae saltem ex Graecia antiqua venit. Aristoteles plurimas res geologicas in suis operibus tractavit (in Meteorologia IV notabiliter), attamen principium geologiae proprie cum Theophrasto (372287 a.C.n.) ortum est, cuius opus Peri Lithon (De Lapide) proprietates lapidum descripsit. Tempore Romano, Plinius Maior singula multorum mineralium et metallorum tum in usu commune descripsit, et originem electri recte rettulit.

Postquam scripserunt quidam scriptores linguae Latinae passim de rebus geologicis. Liber XIV Etymologiarum Isidori Hispalensis nonnulla frustula de scientia antiqua "De lapidibus et metallis" collegit. Beda venerabilis item notitiam eventuum geologicorum habuit, maxime in opere De natura rerum.

Nonnulli eruditi putant geologiam hodiernam in mundo Islamico mediaevali coepisse.[2] Abu al-Rayhan al-Biruni (9731048) fuit unus ex primis geologis Islamicis, inter cuius opera sunt primae mentiones geologiae Indicae, quae existimaverunt subcontinentem Indicum olim fuisse mare.[3] Ibn Sina (Avicenna, 9811037), vir doctus, multiplices proposuit explanationes conformationis montium, originum terraemotuum, et aliarum rerum quae in geologia hodierna multum valent atque fundamenta evolutionis huius scientiae factae sunt.[4] In Sinis, Shen Kua (1031–1095) polymathes coniecturam rationis conformationis terrestris excogitavit: ex observatione testarum animalium fossilium in strato geologico in monte nonnulla centies milia passuum ab oceano effossarum, concludit terram per erosionem montium et depositionem limi conformatam fuisse. Eodem tempore (saeculo duodecimo maxime) in terris Christicolarum cogitaverunt et scripserunt nonnulli scriptores de rebus eventibus causisque naturalibus, quibus metalla et lapides connumerantur. Saeculo tertio decimo floruit Albertus Magnus, qui de rebus naturalibus philosophicisque in universum scripsit, bene scientem etiam se de metallis et lapidibus exhibuit. Eodem tempore Paulus Tarantinus, de regione Italiae meridianae, sub nomine Arabico Geber librum perfectionis scripsit, qui in scientia alchimiae magnam auctoritatem diu habuit.

Pericula naturales[recensere | fontem recensere]

Crystal 128 up.png Commentatio principalis: Periculum naturale
Geologi et geophysici pericula naturalia investigant ut meliores leges aedificationis et systemata monitionis ad prohibendum detrimentum possessionum et vitae sanciantur.[5] Exempla gravium periculorum quae magni momenti in geologia (contra ea praecipue vel solum in meteorologia magni momenti) sunt:

Terrae lapsus in Valli Grande.

Campi et disciplinae cognatae[recensere | fontem recensere]

Geologia regionum[recensere | fontem recensere]

Verba quae insequuntur vicificanda sunt ut rationibus qualitatis et Latinitatis propositis obtemperent. Quaesumus emenda.

Montibus perpetuis[recensere | fontem recensere]

Civitatibus[recensere | fontem recensere]

Corpora caelestia[recensere | fontem recensere]

Vide etiam[recensere | fontem recensere]

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Simon Winchester ; (2002). The map that changed the world: William Smith and the birth of modern geology. Novi Eboraci: Perennial. ISBN 0060931809 .
  2. Fielding H. Garrison in History of Medicine scripsit: "The Saracens themselves were the originators not only of algebra, chemistry, and geology, but of many of the so-called improvements or refinements of civilization, such as street lamps, window-panes, fireworks, stringed instruments, cultivated fruits, perfumes, spices, etc."
  3. Abdus Salam (1984), "Islam and Science." In Ideals and Realities: Selected Essays of Abdus Salam, 2nd ed., ed. C. H. Lai (Singapurae: World Scientific, 1987), pp. 179–213.
  4. S. Toulmin, et J. Goodfield, The Ancestry of science: The Discovery of Time (Londinii: Hutchinson & Co., 1965) p. 64.
  5. "USGS Natural Hazards Gateway," apud www.usgs.gov.

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Geologiam spectant.

Mille Paginae.png