Roman numeral 10000 CC DD.svg
Latinitas nondum censa

Mare Album

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Mare Album in tabula anni 1635

Mare Album[1] est mare marginale Oceani Glacialis Septentrionalis (Arctici), quod Russiam boreoccidentalem alluit. Paeninsulam Kolaensem a Carelia et a regione Archangelopolitana et Careliam a regione Archangelopolitana separat. Cum mari Barentsiano coniunctum est.

Photographemata maris Albi spatialia, mense Aprili et mense Maio anno 2000 facta

Nomina vernacula[recensere | fontem recensere]

Nomen Russicum (Белое море, tr. Beloe more) et Lapponicum (Vilgesmearra) et Neneticum (Сэрако ямʼ, Serako jam' ) sensum mare Album habet, Carelicum (Vienanmeri) — mare Duinense.

Nomina vetera Russica mare Solovecense, mare Frigidum, mare Septentrionale, mare Placidum valent.

Promunturium Navis dictum (Korabl')

Facta[recensere | fontem recensere]

  • Area maris Albi 90 milia chm²
  • Altitudo mediocris 67 metra
  • Altitudo maxima 340 metra
In litore sinus Kandalakshensis.

Descriptio[recensere | fontem recensere]

Caninos et Sanctus Nasus promunturia introitum in mare Album e Barentsiano conformant.

Quattuor sinus maximi maris Albi sunt:

Stella marina in litore sinus Kandalakshensis.

Duina Borealis flumen est in mare Album influens maximum; in sinum Duinensem effunditur. Onega in sinum Onegensem et Mesenia in Mesenensem influunt. Kemium Careliae flumen magnum est, mari Albis influens. Ponoi, Niva et Varsiga flumina magna paeninsulae Colaensis sunt. Canalis maris Albi artificialis cum Onega lacu mare coniungit.

Permultas insulas parvas habet, quarum maximae et notissimae Solovecenses insulae sunt, ubi monasterium Solovecense aedificatum est.

Cartae Marinae cum lacu Albo fragmentum.

Litora[recensere | fontem recensere]

Litora maris Albi secus ac marium ceterorum, nomina habent propria:

  • litus Caninense[2] (a Caninos ad promunturium Konuschin)
  • litus Mesenense[3] (a Konuschin ad promunturium Corvinum, Voronov, i.e. sinus Mesenensis litus), qui interdum dividitur in:
    • litus Konuschinense (a Konuschin ad ostium Meseniae fluminis; i.e. sinus Mesenensis litus septentrionale), et
    • litus Abrahamii[4] (ab ostio Meseniae ad Corvinum; i.e. sinus Mesenensis litus meridionale)
  • litus Hiemale (a Corvino ad ostium Duinae; i. e. sinus Duinensis litus orientale);
  • litus Aestivum (ab ostio Duinae ad promunturium Uchtense, Ucht-Navolok; i.e. sinus Duinensis litus occidentale);
  • litus Onegense[5] (a promunturio Uchtensi ad ostium Onegae fluminis; i.e. sinus Onegensis litus orientale)
  • litus Pomoricum[6] (ab ostio Onegae ad ostium Kemii; i.e. sinus Onegensis litus occidentale)
  • litus Carelicum (ab ostio Kemii ad Kandalaxiam; i.e. omnis maris et sinus Kandalaksensis litus occidentale)
  • litus Kandalakschense[7] (a Kandalaxia ad ostium Varsigae fluminis; sinus Kandalakschensis litus septentrionale)
  • litus Terense (Terskij, ab ostio Varsigae ad promunturium Sacrum; maris omnis litus occidentale)
Pharus promunturii Sacri in pittacio cursuali Russico

Litus Caninense in districtu autonomo Nenetico situm est, litora Mesenense, Hiemale, Aestivum, et Onegense in regione Archangelopolitana, litus Pomoricum in regione Archangelopolitana et re publica Carelia, litus Carelicum in Carelia, litora Kandalakschense et Terense in regione Murmanica (in paeninsula Kolaensi).

Fauna et oeconomia[recensere | fontem recensere]

In Mari Albo inveniuntur plus quam septingentae species invertebratorum, circa sexaginta species piscium, et quinque species mammalium maritimorum, insigniter inter quae Delphinapterus leucas. Aliquot phoecoenidarum species, sicut Phocoena phocoena, minus saepe videntur, ac maiora cetacea sicut Balaena mysticetus, Megaptera novaeangliae, balaenopteridaeque, et Hyperoodon ampullatus et Orcinus orca rari in his aquis habentur,[8] cum autem accuratus animalium et commorationis numerus intra maris regionem ignotus esset. Industria piscatoria parva est, et plerumque Pagophilum groenlandicum, Pusam hispidam, clupeidas, Eleginum gracilem, Gadum morhua, Osmerum eperlanum, et Salmonem salar petit. Commercium in algis maritimis nuper ortum est.[9][10][11].

Mare Album est locus commeatus navium Russiae septentrionalis et occidentalis magni momenti, qui varias regiones oeconomicas coniungit et emissarium ad vias externas praebet. Canalis maris Albi per Onegam lacum ad mare Balticum et Petropolim maiorem urbem portumque id conectit. Mare Balticum vicissim per viam aquaticam Rhaensem et Balticam ad Rha fluvium, Pontum Euxinum, Caspium mare, et paludem Maeotidem coniungitur. Maiores portus ad mare Album sunt Archangelopolis, Belomorsk (Urbs maris Albi), Onega, Mesenia, Kemium, Kandalaxia, Severodvinsk (Urbs Duinae Borealis) et Umba. Mare, quamquam frigore hieme concretum, navigari toto anno potest propter naves glacifragas[12] expediendas.[10].

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Iohannes Iacobus Hofmannus, Lexicon universale (1698) ~, tomus III., p. 57.
  2. Cf. binomina Lithobius caninensis, Pleuronectes flesus caninensis, Monotarsobius caninensis.
  3. Cf. supra de sinu et territorium Mesenense in tabula Ioannis Trescotii.
  4. A nomine Odobeni regionali, abramok.
  5. Cf. supra de sinu et binomina Pilosella onegensis, Eucocconeis onegensis etc.
  6. Cf. binomina Hieracium pomoricum, Tubifex pomoricus.
  7. Cf. de sinu.
  8. N. Filatov, D. Pozdnyakov, M. O. Johannessen, H. L. Pettersson, et P. L. Bobylev, White Sea: Its Marine Environment and Ecosystem Dynamics Influenced by Global Change (Praxis Publishing, Springer, 2005), 174.
  9. Mare Album in Encyclopaedia Sovietica magna (Russice)
  10. 10.0 10.1 Mare Album in Britannica (Anglice)
  11. А.Д. Добровольский, Б.С. Залогин. "Моря СССР. Белое море", Moscuae 1982. (Russice)
  12. «Rompehielos» in Iosephi Ioannis del Col Diccionario Auxiliar Español-Latino, pg. 954. Sinu Albo, apud Institutum Superius cui nomen «Ioannes XXIII», 2007 (Hispanice)

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Vicimedia Communia plura habent quae ad Mare Album spectant.
Wikidata-logo.svg Situs geographici et historici: Locus: 65°48′0″N 39°0′0″E • OpenStreetMap • GeoNames • Thesaurus Getty • Treccani • Большая российская энциклопедия • place/Kandalaksha-Hollow Encyclopædia Britannica