Geometria

E Vicipaedia

-2 (dubium) Latinitas huius rei dubia est. Corrige si potes. Vide {{latinitas}}.

Hexagonum regulare circino regulaque utendo instruens. Figura animata monstrat in 11 gradibus quomodo illud hexganonum instruere secundum methodum in Libro IV, Propositione 15 in libris Elementi a Euclide editis.

Geometria (-ae, f.) (Graece γεωμετρία; γεω = terra et μετρία = mensura) est disciplina mathematica quae quantitates spatiales considerat: magnitudines, formas, et relationes inter eas.

Geometria classica seu Euclideana, in quinque axiomatis instructa, diu sola tractabat theoremata figurarum regularium, sicut circuli, trianguli, pentagona, et caeterae. Sed calculo infinitesimali saeculo XVII invento geometri deinde potuerunt omnes figuras micare et analyzare tantum regulares quantum irregulares.

Saeculo XIX mathematici quoque geometrias novas definiverunt quae negant quintum axioma Euclideana:

Si duae lineae ita describuntur ut utraque tertiam lineam secet, ubi summa angulorum internorum in latere quodam sit minus quam summa duorum angulorum rectorum, tunc illae duae lineae abinvicem se secandae sunt.

Illae geometriae, quae dicuntur non Euclideanae, quamquam non sunt intuitivae, sunt utiles (ut physici saeculi XX invenerunt) ad spatium physicum trans magnas distantias describendum.

[recensere] Geometria Euclideana

Sicut aliae disciplinae mathematicae, geometria logica utitur. Propositiones per axiomata principio libri postulata demonstrantur.

[recensere] Historia

Aegyptii antiqui satis bene geometriam sciverunt, ut Pyramides, illa monumenta adhuc admirabilia, aedificaverint.

Babylonii antiqui propositionem Pytahgorae sciverunt.

Graeci antiqui studium geometriae, quali simile hodie agitur, inceperunt. Philosophi geometriam magnificam artem aestimaverunt. Euclides erat geometres magnus illae aetatis qui disciplinam axiomatum deductivam in opere suo quod Elementi vocatur clare implet. In illo opere postulata geometriae Euclideanae monstrata sunt et ex illis CCCCLXV rationes derivatae sunt. Fundamentum geometriae condebant. Saeculo XIX aliqua menda inventa sunt.

Quadruvium quod universitatibus medievalibus doctum est geometriam inclusit.

Renatus Cartesius geometriam et algebram iunxit. Puncta in planitia a duobus numeris et puncta in spatio a tribus numeris expressit. Geometriam analyticam invenit.