Mitochondrium

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Mitochondrium: 1 - matrix exterior; 2 - membrana; 3 - cristae; 4 - matrix interior

Mitochondrium[1][2] (-i, n.) sive mitochondrion[1][3] (Graece μίτος 'mitos', 'filum', + χονδρίον 'chondrion', 'granulum') in biologia cellulari est organellum in cytoplasmate plurimarum cellularum eucaryoticarum[4] inclusum, energiae fons. Non nunquam dicitur "electrificina" cellulae, quia copiam parit adenosini triphosphati (ATP), fontis energiae cellulae.[5] In plerisque organismis cum mitochondriis illa plus quam 90% totius ATP generant.

Praeter nucleum solum mitochondria acidum desoxyribonucleicum proprium continent, quae solum a feminis in filios transfertur.

Energiam praebentia mitochondria nonnullis aliis operibus implicantur, talis sicut cyclo cellulae, augmento cellulae, calefactione, communicatione, ortu differentium cellularum, morte cellulae praeparata (apoptose), etc.

Natura mitochondriorum[recensere | fontem recensere]

Structura[recensere | fontem recensere]

Adhuc quinque spatia cum functione propria divisa sunt.

Mitochondrium membranas externas atque internas continet[6]. Cum haec structura sequitur ut quinque partes dividendae sint:

  1. Membrana externa
  2. Spatium intermembranaceum (matrix externa)
  3. Membrana interna
  4. Spatium cristarum (pars matricis internae)
  5. Matrix (maxtrix interna)

ADN mitochondriale (mtADN)[recensere | fontem recensere]

Intra cellulam omnibus mitochondriis materia genetica, acidum desoxyribonucleicum (ADN), propria est. Ad distinguendum ADN mitochondriorum ab ADN nucleo cellulae in littera scientificia internationali de consuetudine praefixum "mt-" additur, ergo acidum dexoxyribonucleicum mitochondrialis mtADN abbrevietur. Intra mitochondrium mtADN anulum format, mtADN igitur anuliformi describitur. Secundum ANDERSON et al. (1981) mtADN humanum ex 16 569 binarum nucleobasium (circiter 16.5. kb) constitutum est[7] exemplum geneticum tredecim genorum phosphorylationis oxydativae essentialium. Insunt etiam geni 12S et 16S rARN, viginti duo tARN, subunitatum cytochromi c oxidasis (I, II, III), subunitatis 6 ATPasis, cytochromi b.

ADN polymerases[recensere | fontem recensere]

Crystal 128 up.png Commentatio principalis: ADN replicatio

Machinatio ADN replicationis: Polymerasis utroque latere ab 3'-termino ad 5' migrat.

Ad ADN replicandum fissio ADN fili et deinde enzyma nominis polymerasis (adhuc 17 nota) nucleobases addentia necesse sunt, in mitochondriis ADN polymerasis subunitatis gamma (brevius polymerasis gamma, PolG; ex geno POLG). Nuper autem evidentia alias polymerases quoque activas esse evolvebatur, ut primasis/polymerasis (PrimPol) polymerases beta (PolB), eta (PolH), zeta (PolZ), theta (PolQ)[8].

Mala polymerasis gamma organismo morbos mitochondriales afficere possunt.

Phosphorylatio oxydativa[recensere | fontem recensere]

Crystal 128 up.png Commentatio principalis: Phosphorylatio oxidativa


Mitohormesis[recensere | fontem recensere]

Phaenomenon hormesis cum effectu vici: dosis continuo augens primo inhibitionem, alterum incitationem, postremo inhibitionem perpetuam efficit.

Hormesis mitochondrialis sive abbreviatura mitohormesis ad metabolismi suis incitationem mitochondrii responsum biochemicum proposita est[9], quo phosphorylatione oxidativa pluria species oxygenii reactivas oriuntur cumque effectibus salutis bonis. Haec cogitatio hormesis autem in scientiis non generaliter omnibus accepta est[10]. Quapropter restat dubius quomodo artes athleticae salubriter fiunt, incremento enim vel deminutione concentrationum radicalium oxygenii.[11]

Nexus interni

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. 1.0 1.1 International Anatomical Nomenclature Committee (1983). Nomina Histologica (Baltimorae/Londinii: Williams & Wilkins).
  2. Everdingen, J. J. E. van, Eerenbeemt, A. M. M. van den, Pinkhof Geneeskundig woordenboek, ed. 12a (Holtenii: Bohn Stafleu Van Loghum, 2012).
  3. International Committee on Veterinary Histological Nomenclature (1994). Nomina Histologica. Turici/Ithacae/Novi Eboraci.
  4. Henze K, Martin W; Martin, William (2003). "Evolutionary biology: essence of mitochondria". Nature 426 (6963): 127–8 .
  5. Campbell, Neil A.; Brad Williamson; Robin J. Heyden (2006). Biology: Exploring Life. Bostoniae: Pearson Prentice Hall. ISBN 0-13-250882-6 (Anglice).
  6. Alberts, Bruce; Alexander Johnson; Julian Lewis; Martin Raff; Keith Roberts; Peter Walter (1994). Molecular Biology of the Cell. New York: Garland Publishing Inc.. ISBN 0-8153-3218-1 
  7. Anderson S., Bankier A. T., Barrell B. G., de Bruijn M. H., Coulson A. R., Drouin J., Eperon I. C., Nierlich D. P., Roe B. A., Sanger F., Schreier P. H., Smith A. J., Staden R., Young I. G. (Apr 1981). "Sequence and organization of the human mitochondrial genome". Nature 290 (5806): 457-65 
  8. Krasich R., Copeland W. C. (Ian 2017). "DNA polymerases in the mitochondria: A critical review of the evidence". Frontiers in bioscience (Landmark edition) 22: 692-709 
  9. Schulz TJ, Zarse K, Voigt A, Urban N, Birringer M, Ristow M (Oct 2007). "Glucose restriction extends Caenorhabditis elegans life span by inducing mitochondrial respiration and increasing oxidative stress". Cell Metab 6(4): 280-93 
  10. Axelrod D, Burns K, Davis D, von Larebeke N (2004). ""Hormesis"--an inappropriate extrapolation from the specific to the universal". Int J Occup Environ Health 10(3): 335-9 
  11. Radak Z, Chung HY, Koltai E, Taylor AW, Goto S (2008). "Exercise, oxidative stress and hormesis". Ageing Res Rev 7(1): 34-42 
stipula Haec stipula ad biologiam spectat. Amplifica, si potes!