Roman numeral 10000 CC DD.svg
Latinitas bona

Citrus

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Citrus
Citrus × sinensis cum fructibus floribusque
Taxinomia
Regnum: Plantae
Ordo: Sapindales
Familia: Rutaceae
Subfamilia: Aurantioideae
Tribus: Citreae
Genus: Citrus
L.

Citrus (-i, f.) (a nomine Graeco ἡ κέδρος, i.e. "cedrus") est genus arborum fructiferarum in familia Rutacearum. Genus a Linnaeo anno 1753 statutum est.[1]

De nomine[recensere | fontem recensere]

Apud antiquos "citrus" designabat duas species plantarum satis inter se dissimilium: arborem Africam, nomine scientifico Tetraclinis articulata, cuius lignum fragrans, citrum nominatum, multi aestimabatur ad supellectilem faciendam; arboremque fructiferam quae etiam malus Medica appellabatur, cuique nunc binomen Citrus medica imponitur.[2] A saeculo fere tertio decimo, postquam aliae quoque plantae cognatae in Europa cognitae sunt, nomen citrus ad eas omnibus nonnumquam translatum est. Dehinc id nomen Carolus Linnaeus anno 1753 omni huic generi adiudicavit.[1]

De origine generis et specierum[recensere | fontem recensere]

Species generis Citri spontaneae crescunt per regionem satis magnam Australasiaticam, occidentem versus ab India orientali incipientes, orientem versus usque ad Sericam et Iaponiam necnon Philippinas insulas, meridiem versus usque in Novam Guineam Australiamque florentes. Inter species huius generis facillime et crebrissime hybridae gignuntur, quorum nonnulli fructús hominibus perutiles et valde gratos producunt.

Genus usque eo singulum in sex divisit Gualterus Tennyson Swingle, qui Poncirus Raf. accepit atque e novo constituit Clymenia, Fortunella et anno 1915 e speciebus Australianis Eremocitrus, Microcitrus.[3] Genus Papeda Hassk. Swingle in subgenus Citri convertit. Quae subdivisiones, suadentibus iam diu Burkill recenterque Mabberley, in Citrum coniungendae sunt.[4]

Index specierum et hybridarum[recensere | fontem recensere]

Taberna citrorum Pompeiana
Species (cum synonymis selectis)
Hybridae (cum origine)

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. 1.0 1.1 Carolus Linnaeus, Species plantarum (1753) vol. 2 pp. 782-783
  2. Lewis & Short, A Latin Dictionary, lemma citrus
  3. W. T. Swingle in J. Wash. Acad. Sci. vol. 5 (1915) p. 570
  4. Burkill (1931); Mabberley (1998) pp. 334-336

Fontes antiqui et mediaevales[recensere | fontem recensere]

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

Opera antiquiora
Generalia
  • Giovanni Dugo, Angelo Di Giacomo, edd., Citrus: the genus Citrus. Londinii: Taylor & Francis, 2002 (Anglice) (Paginae selectae apud Google Books)
  • Peter Hanelt, ed, Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops (Springer, 2001) pp. 1014-1035 (Paginae selectae apud Google Books)
  • Michael J. Hagerty, interpr.; Paul Pelliot, ed., "Han Yen-chih's Chü lu: monograph on the oranges of Wên-chou, Chekiang" in T'oung Pao 2a ser. vol. 22 (1923) pp. 63-96 (Anglice, Francogallice) JSTOR
  • I. A. Khan, ed., Citrus genetics, breeding, and biotechnology. Wallingford: CAB International, 2007 (Anglice)
  • Walter Reuther, Herbert John Webber, Leon Dexter Batchelor, edd., The Citrus Industry, vol. 1: History, World Distribution, Botany, and Varieties. 2a ed. Riverside: University of California, Division of Agricultural Sciences, 1967 (Anglice) Versio interretialis
  • Walter Reuther, Leon Dexter Batchelor, Herbert John Webber, edd., The Citrus Industry, vol. 2: Anatomy, Physiology, Genetics, and Reproduction. 2a ed. Riverside: University of California, Division of Agricultural Sciences, 1968 (Anglice) Versio interretialis
  • Joseph Antoine Risso, Pierre Antoine Poiteau, Histoire naturelle des orangers. Lutetiae: Audot, 1818-1822 (Francogallice) (Textus apud Google Books)
  • J. Saunt, Citrus varieties of the world. An illustrated guide. Norvici: Sinclair International, 1990. ISBN 1-872960-00-6 (Anglice) Recensio
  • Tong Kwee Lim, Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants. Vol. 4: Fruits (Berolini: Springer, 2012) pp. 619-870 (Anglice) (Paginae selectae apud Google Books)
De origine et natura specierum hybridarumque
De historia
  • A. C. Andrews, "Acclimatization of citrus fruits in the Mediterranean region" in Agricultural history vol. 35 (1961) pp. 35-46 (Anglice) JSTOR
De usu

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad genus Citrus spectant.
Wikispecies-logo.svg Vide Citrus apud Vicispecies.