Liber Exodus

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Thora sive Pentateuchus
בְּרֵאשִׁית "in principio" Liber Genesis
שְׁמוֹת "nomina" Liber Exodus
וַיִּקְרָא "et vocavit" Liber Leviticus
בְּמִדְבַּר "in deserto" Liber Numeri
דְּבָרִים "verba" Liber Deuteronomii
Moyses cum tabulis decalogi (Opus Iosephi de Ribera

Liber Exodus[1] (Graece Ἔξοδος, 'exitus'; Hebraice שְׁמוֹת‬, Shəmōṯ, 'nomina') est liber secundus Pentateuchi, qui liber de Iudaeorum ex Aegypto Moyse duce exitu narrat. Liber Exodus decalogum continet, id est secundum Christianos et Iudaeos decem maxima praecepta moralia a Deo proposita. Quaestio, quis librum Exodus conscripsisset, multas et varias disputationes incitavit (vide: Thora).

Etymologia[recensere | fontem recensere]

Apud Iudaeos liber nomine Hebraico Sefer Shemot (ספר שמות) appellatur, id est "Liber nominum". Appellatio a primo libri verbo Shemot ("nomina", שמות) tracta est. Nomen Latinum Exodus a Graeco Ἔξοδος deductum est, quo exitus Israelitarum ex servitute Aegyptia significatur.

Interdum etiam "Secundus liber Moysi"[2] appellatur. Haec appellatio a Martino Luthero repetitur Moysen, qui, ut tum tota traditio Iudaica Christianaque, auctorem Pentateuchi esse arbitratus est.

Breviarium[recensere | fontem recensere]

Primo narratur, quomodo Moyses partus ac servatus sit. Ubi adolevit, pro populo suo oppresso intervenire coepit, Israëlitis autem exitus non ante permittitur, quam Aegyptus decem plagis inflicta est. Moyses populum Deo adiuvante mirabiliter per Mare rubrum in desertum ducit, ubi Deus in monte Sinai sive Horeb Decalogum revelat et cum populo Israel foedus pangit. Partes Aaron, fratris Moysis, his capitulis invalescunt. In capitulis 21-24 legibus, quarum collectio "Liber foederis" sive Hebraice סֵפֶר הֲבְּרִית = Sefer ha-Berit vocatur, theocratia a sacerdotibus directa instituitur. Tamquam signa foederis Israëlitae arcam ligneam cum tabulis lapideis decalogum continentibus (id est "arcam foederis") et pro templo tabernaculum, cuius constructio accurate describitur, secum ferunt.

Res sive argumenta maioris momenti[recensere | fontem recensere]

  • Argumentum libri principale est foedus Dei cum populo Israel: pluries homines dubitant, a Deo deficiunt (narratio notissima est de vitulo aureo, Ex 32), ad eum redeunt, poenas vel veniam accipiunt, foedus renovatur.
  • Foedus ad montem Sinai sive Horeb pangitur, postquam Moyses decalogum accepit.
  • Liber foederis novum populi ordinem instituit, praeterea accurata praecepta ad templum futurum aedificandum dantur.
  • Item liber Exodus populo Israelitico ius Terrae Promissae constituit.
  • Christianis exitus ex Aegypto et transitus per Mare rubrum signum baptismi novaeque vitae in Christo fit[3].
  • Dominus Deus revelat nomen suum "in flamma ignis de medio rubi ( ... ): Ego sum qui sum" (Ex 3-4; vide Tetragrammaton).
  • Ante exitum Pascha fit, in cuius memoria sive repraesentatione in religione Iudaica quotannis Pascha Iudaicum celebratur; cum autem Iesus Christus secundum evangelia "prima sabbatorum ... mane" (Joh 20,1) festi paschalis a mortuis resurrexit, etiam Christianis Pascha est festum maximi momenti (vide Pascha (festum Christianum)).

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Vide Novam Vulgatam; brevius Exodus, e.g. apud Augustinum, Contra Adimantum Manichaei discipulum 1.6.
  2. Secundus Liber Moysi
  3. 1 Cor 10, 1-10; Augustinus: De fide et operibus, cap. 11 (17)

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

Nexus externus[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Librum Exodum spectant.
Biblia Hebraica,
seu libri protocanonici Veteris Testamenti
GenesisExodusLeviticusNumeriDeuteronomiumIosueIudicumRuthI SamuelisII SamuelisI RegumII RegumI ParalipomenonII ParalipomenonEsdraeNehemiaeEstherIobPsalmiProverbiaEcclesiastesCanticum CanticorumIsaiasIeremiasLamentationesEzechielDanielOseeIoëlAmosAbdiasIonasMichaeasNahumHabacucSophoniasAggaeusZachariasMalachias
Apocrypha,
seu libri deuterocanonici Veteris Testamenti
ThobisIudithAdditamenta EstherSapientiaEcclesiasticusBaruchEpistula IeremiaeAdditamenta DanielisI MaccabaeorumII MaccabaeorumIII EsdraeOratio ManassaePsalmus 151III MaccabaeorumIV EsdraeIV Maccabaeorum
Novum TestamentumEvangelia: secundum Matthaeumsecundum Marcumsecundum Lucamsecundum IoannemActus ApostolorumEpistulae: ad RomanosI ad CorinthiosII ad Corinthiosad Galatasad Ephesiosad Philippensesad ColossensesI ad ThessalonicensesII ad ThessalonicensesI ad TimotheumII ad Timotheumad Titumad Philemonemad HebraeosIacobiI PetriII PetriI IoannisII IoannisIII IoannisIudaeApocalypsis Ioannis
Versiones in Vicifonteמקרא (Hebraice)Η Αγία Γραφή (Graece)Biblia Sacra (Latine)