Salamandra (genus)

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Haec commentatio vicificanda est ut rationibus qualitatis propositis obtemperet.
Quapropter rogamus ut corrigas praecipue introductionem, formam, nexusque extra et intra Vicipaediam.
Salamandra
Salamandra salamandra
Taxinomia
Regnum: Animalia
Phylum: Chordata
Subphylum: Vertebrata
Classis: Amphibia
Subclassis: Lissamphibia
Ordo: Caudata
Superfamilia: Salamandroidea
Familia: Salamandridae
Genus: Salamandra
Laurenti

1. De nominibus et generibus. 1.1 De etymologia nominis salamandrae. 

1.2 Nomenclatio zoologica.

2. De salamandrarum formis et moribus.

3. De genere, q.e. Triturus.

4. De genere, q.e. Salamandra.

5. De Salamandri more studentium vetusto.

1. De nominibus et generibus.

1.1 De etymologia nominis salamandrae.  In lexico etymologiae Graecae Hjalmari Frisk nihil indicatur de ortu nominis, quae est σαλαμάνδρα: „Verbum peregrinum originis ignotae“. Secundum Keller verbum Graecum ducitur ex aliquâ linguâ orientali et videtur ex eâdem stirpe exortum esse ac verbum samandra Arabico-Persicum, quod valet venenum (aliter Grimm: samand „coloris ignei, ruboris ignei“). Cui syllabam al introductam esse (num articulo arabico per errorem inserto?). In lexico autem Iohannis (Hans) Wehr Arabico-Anglico sub vocibus samander et samandal affertur significatio „salamander“. Patet hoc nomen latebrosum ab aliquo orientalistâ accuratius perscrutandum esse.

 

1.2 Nomenclatio zoologica. Ratione modernae zoologiae salamandrae strictê distinguendae sunt a lacertis: lacertarum enim cutis cum arida sit et obtecta scutis corneis aut osseis, cutis salamandrarum est nuda et umida. Itaque salamandrae aridam tempestatem omnino non patiuntur. Cum lacertae referantur in classem Rêptílium, salamandrae spectant ad classem Amphibiorum (Gr. ἀμφί, i.q. utrimque, βίος i.q. vita). Nam reverâ eorum vita spectat ad utrumque elementum, ad aquam et terram: larvae salamandrarum vivunt in aquâ, adultae salamandrae solent degere vitam terrestrem.  Amphibia autem divisa sunt in tres ordines, qui appellantur Apoda (Gr. ἀ i.q. non, πούς, G.sg. ποδός i.q. pes) sive Gymnophiona (Gr. γυμνός i.q. nudus, ὄφις i.q. serpens) et Caudata sive Ūrodela (Gr. οὐρά i.q. cauda) et Salientia sive Anūra (Gr. ἀν i.q. non). Ordo Salientium vel Anurorum complectitur ranas et bufones et bombinas, sed salamandrae sunt participes ordinis Caudatorum sive Urodelorum.

2. De salamandrarum formis et moribus.

Pleraque Urodela contra ac Anura vocis sunt expertia (rarae exceptiones sunt Dicamptodon ensatus et Aneides lugubris). Sonos non solent êdere nisi manu correpta submissê vagiunt. Urodela in omnibus ferê continentibus nascuntur, sed maximam partem desunt in Africâ et Americâ meridionali; Australia autem et archipelagus Indoaustrale prorsus vacant talibus amphibiis. Urodela egent umore et aquâ dulci aut stagnanti aut lentê fluenti, in quam ova deponunt pleraeque species eorundem, et insectis et vermibus degluttiendis.

Pleraque Urodela adulta vivunt in terrâ, ubi solent latêre sub silvae arboribus inferioribus aut lapidibus in ripâ rivuli sitîs. Si tempestas est arida, repunt in foramen terrestre aut in rimam lapidis, ut corpori suo reservent umorem necessarium. Sunt autem quaedam Urodelorum species in arboribus habitantes, quales vivunt in bromeliis silvae tropicae epiphyticis aut in ramis arborum climatis moderati. Nonnullae species totam vitam degunt in aquis, numquam terram adeuntes; aliae semper morantur in aquis, numquam terram adeuntes; aliae semper morantur in cavernis, ut sint paene obcaecatae, quia earundem oculi in tenebris a munere sunt desuefacti.

Omnis aquarianus (id est amator vasorum vitreorum, in quibus coluntur animalia aquatica) novit piscium vividissimos lusûs copulandi, in quibus piscis mas coram fêminâ corpus extendit, ut splendescant eiusdem colores nitidi. Urodela autem videntur talem morem heredio accepisse a maioribus suis piscinis. Nam etiam Urodelorum mares multarum specierum tempore copulationis similem agunt lusum coram fêminîs. Quia omnis species urodelorum habet ritûs nuptiales sibi proprios, feminae non excitantur nuptiis ritu alieno petitis. Quo prohibetur, ne speciebus diversis inter se procreatis procreentur hybridae parum vivaces aut infertiles. Finito lusu amatorio mas deponit spermatophorum, id est capsulam seminis. Quam capsulam ipsa femina cloacae, id est organo intestini finalis, imponit. Fecundatio fit intra feminam, exceptis Urodelorum familiis maximê archaicis Hynobiidarum, Sirenidarum, Cryptobranchidarum, quarum ova sicut ova piscium fecundantur extra corpus feminae.

Maiores tantum species salamandrarum semper in aquâ viventes ab hominibus comeduntur, velut Megalobatrachus a Iaponibus et Sirenodon (Axolotl) a Mexicopolitanis.

Urodela procul dubio conferunt ad insecta pestifera impugnanda, sed devorant etiam insecta utilia. Haud pauci aquariani et terrariani delectantur salamandrarum et aspectandâ cute pulcherrimê coloratâ et observandis ritibus atque moribus. Urodela multum valent in laboratoriis quibusdam zoologicis, ubi facile observari potest, quomodo eadem se habeant condicionibus vitae variê mutatis. Ipsae larvae urodelorum adhibentur ad experimenta facienda eo, quod particulae cutis vel partes corporis ex unâ salamandrâ ad alteram transplantantur aut ad hormonta perscrutanda larvae cibantur telâ glandulae pinealis vel thyreoideae. Urodela enim cum facile colantur, investigatoribus praesto sunt per totum annum.

Andrias Scheuchzeri Tschudi  (Homo diluvii testis Scheuchzer)

Andrias scheuchzeri – salamandra, quae habita est pro «homine diluvii teste»

 

Prioribus aetatibus terrestribus fuerunt ordines amphibiorum laminis osseis obtecti, qui nôti non sunt nisi reliquiis petrificatis. Antiquissimum amphibii sceleton inventum exortum est aetate devonicâ, quae fuit ante 350 miliones annorum, sed relicta sunt vestigia etiam antiquiora, quae effecta esse videntur ab amphibiis. Ergo prima omnium amphibiorum multo prius videntur evoluta esse. Aetate carboneâ (ante 270 vel 350 miliones annorum) amphibia fuerunt animalia vertebrata omnium maximê evoluta. Pleraque eorum disparuêre nullo ossiculo relicto. Sed restitêre quaedam amphibia petrificata, quorum nonnulla paucas uncias, alia duo semis metra assecuta, ut amphibia a se descendentia, quae hodie vivunt, multo superarent.  

Petrificatum sceleton salamandrae gigantêae generis emortui inventum est in vico Öhningen prope Lacum Brigantinum sito, in calceis lapidibus laminatis. Qui lapides exorti sunt aetate terrestri, quod dicitur miocaenum superius (i.e. spatium aetatis tertiariae, quae fuit ante 70 ferê miliones annorum). Anno 1726 Doctor Iohannes Iacobus Scheuchzer, Helvetius medicus et physicus, scripsit de illo sceleto petrificato. Bono Scheuchzero persuasum erat idem esse sceleton “hominis diluvii testis”, i.e. hominis diluvio biblico submersi. Quod sceleton habet longitudinem unius metri et viginti centimetrorum. Scheuchzerus sibi non temperavit, quin sceleto diluvialis hominis sui salamandrini adderet pios versiculos, qui sequuntur: Betrübtes Beingerüst von einem alten Sünder,/ Erweiche Herz und Sinn der neuen Bosheitskinder! Translatio prosaica: Vetusti peccatoris compages ossium contristata/ mitiga sensûs animosque filiorum malitiae novorum!

“Andrias scheuchzeri” tabulâ aeneâ delineatus postea insertus est cuidam editioni bibliae picturatae, ut esset testimonio diluvii Vetere Testamento traditi. (Translationem horum versuum metricam remitto ad poetas neolatinos, quales – mirum! – hodie multo plures sunt quam Latini auctores prosaici. Sed fortasse hi versûs Scheuchzeriani originaliter iam sunt scripti Latinê; doleo, quod praesto mihi non est textus originalis).

Modernorum ordo urodelorum a zoologis dividi solet in octo familias, quae sunt: Cryptobranchidae, Hynobiidae, Ambystomatidae, Desmognathidae, Salamandridae, Proteidae, Amphiumidae, Sirenidae. Usque nunc descripta sunt 59 genera et circiter 225 species Urodelorum. Sed nunc accedamus ad familiam Salamandridarum, cuius genera Salamandram et Triturum fusius sumus adumbraturi.

Familia urodelorum, quae dicuntur Salamandridae, invenitur in totâ Europâ et in extremâ Africae parte boreali-occidentali et in Asiâ et in Americae parte boreali mediâque. Cuius familiae nŏta communis sunt duae dentium palatalium series longae, quae in parte posteriore una ab aliâ discedunt. Hôc loco duo genera tractabimus, quae appellantur Triturus et Salamandra. Cum salamandrarum caudae sint rotundae, trituri caudis instructi sunt in lateribus planatis.

3. De genere, q.e. Triturus. Quod nomen ducitur a verbis Graecis, q.s. Τρίτων, i.e. deus quidam marinus, et οὐρά, i.e. cauda; ergo nomen huius urodeli significat ferê Tritonem caudatum. Tritonis autem, illius dei marini, filii Neptuni, forma secundum lexicon Beniamini Hederici mythologicum apud poetas Graecos sic describitur: qui a capite ad crura formâ est humanâ, sed loco capillorum eidem est apium aquaticum, pro cute ei sunt squamulae caeruleae, sub auribus branchiae, oculi caerulei, ôs lâtum, dentes ferarum dentibus similes. Abdomen eius dimidio delphino simile, exceptis duobus equi marini pedibus, qui ibi siti erant, ubi corpus superius humanum et inferius delphineum inter se contingunt.

Quaeris, care lector, num trituri reverâ similes sint deo Tritoni? Aliquatenus tantum mediocriter! Equidem bene recordor talia amphibia, cum quadraginta quinque ferê annis ante in vico Köllerbach Saravico, ubi avus aviaque habitabant, unâ cum aliis pueris persaepe stagna viserim trituris abundantia. Talia autem obtecta erant crassis stragulîs algarum, quae conto ligneo imposito convolvimus terraeque impulimus, ut ingens numerus triturorum, ranarum gyrinorumque circa nos ex algis esiliret, palpitaret et borriret. Nobis quidem (mythologiae Graecae prorsus ignaris) illo tempore trituri videbantur esse similes fabulosis draconibus, praesertim mares, qui tempore copulationis sunt abdomine mirabiliter versicolori et magnâ cristâ vel pectine dorsali. Saepe hos dracones aquaticos imponebamus aquariis nostris, cibare solebamus lumbrîcîs, quos illi tam vehementer cupiebant, ut interdum duo trituri, cum unus unam, alter alteram lumbrici partem finalem devorasset, verme paulatim et gradatim ex utrâque partem degluttito rostris collisis inter se rixarentur. Quae rixa non finiebatur nisi forfice triturorum capitibus caute interpositâ lumbricus more Salomoniano dividebatur, ut uterque triturus portionem suam haberet. At mater nostra minus gaudebat de his draconibus umidulis ad mulcendum parum aptis, qui ei videbantur taeterrimi, praesertim cum tale animalculum stupendâ cum sollertiâ ex aquario effugisset et per habitaculum errasset, dum cute arefactâ concubiâ nocte ante lectum parentum collaberetur. Ceterum memini me aliquamdiu parentes iterum iterumque ursisse, ut in tabernâ bestiariâ mihi emerent parvum crocodilum, quem colere cuperem in terrario, usque dum cresceret ad longitudinem dimidii fere metri. In commentariis enim zoologicis legeram talem bestiolam perfacile coli posse cottidie carunculis oblatis. At hôc optato matri tantus terror iniciebatur, ut tandem ab eodem desisterem.

Sed redeamus ad trituros, quorum primo nonnullas species, deinde mores nuptiales illustremus. Ferê tota Europa Asiaque occidentalis incoluntur a Trituro vulgari, qui solet esse colore fusculo. Tempore copulationis mares instructi sunt altâ cristâ dorsali supra undulatâ, quae extenditur sine interruptione a cervice ad caudam. In urodelis plerumque feminae maiores cum sint maribus, Trituri vulgares masculi 11cm longi feminas superant uno ferê centimetro. Omnium triturorum Germaniae species maxima est Triturus cristatus, cuius feminae crescunt in longitudinem 18 centimetrorum, cum mares 4 ferê centimetris sint breviores. Eiusdem trituri latus superius colore est nigro-fusco, inferius maculis obscuris inspersum. Tempore copulationis truncus et cauda marium Trituri cristati sunt cristâ altâ, obscurê coloratâ, effusê serratâ; cum Triturus vulgaris cristâ instructa sit non interruptâ, crista Trituri cristati supra radîcem caudae est altê insecta. Minimi, sed pulcherrimi omnium Germaniae triturorum sunt alpestres; quorum dorsa sunt nigro-fusca, latera maculis obscuris inspersa, ventres fulgent colore arancio. Triturorum alpestrium feminae sunt longitudine 11, mares 8 centimetrorum.

Triturus cristatus ornatu nuptiali indutus.

Nomen triturorum est novâ demum aetate a zoologis confictum. Apud auctores antiquos trituri vix distingui videntur a salamandris. At κορδύλος, nomen amphibii caudati, quod Aristoteles commemorat in Historiâ suâ animalium, videtur reverâ spectare ad triturum, non ad salamandram (HA I ,7 animal palustre. I,27 natat pedibus et caudâ. Cauda similis caudae piscis glanis (= siluri). VIII,17 versatur in aquâ et habet branchias, ad terram it. Est quadrupes).    

Triturus cristatus mas.

Trituri quomodo nuptias agant prolemque propagent, breviter exhibeamus. Hiemem et trituri et salamandrae degunt sub terrâ abditae. Autumno interdum inveniuntur sub fronde fagorum aut sub truncis arborum ramisque putrescentibus. At nuptiae eorum animalculorum fiunt vere, eodem ferê tempore, quo ranae bufonesque prolem propagare solent. Tum trituri congregantur in stagnis, quae invenire solent ex distantiis vel perlongis. Mas feminam circumnatat, consistit, substantias fragrantes in aquam excernit, quas caudâ tamquam scuticâ huc illuc motâ ad feminam adigit. Hôc modo femina excitatur.  

Triturus vulgaris mas.

 

 

Triturus vulgaris mas in aquario versans. 

Deinde mas in fundo deponit glaebulam iuri gelato similem, cui insunt spermia. Femina, dum super hanc glaebulam repit, eandem cloacâ, i.e. aperturâ genitali et anali, recepit. Ergo fecundatio triturorum est interna, sed fit sine coitu.

Larva Trituri cristati mediae aetatis.

 

Paucis diebus, postquam spermia recepta et ova fecundata sunt, femina incipit ova parere. Haec ova singillatim agglutinantur ad plantas aquaticas; quibus ova circumvolvuntur. Duabus vel tribus septimanis post ex ovis larvae triturorum excluduntur. Parentes prole procreatâ mox aquam relinquunt. Deinde pars eorum superior unum tantum colorem ducit obscurum, sed remanet partis ventralis color arancius.

Larvulae triturorum primo retinaculis filiformibus affixae pendent ex plantis, postea resolutae fundum adveniunt. Quae per longum tempus reservant branchias externas. Aliter ac in metamorphosi amphibiorum anurorum (i.e. ranarum, bufonum, bombinarum) e larvis triturorum primo excrescunt pedes anteriores, postea posteriores. Post vitam aquaticam trium vel quattuor mensium metamorphosis est finita. Trituri iuvenes petunt terram. Post duos fere annos pubescunt.     

Larva Trituri cristati, metamorphosin subiturus. 

4. De genere, q.e. Salamandra. De trituris haec hactenus; iamiam de salamandris sum narraturus. Nam legimus Grenulium «Fragrantiae» fabulae Patricii Süskind in Plumbo Cantali monte maximae solitudinis degluttivisse salamandras. Itaque, candide lector, non de ceteris salamandridis, sed de salamandris ipsissumis tandem aliquid legere iure meritoque expetis.

Primum de salamandrâ omnium notissimâ et pulcherrimâ, de salamandrâ, quam Plinius maior propter maculas flavas dicit stellatam, Germani igniariam («Feuersalamander») propter superstitionem vetustissimam, qua hoc animalculum mollissimum creditur posse ignem exstinguere.

Salamandra salamandra

 

Incredibile est, hae bestiolae pacificae superstitione luxuriante quam pessimê diffamatae sint. Plinius maior nat. 29,74-76 lectori terrorem inicit monens: Inter omnia venenata salamandrae scelus maximum est. Cetera enim <sc. animalia venenata> singulos <sc. homines> feriunt, nec plures pariter interimunt, ut omittam, quod perire conscientiâ dicuntur homine percusso neque amplius admitti a Terrâ (sc. Matre omnium animalium); salamandra populos (i.e. multos homines) pariter (i.e. eodem tempore) necare improvidos potest. Nam si arbori inrepsit, omnia poma inficit veneno et eos, qui ederint, necat frigidâ vi, nihil aconito distans; quin immo si contacto ab eâ ligno vel lapidi crusta panis imponatur, idem veneficium est vel si in puteum cadat, quippe cum salivâ eius quacumque parte corporis, vel in pede imo, respersâ omnis in toto corpore defluat pilus. Tamen talis ac tanti veneni a quibusdam animalium, ut subus, manditur dominante eâdem illâ rerum dissidentiâ. Venenum eius restingui primum omnium ab iis, quae vescantur illâ, verisimile est, ex iis vero, quae produntur, cantharidum potu aut lacertâ in cibo sumptâ. Cetera adversantia diximus dicemusque suis locis. Ex ipsâ <confecta>quae Magi tradunt contra incendia <sc. medicamenta>, quoniam ignes sola animalium extinguat, si forent vera, iam esset experta Roma. Sextius venerem accendi cibo earum, si detractis interaneis et pedibus et capite in melle serventur, tradit negatque restingui ignem ab iis.

Omni fabulae solet inesse aliquantum veri; in fabulâ autem, quam Plinius narrat de vi salamandrarum horribiliter veneficâ nihil inest nisi veritatis tantillum: Cuti salamandrae (ut et bufonis) insunt glandulae, e quibus haec bestiola, si stimulatur, secernit liquorem lacteum, quo telae mucosae, velut nasi et oculorum, possint inflammari. Sed laudandus videtur esse polyhistor Romanorum sedulissimus, quod alteram fabellam salamandrinam, quae spectat ad ignem exstinguendam, ratione criticâ addubitat. Nam etiam haec fabella longo tempore post Plinium etiam a multis credebatur.

In Germaniâ inde ex anno 1937 haec bestiola pueris puellisve bene nôta est propter commendationem venditoriam cuiusdam officinae calceariae, cui nomen est «Salamander». Eadem enim officina in oppido Suebico Kornwestheim prope Stutgardiam sito êdit fasciculos vel libellos fabellarum, quarum persona principalis est salamandra nomine Lurchi (idem ducitur a Theodisco verbo «Lurch», quod valet amphibium). Sodales illius Lurchi sunt Hopps rana, Igelmann erinaceus, Mäusepiep mus, Piping nanus, Unkerich bombina. In libellis picturae praebentur, quarum pictor ingeniosissimus fuit Heinz Schubel, et versiculi litteris cursivis scripti, quos lepidissimê pepigit procurista Erwin Kühlewein.  

Quindecim ferê annis ante, cum munere magistri gymnasialis fungens Hercyniopoli in oppido Saxoniae inferioris versarer, in pratis circa domum praevetustam, quam unâ cum uxore inhabitavi, sitîs, tempestate pluviosâ videbam permultas salamandras.

At vae mihi nimium a re propriâ digresso! Acturus eram de salamandrâ flavis maculis vel taeniis obductâ. Zoologi hanc bestiolam cum considerent salamandram omnium maximê typicam, eidem nomen imposuerunt, quod est Salamandra salamandra. Eiusdem urodeli nŏtae significativae sunt fulgentes maculae aut taeniae latissimae coloris flavi aut arancii dorso caeruleo-nigro inspersae.

Subspecies salamandrae maculata.

Salamandrae longitudine sunt 25 ferê centimetrorum. Pubescunt aetate 4 ferê annorum. Copulari solent mense Iulio, in terrâ; 10 mensibus postea femina fecundata aquam vadosam ingreditur ibique excludit 10 vel 80 salamandras iuveniles circiter 2,5 cm longas et mobiles, quae iam in utero matris evolutae non cognoscuntur larvae esse nisi branchiis externis. Post 2 aut 3 menses etiam branchiae evanescunt.

Salamandrae nascuntur in Europâ (exceptîs Britanniâ et Scandinaviâ), in Algeriâ, Turciâ, Syriâ, Palaestinâ; sed cum non ubique sint aspectu eodem, a zoologis dividuntur in complures subspecies. Quarum in Germaniâ vivunt duae: salamandrae “maculata” et “taeniata” necnon hybridae ex iisdem commixtae. 

Subspecies salamandrae taeniata.

 

Rarior subspecies salamandrae, quae colore est arancio

Salamandrae solent esse lentulae, vix moventur nisi tempore nocturno. Die non conspiciuntur nisi post imbres; alioquin necesse est, ut easdem quaeras, truncos arborum ramosque tollas, lapides invertas, muscorum tomenta pervolvas. Solent versari in silvis frondosis.

Sexus salamandrarum extra tempus copulationis difficiles est distinctu. Eodem autem tempore maris cloaca est convexa, formâ hemisphaericâ; eius apertura est rima profunda, contra ac cloaca feminae, quae manet plana.

Salamandrae copulantur in terrâ. Mas quaerit feminam, eiusdem cloacam olfactat. Deinde ventrem feminae subrêpit eandemque subbaiulat, idque interdum per horas fit. Salamandra mas feminam gerens ita se movet, ut radîce caudae fricet feminae cloacam stimuletque. Tum salamandrae masculinae (sicut trituri) excernunt spermatophorum; in eo faciendo corpus tantum declinant, ut stilus spermaticus cloacâ feminae recipiatur. Deinde mas desinit feminam retinêre.

Cum trituri mares feminas decenter stimulent colore, substantiis fragrantibus, tenerîs tactibus, mares salamandrae feminas vehementer arripiunt. Gerhardus de Wahlert amphibiologus sentit mores triturorum in stadio evolutionis posteriore excultos esse quam salamandrarum. Tamen dicendum est salamandrae marem feminamque inter se coire aut copulari, cum triturorum progeneratio fiat sine coitu. At uterque mas et trituri et salamandrae vacat membro virili. Maris trituri quidem cloaca instructa est organo quodam musculoso, quod dicitur pseudopênis; at îdem non immittitur cloacae feminae, sed tantum adhibetur ad substantiam gelatinosam excernendam. Salamandrae feminae in utero suo formant ova, multo pauciora quam trituri, plerumque haud plura quam 40, sed maiora; quae migrant in ôviductûs partem inferiorem ibique manent.

Spermia e cloacâ migrant in oviductum ibique ôva fecundant. Ex iisdem usque ad autumnum larvae evolvuntur, sed usque ad ver remanent in receptaculîs matris. Deinde eadem – sive ante novum coitum sive post – petit aquam aptam, ut ova pariat; quae cum exprimantur aut aquam attingant, integumenta ovorum discinduntur, ut larvae liberentur.

Itaque salamandra dicitur esse vivipara; tamen eadem quoad partem saltim progenerationis adhuc obnoxia est aquae; partus non fit nisi ad aut in aquam. At Salamandra atra vitam suam negotiaque prolis propagandae definitê atque irrevocabiliter ab aquâ removit. 16 tantum centimetra longa est; cuius patria sunt Alpium loca altiora in directione australi-orientali usque ad Albaniam sita. Mas huius speciei salamandrinae feminam baiulans si per viam titubat, a montium incolis appellatur “morio montanus”.  Sed proles non paritur nisi duobus vel tribus annis post fecundationem, idque integrê evoluta, nullis branchiis relictis. Non plures salamandrulae quam duae pariuntur, sed eaedem assequi possunt aetatem 12 annorum.

Salamandra atra eo quod omni ex parte destitit a vitâ aquaticâ, certê se adaptavit ad circumiecta sua. Nam haec species incolit montes, qui maximum 3000 metra sunt alti. In quibus nequaquam deest aqua; at aquae ibidem hieme frigore rigescunt, et aestas brevior est, quam ut larvae evolvantur in torrentium aquâ frigidâ. Itaque Salamandrae atrae neque pariunt ova neque larvas: tota evolutio fit in corpore materno!

5. De Salamandri more studentium vetusto. Care lector, prolixâ hac symbolâ salamandrinâ ad finem vergente liceat veterem morem studentium commemorare, qui nomine spectat ad salamandram. Est mos bibendi academicus; legamus ea quae ad hunc morem explicandum scribit Fridericus Kluge in operis sui etymologici editione vicesimâ primâ, p.620 s.v. “Salamander”. Ibi dicit salamandram factam esse vocem magicam, quae a studentibus mussitata sit, cum liquorem alcoholicum biberent ardentem. Fortasse eosdem etiam cogitasse de verbis THEOCRITI in Pharmaceutriarum libro II, carmine 58 factis, ubi mulier amans viro amato parat potum magicum: “Σαύραν τοι τρίψασα κακὸν πότον αὔριον οἴσω”, i.e. “Lacertam (quae saepe confunditur cum salamandrâ) tibi teram et malum potum offeram.” In quodam cantico bibendi Basiliensi a.1829 scripto loquens fit deus alcoholis nomine “Salamander”. Salamandrae alcoholicae testimonium (nomine indicto) tradi a Raginsky (“Der flotte Bursch”, Lipsiae a. 1831, p.73, s.v. reiben), Cornelium-Howitt in opere, c.t. “Student-life in Germany”, p.354, testem esse primum moris, qui ab eodem Anglice appelletur “to rub a salamander”. Salamandram cervesiariam primo describi a Vollmann a.1846 in lexico, c.t. “Burschikoses Wörterbuch” 74, p.403, qui eandem Monaci vidisse videatur. Apud Vollmann “Salamander” esse et verbum ante potationem dicendum et nomen moris potatorii. Eundem quoque nosse verbum compositum, quod sit „Biersalamander“. Ienâ in urbe primam salamandram tritam esse aestate 1843 in hypogeo castellano. Hae hactenus explicationes Friderici Kluge etymologicae.      

Sed de salamandris potatoriis nunc oportet loquatur vir peritissimus: Christianus Helfer enim professor scientiae cultûs civilis comparativae de Latinitate optimê meritus, praeceptor quondam meus, quem  decessisse d.18. m.Mart. huius anni plurimum doleo. Ecce quae îdem professor scripserit in lepido libello suo, c.t. “Kösener Brauch und Sitte” (Lexicon ad corporationem studentium pertinens, editio altera exaucta, Saraviponti a.1991, p.184): “Schoppensalamander” dicitur mos bibendi, quo in compotationibus summê honestentur patria aut Corporatio studentium propria aut aliena aut personae singulares. Ratio autem procedendi varia est variis in studentium corporationibus. E.g. in corporationibus Germaniae mediae haec imperia praesidentis in usu sunt quae sequuntur: “Ad exercitium salamandri! 1! 2! 3! 1! (bibitur), 2! 3! (hyali tranquillê ponuntur in mensâ cauponariâ). 1! 2! 3! (Hyali in mensâ cauponariâ teruntur), 1! 2! 3!” (Hyali simul mensae cauponariae impinguntur). Helfer addit formam genitivi, quae sit “Salamandris” sine causâ persuadibili haberi pro minus rectâ. Num forma “Salamandri” melius quadrat? Quale vinum tale Latinum. At quid de cervesiâ et grammaticâ?  

Ecce salamandra Hercyniensis quamvis cute siccatâ  per nivem hiemalem repens.

Ecce “burschii” minus aridi suo genere salamandrae helluantes.

Nexus externus[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad salamandram spectant.