Roman numeral 10000 CC DD.svg
Mille Paginae.png
Latinitas bona

Via lactea

E Vicipaedia
(Redirectum de Via Lactea)
Salire ad: navigationem, quaerere
Via lactea, galaxias spiralis. Adumbratio anno 2013 a Roberto Hurt confecta
Despectus in viam lacteam sideribus Sagittarii versus, bulbum galacticum monstrans, ex Black Rock Desert Nivatae visus

Via lactea,[1][2] sive orbis lacteus[3] est galaxias in quo habitamus nos. Via lactea enim, diametro circiter 100 000 annorum luce mensorum et crassitudine fere 12 000 a.l.m., stellarum 219 000 000 000 vel plura continet, inter quos Sol et systema planetarium suum ubi est Tellus.

Nomen[recensere | fontem recensere]

Nomen a specie fasciae lacteae obscure ardentis transque caelum nocturnum arcuantis deducitur, in qua oculis nudis stellae singulae distingui non possunt. Via lactea fasciae speciem ostendit, quia compages orbis similis est, ex interiore visa. Ovidius primus inter auctores nobis notos hoc nomen refert in Metamorphosibus suis ubi de convivio et concilio deorum apud Iovem celebratis narrat:

Est via sublimis, caelo manifesta sereno:
lactea nomen habet, candore notabilis ipso.
Hac iter est superis ad magni tecta Tonantis
regalemque domum.[1]

Iam ante Ovidium Cicero in opere quod De re publica scripsit appellatione usus est orbis lactei:

Ea vita via est in caelum et in hunc coetum eorum, qui iam vixerunt et corpore laxati illum incolunt locum, quem vides. (Erat autem is splendidissimo candore inter flammas circus elucens.) Quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum nuncupatis.[3]

Haec appellatio a Graeco γαλαξίας κύκλος mutuata est, quamquam in textibus nobis cognitis γαλαξίας loco substantivo primum et ante Ciceronem reperitur.[4] Γαλαξίας κύκλος apud posteriores invenitur.[5] Ob similitudinem certam in mythis narratur hoc nomen orbis vel circuli lactei provenisse de profusione lactis Iunonis sive Herculem sive Mercurium infantem nutrientis.[6]

Cosmographia[recensere | fontem recensere]

Galaxias quem "viam lacteam" appellamus pars est gregis propinqui (local group), galaxiam propinquum Andromedae aliosque comprehendentis, qui pars est supercumuli Virginis (Virgo supercluster) galaxias fere centum includentis, qui pars est maioris supercumuli Laniakea (Laniakea supercluster), anno 2014 reperti, galaxiarum circiter centum milia comprehendentis.[7]

Via lactea bulbum habet centralem e quo emergere videntur bracchia spiralia fere quattuor, scilicet Persei, Normae et ulterius, Scuti-Centauri et Carinae-Sagittarii; inter bracchia Persei et Scuti-Centauri iacet Calcar Orionis ubi Sol noster reperitur.

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. 1.0 1.1 Ovidius, Metamorphoses 1.168-71
  2. Reijo Pitkäranta, Lexicon Finnico-Latino-Finnicum. Helsinki: WSOY, 2001; Ebbe Vilborg, Norstedts svensk-latinska ordbok. 2a ed. Holmiae: Norstedts akademiska förlag, 2009
  3. 3.0 3.1 Cicero, De re publica 6.16
  4. E.g. Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 5.23.
  5. Sallustius philosophus 4; Placita philosophorum 2.7.1 Diels.
  6. e. g. Pseudo-Eratosthenes, Constellationes 44
  7. R. Brent Tully, Hélène Courtois, Yehuda Hoffman, Daniel Pomarède, "The Laniakea supercluster of galaxies" in Nature 513 (4 Septembris 2014) pp. 71–73

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

Vide etiam[recensere | fontem recensere]

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad viam lacteam spectant.