Roman numeral 10000 CC DD.svg

Cretaceum

E Vicipaedia
(Redirectum de Aevum Cretaceum)
Jump to navigation Jump to search
Scipionyx samniticus, dinosaurium subordinis theropodorum ex Cretaceo ineunte: primum fossile dinosaurii in Italia repertum.

Cretaceum[1] est systema stratigraphicum et periodus geologica.

Divisio suprema constituit aerae Mesozoicae, nona autem ab infima aeonis Phanerozoicae. Abhinc fere 1 450 centies milium annorum coepit, antecessore Iurassico. Finem habuit abhinc 660 centies milium annorum, successore Palaeogenico. Commissio Internationalis Stratigraphica terminum Cretaceum Palaeogenicum definit ab anomalia iridii qua vestigia illisionis meteoritae iuxta Chicxulub in stratis geologicis per omnem terrarum orbem inscribuntur. Hic terminus inceptum indicat aerae Kaenozoicae, systemati Palaeogenico, seriei Palaeocaenae, stadio Danio, perfectionemque aerae Mesozoicae, systemati Cretaceo, seriei Cretaceo superiori, stadio Maastrichtio.[2]

In duas series dividitur, videlicet inferius et superius. In duodecim stadia dividitur, quae ab infimo ad supremum Berriasium, Valanginium, Hauterivium, Barremium, Aptium, Albium, Cenomanium, Turonium, Coniacium, Santonium, Campanium, Maastrichtium appellantur.[3]

Nomen e verbo communi Latino "creta" deducitur. Nomine Francogallico formation de la craie iam a accepto, Ioannes Iulianus d'Omalius d'Halloy primus anno 1822 haec strata geologica nominavit sub forma terrain crétacé, qui terras vallis Parisiensis exploraverat vestigiis cretosis conchyliorum huius aevi geologici plenas.[4][5]

Aevo Cretaceo vixerunt dinosauri sicuti tyrannosaurus rex, triceratops etc. E vestigiis palaeontologicis constat exstinctiones specierum permultas eis temporibus accidisse.


Notae[recensere | fontem recensere]

  1. "Ordinem medium magnae Cretaceae formationis et Iurassicum calcareum" (pp. 9-10 apud Google Books); insuper locutionem Latinam "Tempus Cretaceum" in textu Theodisco habes paginae Batavae De Oertijd van Zuid, "aevum Cretaceum" in textu Hungarico apud Kartundoboz; cf. nomina fossilium huius aevi e.g. Eorhamnidium cretaceum
  2. "International Chronostratigraphic Chart"
  3. "Internationale Chronostratigraphische Tabelle" (2017)
  4. "La troisième, qui correspond à ce qu'on a déja appelé formation de la craie, sera désigné par le nom de terrain crétacé: Ioannes Iulianus d'Omalius d'Halloy, "Observations sur un essai de carte géologique de la France, des Pays-Bas, et des contrées voisines" in Annales des mines vol. 7 (1822) p. 353 sqq. (vide p. 373 apud Google Books)
  5. De historia nominis definitionisque vide: Mary Grace Wilmarth, The Geologic Time Classification of the United States Geological Survey Compared With Other Classifications, accompanied by the original definitions of era, period and epoch terms (United States Geological Survey Bulletin no. 769. Vasingtoniae: U.S. Government Printing Office, 1925) (p. 56 apud Google Books)

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

Nexus externi[recensere | fontem recensere]

Commons-logo.svg Vicimedia Communia plura habent quae ad Cretaceum spectant.
Systemata = Periodi geologicae
Tyrannosaurus rex
Siderium • Rhyacium • Orosirium • Statherium • Calymmium • Ectasium • Stenium • Tonium • Cryogenium • Ediacarium • Cambrium • Ordovicium • Silurium • Devonium • Carboniferum • Permium • Triassicum • Iurassicum • Cretaceum • Palaeogenicum • Neogenicum • Quaternarium
Capsae cognatae: Aeones • Aerae • Periodi • Epochae • Aetates geologicae = Aeonothemata • Aerathemata • Systemata • Series • Stadia stratigraphica