Alba Iulia
Vide etiam paginam discretivam: Alba (discretiva)
|
|||||
| Agnomen "Capitală de Suflet a Neamului Românesc[1]" h.e. "Caput spirituale populi Dacoromani" Capitală tuturor românilor[2]" h.e. "Caput omnium Dacoromanorum" Cetate-Simbol A Marii Uniri a Românilor[3]" h.e. "Urbs Romaniam magnam unitam significans Oraș martir[4]" h.e. "Urbs martyrum" |
|||||
| Nomina Latina alia | |||||
|---|---|---|---|---|---|
|
Alba Carolina et Carolopolis[5] |
|||||
| Res politicae | |||||
| Comitatus | Albae Iuliensis comitatus | ||||
| Magister civium | Mircea Hava | ||||
| Res geographicae | |||||
| Area - tota |
103.65 km² |
||||
| Numerus incolarum 2002 - Spissitudo |
66 406[6] 640 incolae/km² |
||||
| Coordinata | 46° 04′ ″ Sept., 23° 34′ ″ Ort. | ||||
| Circulus temporalis - Aestate (HÆ) |
TEO (TUC+2) TEOÆ (TUC+3) |
||||
| Situs interretialis: http://www.apulum.ro/ | |||||
- Si paginam fere homonymam quaeris vide Apulia
Alba Iulia[7] (sic et Dacoromanice, Hungarice Gyulafehérvár, Theodisce Karlsburg[8]) sive Apulum est urbs Transsilvaniae (Romaniae) et municipium 66 406 (anno 2002) incolarum, qui Albae Iulienses[9] sive Apulenses[10] vocantur. Inter annos 1542-1690 Alba Iulia caput Principatus Transsilvaniae erat, his diebus locus medius Albae Iuliensis comitatus est.
Index |
Origo nominum [recensere]
Dacia capta ab imperatore Traiano castrum Apulum constitutum est. Dacia anno 275 a legionibus Romanis relicta cum urbe etiam nomen interiit. Nono saeculo Bulgari oppidum eorum super ruinis Romanis erectum Belgrád (beo-: albus; grad: urbs, sc. urbs alba) nominabant. Nomen forma Bellegrad a Slavis Transsilvaniae obtentum etiam a Dacoromanis forma Bălgrad diu adhibitum est, donec postea versionem Latinam receperunt[11]. Appellationes Hungarica (Gyulafehérvár), Theodisca (Weißenburg) et Latina (Alba Iulia) sunt e verbo slavico versae, nomine proprio Gyula sive Iulia urbem olim sedem cuiusdam Gyula ducis fuisse memoratur. Cum imperatore Carolo VI. urbs denuo aedificata esset, anno 1711 [12]nomen Theodiscum Weißenburg (castrum album) in Karlsburg (castrum Caroli) mutatum est.
Historia [recensere]
Ecclesiae [recensere]
Alba Iulia sedes Archidioecesis Albae Iuliensis (Ecclesiae Catholicae Romanae) totam Transsilvaniae regionem circumplectens et simul sedes Archieparchiae Albae Iuliensis (Ecclesiae Orthodoxae Dacoromanicae), cui eparchiae Albensis et Marosiensis subditae sunt.
Incolae [recensere]
- Anno 1910: 11 616 incolae (5226 sive 44,98% Hungari, 5170 sive 44,50% Dacoromani, 792 sive 6,81% Germani et 287 sive 2,47% Zingari)
- Anno 2002: 66 406 incolae (62 722 sive 94,45% Dacoromani, 1836 sive 2,76% Hungari, 1475 sive 2,22% Zingari et 217 sive 0,32% Germani)[13].
Cives clari [recensere]
- Alexander Borza (1871–1971), botanista
- Sorin Anca (* 1972), artifex
Nexus externi [recensere]
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Apulum spectant. |
Notae [recensere]
- ↑ Lumea Satului
- ↑ Foaia
- ↑ Hotărârea (= edictum) nr. 26 diei 30 Novembris 1994
- ↑ legea (= lex) nr.766 diei 29 Decembris 2001
- ↑ Cf. Karl Gottlieb von Windisch: 4-sprachiges Ortsverzeichnis Siebenbürgen, 1790 (pagina interretialis: [1])
- ↑ Census anni 2002
- ↑ vide Hofmann, Lexicon Universale, 1698.
- ↑ Appellatio Theodisca antiquior: Weißenburg
- ↑ Vide GCatholic
- ↑ Cf. Universitas Apulensis
- ↑ Südsiebenbürgen unter bulgarischer Herrschaft (827–895), in: Kurze Geschichte Siebenbürgens, Budapestini 1989
- ↑ Alba Iulia
- ↑ Fons rationis: Gyulafehérvár. Cf. etiam Census anni 2002
| Haec stipula ad urbem spectat. Amplifica, si potes! |