Harpastum XV
Harpastum XV lusoribus est ludus quo duae turmae quindecim hominum folle ovato utentum ludunt.
Index |
[recensere] De folle
(Vide imaginem supra)
Harpasti follis ovatus est, longitudine 30 cm, parvo orbe 60 cm magnoque 75 cm.
[recensere] De campo
Harpasti campus est rectangulum herbosum longitudine 100 m maxima latitudineque 70 m maxima divisusque in partes aequales duas. Quaecumque pars ipsa divisa est in partes duas per lineam 22 m a linea posteriori sitam.
Duo pali, altitudine minima 3,4 m distantesque 5,60 m, stant in extremis partibus campi et assere transverso altitudine 3 m junguntur.
[recensere] De proposito
Propositum hujus ludi est magis numerare quam turmam adversariam. Numerandi quattuor modi sunt:
| Temptatio: | 5 numeri | (Manu follem imponere humi post lineam adversariam) |
| Conversio: | 2 numeri | (Temptatione facta, licet turmae dua puncta addere follem pede iacendo inter palos. Sic conversa temptatio septem numeros praebit) |
| Recussus: | 3 numeri | (Follem post recussum pede icere ut inter palos iacta sit) |
| Poena: | 3 numeri | (Peccato facto, licet turmam oppressam satisfieri eodem modo conversionis, id est follem pede iacendo inter palos) |
[recensere] De lusoribus
Quiscumque lusor numerum et nomen proprium habet:
| locus | acies | numerus | nomen |
|---|---|---|---|
| ANTERIOR | acies 1a | 1 & 3 | pilae (sinistra & dextra) |
| = | = | 2 | talus |
| = | acies 2a | 4 & 5 | pessuli (sinister & dexter) |
| = | acies 3a | 6 & 7 | laterales (sinister & dexter) |
| = | = | 8 | octavus |
| POSTERIOR | verticula | 9 | medius proelii |
| = | = | 10 | medius volans |
| = | acies 3/4a | 11 & 14 | alae (sinistra & dextra) |
| = | = | 12 & 13 | centra (primum et alterum) |
| = | acies posterior | 15 | posterior |
Ut fieri solet, lusores numeris 1 ad 8 praesidium curant dum lusores numeris 10 ad 15 impetum. Itaque lusores anteriores crassiores sunt ut adversarios retinant, dum lusores posteriores velociores esse solent.
[recensere] De legibus
Harpasti leges multissimae sunt, quibus ludus ille saepe implicatus obscurusque videtur. Hic tantum praecipuae exponentur.
1°
- Omnibus corporis partibus follem licebit tibi ferre, jacere, icereque.
2°
- Numquam follis prae te cadet.
- Numquam follem prae te manibus jacies.
- Numquam ad socium prae te stantem follem trades.
- Si unquam talia peccata feceris, proelio (vide "de actionibus") increpabis.
3°
- Numquam adversarium qui follem non tenet impedies.
- Omnibus modis adversarium qui follem tenet licebit tibi sistere, nisi eum icendo.
- Si unquam talia peccata feceris, poena (vide "De proposito") increpabis.
[recensere] De nonnullis actionibus propriis
Praecipuae sunt actiones duae harpasto propriae: tactus et proelium.
[recensere] De tactu
Si follis ex campo exit, reiicitur a turma quae non foris eum jecerat.
Ab 2 usque ad 8 lusores uniuscujusque turmae acies constituunt distantes 1m atque "talus" manu follem jacit inter duas acies.
[recensere] De proelio
Si follis a lusore prae se jacitur (vide "de legibus"), peccatum istud a proelio corrigitur.
8 lusores anteriores uinuscujusque turmae obsistunt sicut ostendunt imagines infra. "Medius proelii" follem apponit in proelium et duo "lusorum fasces" propellunt ut follem capiant.
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Harpastum XV spectant. |