Serialismus
Serialismus in musica est ratio vel modus compositionis musicae[1] qui serie aestimationum utitur ad tractanda varia elementa musica. Serialismus plerumque in ratione duodecim tonorum Arnoldi Schoenbergi coepit, quamquam eius aequales etiam laborabant ut serialismum statuerent exemplum cogitationis posttonalis.[2] Ratio duodecim tonorum ordinat duodecim gradús chromatici tonos ut series vel ordo generetur et fundamenta coniungentia compositionis melodiae, harmoniae, progressionum structurae, et variationum praebeatur. Alia serialismi genera copiis (conlectionibus rerum) utuntur, sed non semper in seriebus ordinis ficti, et rationem ad alias musicae dimensiones (saepe parametra appellata) propagant, sicut duratio, dynamica, et timbre. Notio serialismi etiam variis modis artibus oculorum, descriptio, et architecturae adhibetur.[3] Usus musicus vocabuli seriei cum vocabulo serie in mathematica non confundendus est.
Serialismus integer, vel serialismus totus, est usus seriei pro aspectibus sicut duratio, dynamica, registrum, et sonus.[4] Alia vocabula, praecipue in Europa ad distinguendam musicam serialem post Bellum Orbis Terrarum II a musica tonorum duodecim et eius propagationibus Americanis adhibita, sunt serialismus generalis et serialismus multiplex.[5]
Arnoldus Schoenberg, Antonius Webern, Albanus Berg, Carolus Henricus Stockhausen, Petrus Boulez, Ludovicus Nono, Milton Babbitt, Ioannes Barraqué, et aliis rationibus serialibus in plurimo eorum musica usi sunt. Alii compositores, inter quos Béla Bartók, Lucianus Berio, Beniaminus Britten, Aaron Copland, Olivarius Messiaen, Arvo Pärt, Gualterius Piston, Ned Rorem, Alfredus Schnittke, Demetrius Szostakowicz, Inguarus Strawinski, et adeo nonnulli compositores iaz, sicut Iosephus Lateef et Guilelmus Evans, serialismo solum in paucis eorum compositionum, vel solum in partibus eorum rerum, usi sunt.
Index |
Compositores notabiles [recensere]
Inter compositores qui suis compositionibus insigniter serialismum adhibent sunt:
Vide etiam [recensere]
Notae [recensere]
Bibliographia [recensere]
|
|
Bibliographia addita [recensere]
- Eco, Umberto. 2005. Innovation & Repetition: Between Modern & Postmodern Aesthetics. Daedalus 134(4):191–207.
- Gollin, Edward. 2007. Multi-Aggregate Cycles and Multi-Aggregate Serial Techniques in the Music of Béla Bartók. Music Theory Spectrum 29(2):143–176.
- Gredinger, Paul. 1955. Das Serielle. Die Reihe 1 ("Elektronische Musik"): 34–41. English as "Serial Technique", translated by Alexander Goehr. Die Reihe 1 ("Electronic Music"), (English edition 1958): 38–44.
- Rahn, John. 1980. Basic Atonal Theory. Novi Eboraci: Schirmer Books.
- Savage, Roger W. H. 1989. Structure and Sorcery: The Aesthetetics of Post-War Serial Composition and Indeterminancy. Outstanding Dissertations in Music from British Universities. New York: Garland Publications. ISBN 0-8240-2041-3.
- Schoffman, Nathan. 1981. Serialism in the Works of Charles Ives. Tempo, new series, no. 138 (September): 21–32.
- Scruton, Roger. 1997. Aesthetics of Music. Oxoniae: Clarendon Press. ISBN 0-19-816638-9. Quoted in Arved Ashbey, The Pleasure of Modernist Music (University of Rochester Press, 2004) p. 122. ISBN 1-58046-143-3.
- White, Eric Walter, et Jeremy Noble. 1984. Stravinsky. In The New Grove Modern Masters. Londinii: Macmillan.
Nexus externi [recensere]
| Vicicitatio habet citationes quae ad Serialismus spectant. |
- Serial/twelve-note, artofthestates.org (opera seriales vel notarum duodecim a compositoribus Civitatum Foederatarum facta)
- Series tonorum in motu ultimo Mozart Symphonia 40, www.dlib.indiana.edu
| Haec stipula ad musicam spectat. Amplifica, si potes! |