Chaereas et Callirhoë
Chaereas et Callirhoē (vel De amoribus Chaereae et Callirhoēs[1][2], Graece Τὰ περὶ Χαιρέαν καὶ Καλλιρόην[3]) est Graeca antiqua mythistoria a Charitone Aphrodisiensi scripta. Duorum Syracusanorum iuvenum res gestas narrat qui iter per Graecum mundum usque ad Imperium Persarum faciunt. Fabula agitur in periodo classica reficta (Charito factis a Graecis historicis relatis utitur, itaque multa e mythistoria ad veritatem historicam pertinent, verum praecipuae personae ficticiae sunt; bellum inter imperium Persicum et Aegyptum autem in opere memoratum[4] a veris eventibus probabiliter inspiratum est sed, in singulis rebus, nihil veri refert).
De tempore compositionis
[recensere | fontem recensere]Actio in mythistoria paulo post 413 a.C.n. agitur quoniam victoria Hermocratis[5] adversus Athenienses saepe memoratur. Quando liber scriptus sit multo difficilius scitu. Olim aetati Byzantinae ineunti (saec. V-VI) tribuebatur; postquam vero duo fragmenta papyracea in Aegypto reperta non ultra secundum saeculum p.C. descendere siverunt eruditi inter se dissentiunt: alii imperatoris Hadriani aetati mythistoriam adsignare volunt, alii versum quendam Persii[6] ad mythistoriam spectare credentes Neronianae aetati aut etiam antea[7]. Inter primum saeculum ante Christum et secundum saeculum nostrae aerae adhuc erratur.
Summarium
[recensere | fontem recensere]Duo praecipuae personae sunt Callirhoe, filia Hermocratis, Syracusani strategi (qui vere exstitit), et Chaereas, filius Aristonis, viri secundi auctoritate post Hermocraten. Ambo adulescentes sunt et, sicut plerique Graecarum amatoriarum mythistoriarum heroes, omnes aequales pulchritudine praestant. Callirhoe Nereidis nomen habet et pulchritudine fere divina est. Quae pulchritudo puellae multa mala attrahet, quia fere omnes homines eam adamant.
Iuvenes matrimonio coniunguntur in fabulae principio (quod rarum est: nam mythistoriae pleroque tempore nuptias fini reservant), et felicissima futura eis promissa esse videntur, sed decepti proci in eos conspirant, Chaereae invidia et suspicionibus frui volentes. Cum puer ex itinere redit, coniurati faciunt ut Callirhoen adulteravisse credat. Ira incensus, Chaereas mulieri ictum pede infligit, quae inanima et quasi mortua cadit. Chaereas apud tribunal se sistit, se ipsum accusat necarique optat, sed plebs commota eum absolvit. Callirhoe in magnificum propre mare situm sepulchrum ponitur. At mortua non est, et expergiscitur ubi Athenienses piratae a quodam Therone ducti tumulum praedantur. A quibus rapta servaque facta Callirhoe ad Asiam Minorem aufertur, Miletum, ubi pulchritudo eam e solita fortuna servat. Advenit domum Dionysi (cuius nomen cum illo divino non confundendum), ditissimi hominis in urbe atque ministri Magni Regis Persarum. Chaereas autem mulierem vivam et absentem cognoscit ad eamque reperiendam proficiscitur. Deinde ambo multis aliis adversis occurrerunt, antequam rursus conveniunt.
Editiones et commentarii
[recensere | fontem recensere]- Editio princeps a Iohanne Iacobo Reiske et Iacobo Philippo d'Orville curata Amstelodami anno 1750 in lucem prodiit, versione Latina oranata: Charitonis Aphrodisiensis De Chaerea et Callirrhoe amatoriarum narrationum libri 8. Graece et Latine Iacobus Philippus d'Oruille publicauit animaduersionesque adiecit Iohannes Iacobus Reiske Latine vertit[8].
- Warren E. Blake, Charitonis Aphrodisiensis de Chaerea et Callirhoe amatoriaram narrationum libri octo, Oxonii, 1938 Recensio critica
- Georgius Molinié. Chariton, Le Roman de Chairéas et de Callirhoé, Collection des Universités de France (CUF), Paris, Les Belles Lettres, 1979. Recensio critica Altera recensio critica Tertia recensio critica
- Renata Roncali, Due nuovi testimoni per Caritone, Bari, 2002
- Bryan P. Reardon. Chariton, De Callirhoe narrationes amatoriae. (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana). München/Leipzig: K.G. Saur, 2004 Recensio critica
- Manuel Baumbach, Manuel Sanz Morales. Chariton von Aphrodisias, Kallirhoe : Kommentar zu den Büchern 1-4, Heidelbergae, 2021
Plura legere si cupis
[recensere | fontem recensere]- Jean Alvares, "Some Political and Ideological Dimensions of Chariton's "Chaireas and Callirhoe"", The Classical Journal, 2002: 113-144
- "Love, Loss, and Learning in Chariton's "Chaireas and Callirhoe"", The Classical World, 2002: 107-115
- Martine Bildé-Guerrin, «L’Ecriture du voyage dans les romans grecs (Le Roman de Chairéas et Callirhoé de Chariton d'Aphrodisias, Les Ephésiaques ou Habrocomès et Anthia de Xénophon d'Ephèse, Les Merveilles d’au-delà de Thulé d’Antonius Diogénès, Les Babyloniaques de Jamblique) », Rursus, 2007.
- Alain Billault, "De l'histoire au roman : Hermocrate de Syracuse", Revue des Études Grecques, 1989: 540-548
- Bernard Chevreux, "Le choix des noms de personnages grecs dans le roman de Chariton", ὁ λύχνος n° 165, iulius 2023.
- "À la base du roman de Chariton : un destin commun", ὁ λύχνος n° 169, november 2024.
- Sophie Couraud-Lalanne, "Récit d'un τελος ἐρωτικον : réflexions sur le statut des jeunes dans le roman de Chariton d'Aphrodisias", Revue des Études Grecques, 1998: 518-550
- Edmund P. Cueva, "Plutarch's Ariadne in Chariton's Chaereas and Callirhoe", The American Journal of Philology, 1996: 473-484
- Cécile Daude, "La rhétorique de Callirhoé au livre II du roman de Chariton" in Actes du colloque de Tours, 21-23 octobre 2004, 2006: 191-216
- Augustus Gasda, Quaestiones Charitoneae, Olesnae, 1860 LATINE
- Carine Hoffmann, «La conversation dans le roman grec (les romans de Chaireas et Callirhoé de Chariton d’Aphrodisias, les Ephésiaques de Xénophon d’Ephèse et Clitophon et Leucippè d’Achille Tatius d’Alexandrie) », Rursus, 2007
- Pierre Grimal, Romans grecs et latins, Bibliothèque de la Pléiade, 1958, p. 379-513.
- Nikoletta Kanavou, "A Husband is More Important Than a Child: The Ending of Chariton's "Callirhoe" Revisited", Mnemosyne, 2015: 937-955
- Dimitri Kasprzyk, "Parole, silence et mort : le complot des prétendants dans le roman de Chariton", Revue des Études Grecques, 2007: 87-106
- "La mer comme champ de bataille dans le roman de Chariton" in Lieux, décors et paysages de l’ancien roman des origines à Byzance, 2005: 179-201
- "Théron, pirate, conteur et narrateur dans le roman de Chariton, Chairéas et Callirhoé" in Les Personnages du roman grec. Actes du colloque de Tours, 18-20 novembre 1999, 2001: 149-164
- Marie Marcelle Jeannine Laplace, "Le Roman de Chariton et la tradition de l'éloquence et de la rhétorique: constitution d'un discours panégyrique", Rheinisches Museum für Philologie, 1997: 38-71
- "Les légendes troyennes dans le « Roman » de Chariton Chairéas et Callirhoé", Revue des Études Grecques , 1980: 83-125
- Marcel Meulder, "La Ruse dans le roman de Chariton: auteurs et victimes", Les Études classiques, 2014: 315-370.
- Antonios Demetrios Papanikolaou, Chariton-Studien: Untersuchungen zur Sprache und Chronologie der griechischen Romane, Göttingen, 1973 Recensio critica
- Ilaria Ramelli, "Caritone e la storiografia greca. Il 'tomanzo di Calliroe' come romanzo storico antico", ACME: Annali della Facoltà di lettere e filosofia dell'Università degli studi di Milano, 2002: 43-62.
- Patrick Robiano, "La Notion de τύχη dans Chariton et dans Héliodore", Revue des Études Grecques, 1984: 543-549
- "La scène de reconnaissance de Chariton, "Chéréas et Callirhoé"", Hermes, 2008: 426-437
- Élodie Romieux‑Brun, "Chairéas à la lumière d’Achille : Chariton lecteur d’Homère" in Roman grec et poésie. Dialogues des genres et nouveaux enjeux du poétique, Lugduni, MOM Editions, 2017: 179-192
- K. de Temmerman, "Blushing Beauty. Characterizing Blushes in Chariton's "Callirhoe"", Mnemosyne, 2007: 235-252
- Stefan Tilg, Chariton of Aphrodisias and the Invention of the Greek Love Novel, Oxonii, 2010 Nonnullae paginae apud Guglum librorum Recensio critica Altera recensio critica
- Stephen M. Trzaskoma, "Chariton and tragedy: reconsiderations and new evidence", The American Journal of Philology, 2010: 219-231
- Gonda Van Steen, "Destined to Be ? Tyche in Chariton's Chaereas and Callirhoe and in the Byzantine Romance of Kallimachos and Chrysorroi", L'Antiquité Classique: 1998: 203-211
Notae
[recensere | fontem recensere]- ↑ GUIDA Augusto, "Precisazioni su alcuni testimoni della fortuna di Caritone", in Prometheus. Rivista di studi classici, 31, 2005, p.138 (Italice)
- ↑ Manuscriptum ms.487 in Manus Online. (Italice)
- ↑ http://www.treccani.it/enciclopedia/caritone_(Enciclopedia-Italiana) (Italice)
- ↑ Robert D. Luginbill, "Chariton's Use of Thucydides' "History" in Introducing the Egyptian Revolt ("Chaireas and Callirhoe" 6.8)", Mnemosyne, 2000: 1-11
- ↑ Anno 411 cum in Asia Minore abesset exsilio damnatus est et anno 407 interficitur dum Syracusas frustra redire conatur. Sed verisimile scriptorem non tam accurate res dispexisse.
- ↑ Saturae I.134.
- ↑ Papanikolaou (1973) usque ad primum saec. a.C.n. opus repellebat.
- ↑ Editio altera Lipsiana, 1783.
Nexus interni
Nexus externi
[recensere | fontem recensere]- Textus Graecus cum Francogallica versione, in Hodoi Elektronikai (Graece, Francogallice)