Bucolica

Initium eclogae primae. (Folium 14 Codicis Vaticani Latini 3867, saec V.)

Bucolica (a Graeco βουκολικός 'pastoralis') est primum ex tribus Vergilii poetae maioribus operibus, inter annos fere 42 et 39 a.C.n. compositum. Bucolica ex decem constat poëmatibus pastoralibus, quae eclogae (Graece: ἐκλογή 'selectio') nuncupantur, ex quo fit, ut Bucolicorum libri etiam Eclogae appellentur. Vergilius in suis eclogis conscribendis Theocriteae artis bucolicae inflatu usus est, quamquam facere non potuit, quin etiam sui temporis rerum commutationes animadverteret.

Inter poëmata maxime innotuit ecloga quarta Asinio Pollioni dedicata, quae "modo nascentem" divinat puerum, qui hominibus auream sit restiturus aetatem. Christiani posteri credebant hoc ad Iesum Christum referri; itaque Vergilius a Tertulliano "anima naturaliter Christiana" dictus est. Qua re etiam Dantes Alagherius Vergilium in Divina Comoedia effinxit mystagogum, qui viatorem per infernum duceret.

Summa

• Ecloga I

In qua duo pastores inter se conloquuntur: Meliboeus, cui ager suus pascuus relinquendus est ob civiles discordias, et Tityrus, qui autem pascua sua tenere potest auxilio iuvenis cuiusdam divini, quem Romae viderat.

Haec ecloga (inter alias) allegorice legi potest: Tityrum cum Vergilio, iuvenem illum divinum cum Octaviano esse comparandum.

• Ecloga II

Hic historia pastoris Coridonis describitur: ille iuvinem Alexem adamat et pro eo canit, sed Corido non curatur.

• Eclogae III, VII et VIII

In his eclogis cantus pastorum sunt

• Ecloga IV

Hanc clarissimam omnium eclogarum esse puto, propter litteratos christianos. Vergilius narrat de nascituro puero, qui novam auream aetatem feret. Christiani litterati puerum Christum esse iudicaverunt. Nunc vero plerique eruditi homines arbitrantur poetam hyperbolica laudatione ad Asinii Pollionis, patroni sui, filium alludere. Nam haec ecloga Asinio dedicata est, ut et octava.

• Ecloga VI

Duo pastores senem Silenum dormientem in spelunca inveniunt. Quem sertis vinciunt et cogunt ad cantum. Magni Sileno hic ludus placet et sic suaviter canit ut et beluas arboresque maxima voluptate perfundat.

• Ecloga IX

Ut in ecloga prima, est hic colloquium inter duo pastores: Licida et Meres. Meres carminibus suis conatus est omnia sua servare sed non modo suus parvus ager alieno dandus est, verum etiam vitam suam in discrimen adduxit.

• Ecloga X

Dafnis (qui Cornelium Gallum effingit) tristissimus quod Licorides eum non amat. Amor describitur ut potentissus deus , cui nemo resistere potest.

"Omnia vincit Amor; et nos cedamus Amori" (Ecloga X, versus 69)

Nexus externus

• Bibliotheca Latina: Eclogae et cetera opera Vergiliana