Lingua Tschuvaschica

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Lingua Tschuvaschica
Чӑваш чӗлхи / Чӑвашла
Taxinomia:
lingua divisionis Bulgaricae familiae Turcicae (linguis Altaicis saepe tributae)
Locutores: 1 042 989 (in Russia anno 2010)
Sigla: 1 cv, 2 chv, 3 chv
Status publicus
Officialis Res publica Tschuvaschica Russiae
Privata Russia, Ucraina, Kazachstania, Uzbecia, Ruthenia Alba
Litterae: Litterae Tschuvaschicae
Scriptura: Cyrillica
Procuratio: Institutum publicum scientiarum humanitarium Tschuvaschicum
Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae

Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae

Thesaurus linguae Tschuvaschorum, vol. IV

Lingua Tschuvaschica[1] seu Tsuvasica[2] est lingua gentis Tschuvaschorum, ad gregem Bulgaricam familiae Turcicae pertinens.

Origo[recensere | fontem recensere]

Interdum separatio familiae Bulgaricae initium dissolutionis linguarum Turcicarum putatur[3]; alii familiam Bulgaricam tantum simplicitatis causa in familiam Turcicam inclusam esse putant et linguas Altaicas in tres familias, nempe Turcicam, Bulgaricam et Mongolicam, dividendas esse putant[4] Aliae linguae Bulgaricae lingua Bulgarorum antiquorum[5] et Chazarorum erant, ambae exstinctae. Lingua Tschuvaschica linguae Bulgaricae antiquae propinqua est.

Scriptura[recensere | fontem recensere]

Abecedarium Tschuvaschicum Cyrillicum quattuor litteras in abecedario Russico absentes habet:

  • Ӑ ӑ ( = [ ə ][6]),
  • Ӗ ӗ ( = [ ɘ ]),
  • Ҫ ҫ (= [ ɕ ]),
  • Ӳ ӳ ( = [ y ]).

Phonologia[recensere | fontem recensere]

Lingua Tschuvaschica rhotacismum et lambdacismum habet: r et l loco Turcicis communibus z et š stant. Consonantes mutae et surdae non distinguuntur nec palatalizatae et non-palatalizatae. O vocalis solum in vocabulis Russicae originis invenitur.

Morphologia[recensere | fontem recensere]

Lingua Tschuvaschica agglutinativa est. Solum nomina et verba certe distinguuntur; in grege nominum substantiva, adiectiva, numeralia et adverbia multa communia habent et omnia declinantur. Lingua Tschuvaschica octo casus habet:

Nomina animantia et inanima non differant, sed nomina ad homines pertinentia et caetera omnia in declinatione distinguuntur. Verbum quattuor modos, tria tempora, genera activum et causativum habet. Omnis forma verbi possibilitatem et impossibilitatem exprimere potest.

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Affinitas linguae Hungaricae cum linguis Fennicae originis grammatice..., p. 173; Elementa grammatices Tscheremissæ, p. iii; Nicolaus Ašmarin, Thesaurus Linguae Tschuvaschorum vol. I—XVII, Casano 1928—1937. Necnon Tschuwaschica, vide M.A. Castrén, De affixis personalibus linguarum Altaicarum: Dissertatio, p. 47; Guilelmi Schott de Lingua Tschuwaschorum, Berolini 1841.
  2. Acta linguistica Academiae Scientiarum Hungaricae, tomus XVIII, fasciculus 1-2, Budapestini, anno 1968 (pag. 27 fasciculi PDF).
  3. Дыбо, A. B. Хронология тюркских языков и лингвистические контакты ранних тюрков. Moscuae 2004. P. 766.
  4. Inguarus de Rachewiltz, Introduction to Altaic philology: Turkic, Mongolian, Manchu / Handbook of Oriental Studies = Handbuch der Orientalistik. Section 8, Central Asia; 20. Lugduni Batavorum, 2010, p. 7.
  5. De lingua Bulgarica hodierna Slavica nihil communis habet.
  6. Signa Abecedarii Phonetici Internationalis

De lingua Tschuvaschica[recensere | fontem recensere]

Nexus externi[recensere | fontem recensere]