Species culta tantum Bixa orellana e silvestri B. urucuranaWilld., in Amazonia endemica, domesticatam esse censetur.[4] Semina Bixae orellanae in locis archaeologicis reperiuntur Plum Piece insulae Sabae annis circiter 3650 a.p. frequentato,[5]Caral in Peruvia inter annos 3000 et 1800 a.p., apud Calima in Columbia inter annos 1310 et 700 a.p., in valle fluminis Peruaçu in Brasilia inter 1010 et 570 a.p. Verbum sensu "pigmentum Bixae orellanae" in protolingua Maya, anno circiter 2400 a.p. usitata, reconstructum est.[6]
↑J. R. Pagán–Jiménez, "Human–plant dynamics in the pre–colonial Antilles: A synthetic update" in W. F. Keegan, C. L. Hofman, R. R. Ramos, edd., The Oxford handbook of Caribbean archaeology (Novi Eboraci: Oxford University Press, 2013) pp. 391–406
↑C. H. Brown, "Development of agriculture in prehistoric Mesoamerica: the linguistic evidence" in J. E. Staller, M. D. Carrasco, edd., Pre–Columbian foodways: inter-disciplinary approaches to food, culture and markets in ancient Mesoamerica (Novi Eboraci: Springer, 2010) pp. 71–107; Rivera-Madrid et al. (2016)
1631: Antonius Colmenero de Ledesma, Curioso tratado de la naturaleza y calidad del chocolate. Matriti (Textus apud Google Books);Marcus Aurelius Severinus Tarsensis, interpr., Chocolata inda: opusculum de qualitate et natura chocolatae. Sevilla, 1644 p. 12
1742: Georgius Everhardus Rumphius, Herbarium Amboinense (Amstelaedami: Chanquion, 1741-1750) vol. 2 p. 79 et tab. 19; cf. E. D. Merrill, An Interpretation of Rumphius's Herbarium Amboinense. Manilae: Department of Agriculture and Natural Resources, Bureau of Science, 1917p. 376
1925: C. Kuntze, "Bixaceae: Orellana orellana, Orellana americana" in A. Engler, K. Prantl, edd., Die natürlichen Pflanzenfamilien 2a ed. vol. 21 (Lipsiae: Engelmann, 1925) p. 315