Oratio

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Haec pagina nondum stipula est. Oportet intra sex menses corrigatur. Etiam in minimis apud Vicipaediam paginis necesse est contineantur:

Titulus in primo exordio typis crassioribus repetitus
Comprehensio (200 vel plurium litterarum) quae rem apte describat
Nexus extra-Vicipaedianus (sive et fons bibliographicus) qui et titulum et rem ipsam satis corroboret
Nexus interni caerulei ex hac pagina et in hanc paginam ducentes; categoriae caeruleae (quibus absentibus formula {{Dubcat}} ponatur); pagina annexa apud Wikidata (aut formula {{Nexus absunt}})
Cetera hac encyclopaedia digna, velut descriptio (explicationes, historica, exempla); imago necnon titulus suffixus; ceteri nexus externi siqui utiles sint; bibliographia.

Interpretationes vernaculae

Vide etiam paginam discretivam: Oratio (discretiva)

Demosthenes orator Graecus celeberrimus.
Cicerō ōrātor Romanus celeberrimus.

Oratio est adlocutio sive contio voce audientibus proposita. Ars rhetorica orationem praecipit bene componendam et pronuntiandam; rhetor est qui artem docet; orator est qui didicit. Litteris antiquis orationes servantur "oratorum Atticorum decem", quorum Demosthenes celeberrimus est, et inter Romanos Ciceronis. Apud recentiores Oratio Gettysburgensis Abrahami Lincoln, praesidis Civitatum Foederatarum, commemoratur.

De historia classicae orātionis[recensere | fontem recensere]

Historicī sciunt originem orationis classicae ex antiqua Graecia esse. In urbibus Graecis, homines crediderunt orationem necessariam artem esse. Cives ipsi iverunt ad forum disputatum. Igitur ille, qui cīvis popularis vigere voluit, discere idoneas technicas rationes debuit. Primi magistri orationis, Sophistae appellati, multos artem pro pecunia docuerunt. Rhetorica autem schola secundum opinionem communem a Platōne constituta est. Sophistae crediderunt persuadere consessui gravius esse quam proferre veritatem rei. Plato contrarium putavit; crrdidit vrritatem summum bonum rhrtoricae propositorumque esse. Aristoteles etiam argumentum confirmāvit; auguratus est dialectates et orationēs in diversss msteriss similem voluntstem praestsre. Etiam trēs necessaria partes rhētoricae nōtāvit: ethos et pathos et logos. Ethos crēdibilis ōrātōris est, pathos māteria ōrāndī verbīs affectīs est, et logos ratiō logica argūmentī est. Dialectates artem comperiendī vēritātem in exemplīs ratiōnibus adsecūtae sunt, et ōrātiōnēs artem comperiendī vēritātem in exemplīs cīvitātibus adsecūtae sunt. Arte dīcendī in scholā publicā conditā, ōrātiō in Graeciā flōruit. Tam ars prospera facta est ut Romanī sibi hunc modum dīcendī pūblicī adsūmerent.

Ōrātiō in Republicā[recensere | fontem recensere]

Ōrātōrēs, sīcut Cicerō, māteriam certā fōrmulā exstraxit. Hōc studium rhētoricae in trēs partes dīvidī potuit: Grammatica, scrutatiō anteriōrum ōrātōrum (Romanōrum aut Graecōrum), Progymnasmata, condītiōnēs variārum fōrmārum dē ōrātiōne, et Dēclāmātiō, condītiō praesentiaque ōrātiōnis pūblicae simulātiōne modō. Grammatica docta est ut discipulus scientiam linguae aedificāret et ā māioribus technicās ratiōnēs disceret. Progymnasmata doctae sunt ut discipulus se sapientiam prōsae conderet. Dēclāmātiō docta est ut discipulus scientiā grammaticae progymnasmatōrumque uteretur ut novās ōrātiōnēs īnstruendās. Cicerō et aequaevī ōrātōrēs crēdidit magnum intellēctum philosophiae et sīmilium studiōrum ōrātiōnem mīrābile audītū esse, igitur in totā Romā Republicā studium līberālum artum in fōrmulā ōrātiōnis locāverunt. Cicerō etiam putāvit dūcendēs affectūs necesse esse ut totā fōrmulā rhētoricae conderetur.

Ōrātiō in Imperiō[recensere | fontem recensere]

Tempore Imperiī Romanī, ōrātiō in cīvitāte minuscula fuit; īnstrūmentum lūdī factum est. Autem ōrātōrēs etiam dē Acadēmicīs rebus scrīpserunt. Mārcus Fabius Quīntiliānus, Quintilian etiam appellata, volūmen Īnstitūtiō Ōrātōria scrīpsit, quod cōdex dē theoretica studiōque rhētoricae. Hōc opus etiam cursum studiōrum Quīntiliānī fuit; novī ōrātōrēs cōnsilium ā professoriō ōrātōre lēgere posserunt. In hōc opere, Quintilian quīnque gradūs argūmentōrum constituendōrum. Inventiō sibi nōmen āctiōnis inventae est. Ōrātōrī necesse est putāre cum gravī animō dē māteriā. Tum argūmentum ad gradum Dispositiōnis movet. Ōrātor incipit inventiōnēs suī argūmentī compōnere. Posteā, in Ēlocūtiōne, modō adhortātiōnis intellēctō, ōrātor vōcem argūmentī alit. In Memoria, ōrātor memoria argūmentī tenet, et scientiam dē rebus circum argūmentum quaevit ut quaestiōnibus respondeat. In terminalī gradū, Prōnūntiātiō, ōrātor gestōs vultūsque fingit. Cum haec fōrma contrōversiae ab Romanīs laudāta sit, tamen cōnsequentiae cultus non cōnsenserunt.

Ōrātiō nunc[recensere | fontem recensere]

Scholarēs et discipulī hanc fōrmam presentationis exercuerunt ad adventum Scientificī Modī, qui classicās technicās ratiōnēs rhētoricae vitāvit. Haec nova schola ōrātiōnēs edocendi sine affectīs verbīs laudāvit, quae brevia colloquia finxerunt quam classicae. Re factī, sīcut Winston Churchill et Franklinus Delano Roosevelt, ōrātōrēs quī mores ā māioribus conservarent, prominentes factī sunt.

Aetate interretis, ōrātiō ab multīs hominibus celebari potuit. Expromendere ex rete facile factu est, et hominēs ubiubi sint vidēre possunt. Optima praeconia breves ōrātiōnēs etiam appellentur; classicīs technicīs ratiōnibus rhētoricae utuntur ut attentionem consessūs capiant. Cum duo hominēs cyberspatio fabulentur, cursus nuntiorum tam celeris ut verbīs nuntiatīs clamationem esse videatur. Igitur ōrātiō non linguae sonitō circumscribitur, sed id scrībī potest.

Nexus interni