Extremorum verborum similis sonitus

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Mergefrom.svg
Suademus haec pagina ad Rima moveatur.
Sententiam tuam, quaesumus, profer in pagina disputationis.
English language
English
It is proposed to move this page to Rima. Please give your opinion on the talk page.

Extremorum verborum similis sonitus[1] est proprietas poësis plurium sermonum antiqui nostrique temporis, similitudo phonematum, saepe in extremis versibus. Similis est homoeoteleuto, quod verbum eodem significat graece. Etiam rhythmus appellari potest, sed hoc vocabulum ex antiquitate numerum vel tempus iteratum in musica poëticaque significare solet. De duabus significationibus Iohannes Iacobus Hofmannus scribit, "Sed Rhythmum malè vocamus in nostra Poësi syllabarum ad finem cuiusque versus in eundem sonum recidientium, καταλέψιν".[2]

In lingua Latina, quamquam singula exempla similia reperiri possunt (de quo confer homoeoteleuton), non erat proprietas poësis classici; tantum in scriptis Medii Aevi apparuit. Exemplum notissimum est sequentia liturgica Dies irae (similis sonitús litteris Italicis indicantur):

Dies irae dies illa,
Solvet saeclum in favilla:
Teste David cum Sibylla[3]
Quantus tremor est futurus,
Quando iudex est venturus,
Cuncta stricte discussurus! ...

Definitiones similis sonitus poëtici per linguas variant. In lingua Anglica, rhyme normalis creatur eodem sonitu vocalis finalis accentuatae et omnium sonorum sequentium, e.g. in carmine claro Edgari Allan Poe, quod similes sonitús et externos (in extremo versu) et internos (intra versum) habet:

Once upon a midnight dreary, while I pondered, weak and weary, (sonitus A, /ˈC ɪəri/, ubi C indicat quamlibet consonantem)
Over many a quaint and curious volume of forgotten lore— (sonitus B, /ˈC ɔər/)
While I nodded, nearly napping, suddenly there came a tapping, (sonitus C, /ˈC æpɪŋ/)
As of some one gently rapping, rapping at my chamber door. (C)
"'Tis some visiter," I muttered, "tapping at my chamber door— (C, B)
Only this and nothing more." (B)

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Cassell's Latin Dictionary, s.v. "rhyme".
  2. Hofmannus, Lexicon universale, t. 4, p. 65, s.v. "rhythmus".
  3. in Latinitate posteriori y eundem sonum habet atque i.