Lingua Moriori

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Dendroglyphum Moriorianum insularum Chathamensium.
Dendroglyphum Moriorianum insularum Chathamensium (1900).

Lingua Moriori est exstincta[1] lingua Malayo-Polynesia, cum Maoriana Novae Zelandiae artissime cognata, patriusque sermo gentis Moriorianae, indigenarum Insularum Chathamensium (Rekohu in eorum lingua), quae ad orientem versus Novae Zelandiae patent, in eius dicione iacentes.

Historia[recensere | fontem recensere]

Incursio ex Taranaki homines, culturam, et linguam Moriorianas magnopere affecit, solum 101 indigenis anno 1862 iam vivis,[2] paucioribusque lingua utentibus ante 1870.[3] Samuel Deighton, Magistratus Colens in insulis Chathamensibus ab 1873 ad 1891, breve verborum Moriorianorum vocabularium composuit, verbis paribus in linguis Maoriana et Anglica comparatis. Hoc vocabularium appendix Michaelis King Moriori: A People Rediscovered prolatum est.

Lingua pro The Feathers of Peace ('Pinnae pacis') restituta est, pellicula documentaria a Barry Barclay anno 2000 facta,[4] quae primum contactum Moriorianorum cum Pākehā et Māori recreavit.

Populus Moriorianus anno 2001, motui redintegrationis culturae interentes,? linguam redintegrare coeperunt, et datorum repositorum verborum Moriorianorum composuerunt.[5] Praeterea, POLLEX (Polynesian Lexicon Project Online), datorum repositorium verborum Morioriorum, in interrete inveni potest.[6]

Secundum Censum Novae Zelandiae 2006, 945 homines inter suas affinitates tribales nomen Moriorianum ponere elegerunt, contra 35 homines per censum 1901.[7]

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. "Maori: A language of New Zealand". 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition .
  2. Denise Davis & Māui Solomon (28 Oct 2008). "Moriori: The impact of new arrivals". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. NZ Ministry for Culture and Heritage .
  3. King, Michael (1989). Moriori: A People Rediscovered. Auckland: Viking. p. 136 
  4. "The Feathers of Peace (2000)" IMDb.
  5. Denise Davis & Māui Solomon (28 Oct 2008). "Moriori: The second dawn". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. NZ Ministry for Culture and Heritage .
  6. [1] Greenhill, S. J.; Clark, R. (2011). "POLLEX-Online: The Polynesian Lexicon Project Online". Oceanic Linguistics 50 (2): 551–559 .
  7. Denise Davis & Māui Solomon (28 Oct 2008). "Moriori: Facts and figures". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. NZ Ministry for Culture and Heritage .

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

  • Clark, Ross. 1994. Moriori and Maori: The Linguistic Evidence. In The origins of the First New Zealanders, ed. D. Sutton, 123–135. Aucopoli: Auckland University Press.
  • Galbraith, Sarah. A Grammar of the Moriori language.