Virent prata hiemata

Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.

Virent prata hiemata
Numerus	CB 151
Argumenta	amor
Lingua	lingua Latina mediaevalis
← Ich pin cheiser ane chroneSo wol dir, meine, wie du scheidest →

“Virent prata hiemata” est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero CLI reperitur.

Textus

1. Virent prata hiemata

tersa rabie,

florum data mundo grata

rident facie.

solis radio

nitent, albent, rubent, candent,

veris ritus iura pandent

ortu vario.

2. Aves dulci melodia

sonant garrule,

omni via voce pia

volant sedule,

et in nemore

frondes, flores et odores

sunt; ardescunt iuniores

hoc in tempore.

3. Congregatur, augmentatur

cetus iuvenum,

adunatur, colletatur

chorus virginum;

et sub tilia

ad choreas Venereas

salit mater, inter eas

sua filia.

4. Restat una, quam fortuna

dante veneror,

clarens luna oportuna,

ob quam vulneror

dans suspiria.

preelecta, simplex, recta

cordi meo est invecta

mutans tristia.

5. Quam dum cerno, de superno

puto vergere.

cuncta sperno, donec sterno

solam Venere.

hanc desidero

ulnis plecti et subnecti,

loco leto in secreto

si contigero.

Descriptio

Hoc carmen, in sectione amatoria codicis servatum, est hymnus vernalis qui renovationem naturae cum desiderio amoris coniungit. Poeta describit prata quae, hiemis rabie fugata, rursus virescunt et flores ridentes sub solis radiis ostendunt, dum aves dulci melodia nemora replent.

Argumentum progreditur ad vitam socialem, ubi iuvenes et virgines sub tilia ad choreas Venereas congregantur; in hoc laeto contextu, auctor unam puellam praefert, quam sicut lunam fulgentem veneratur. Carmen concluditur verbis eroticis, quibus poeta sperat se puellam in loco secreto amplexari posse, monstrans typicam goliardicam transitionem a laude naturae ad passionem personalem.

Investigatio palaeographica musica

Carmina in Codice Burano servata, scilicet Virent prata hiemata (CB 151) et Hebet sidus leti visus (CB 169), raram ac peculiarem structuram metricam praebent, quae cum strophis tertia et quarta carminis Germanici Muget ir a Walther von der Vogelweide compositi omnino congruit. Ex parte palaeographica, haec carmina ut exempla contrafacti investigantur, ubi textus Latinus super structuram melodicam iam exsistentem accommodatur. Analysis palaeographica non solum nexum cum traditione Germanica confirmat, sed etiam affinitatem cum cantione Gallica Gautier d'Espinal (Quant je voi l'erbe menue), in qua melodia servatur, demonstrare videtur. Quamvis notatione mensurabili in manuscriptis primariis careant, structura interna versuum octonariorum cum caesura (òoòo|òoòo) usum melodiae indicat, quae in puncto saltus tertiae vocem morari cogit.

Insuper, investigatio elementorum musicorum in his antiquis codicibus nonnullas quaestiones de auctoritate excitat. Quidam docti, sicut Ehrenthal et Wulstan, carmen Hebet sidus Petro Abaelardo attribuerunt propter metaphoram de nomine "Phebea" (quod ad Helios/Heloissam spectare videtur), sed paleographia metrica et diversitas modorum rhythmicorum inter haec carmina et opera Abaelardi certa dubitationem movent. Palaeographia musica docet rhythmum carminis, in fontibus Gallicis repertum, motum binarium sequi debere, ubi accentus interni verborum Latinorum cum saltibus melodicis congruunt. Haec congruentia inter textum Latinum et melodiam Gallicam vel Germanicam in manuscriptis sicut in codice Parisino (BN fr. 20050) et Bernensi (389) clare videtur, ubi melodiae distributio syllabica ac rhythmica eandem formam architectonicam sequitur.

Bibliographia

• Lehtonen, Th. M. S. (1995). Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy. Helsingiae: Societas Litterarum Finnicarum. ISBN 978-951-717-846-4

• Ostendere
• Recensere
• Historiam inspicere

Carmina Burana