Titus Labienus

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Wikidata-logo.svg Titus Labienus
Res apud Vicidata repertae:
Nativitas: 98 BCE;
Obitus: 17 Martii 45 BCE; Q20089083
Patria: Roma antiqua

Officium

Officium: Tribunus plebis, Praetor
Munus: military personnel, Politicus

Familia

In republica Romana Titus Labienus (natus Cinguli post 100 a.C.n., mortuus Mundae 45 a.C.n.) fuit vir militaris clarus, Caesaris primo fautor et legatus in bello Gallico, bello civili vero Pompeianus acerrimus qui usque ad mortem contra Caesarem pugnavit.

De tribunatu.[recensere | fontem recensere]

Anno 63 a.C.n. tribunus plebis fuit. Tum Caesaris inceptis inserviit : primo Gaium Rabirium perduellionis accusavit[1], quod anno 100 a.C.n. ex senatusconsulto ultimo fretus tribunum plebis Appuleium Saturninum necnon Labieni patruum Quintum Labienum, qui cum eo versabatur, necavisset. Quae accusatio, 36 annis post necem, non tam ad ultionem privatam spectabat quam magni momenti quaestionem in republica Romana proponebat : utrum liceret magistratibus ex senatusconsulto "ultimo" appellato cives Romanos necari iubere sine provocatione ad populum ? Optimates ita adfirmabant, populares negabant. Tum quidem Rabirius absolutus est, defendente Cicerone consule, cuius oratio adhuc exstat. Eodem anno Cicero et ipse senatusconsultum ultimum adversus Catilinae coniurationis conscios usurpavit ; quocirca quinque post annos a Clodio tribuno plebis in exsilium actus est.

In tribunatu suo Labienus legem de sacerdotiis quoque, instigante Caesare[2], tulit quae ius sacerdotum designandorum ab ipsis collegiis (augurum, pontificum, quindecimvirum...) a quibus antea cooptabantur, ad comitia tributa minora (17 tribus sorte ductas) transferebat, ex qua lege Caesar a populo eodem anno primo pontifex deinde pontifex maximus factus est. Eadem iusserat anno 104 a.C.n. lex Domitia de sacerdotiis[3] sed Sylla eam abrogaverat.

Item cum collega Tito Ampio per plebiscitum honores inusitatos absenti Gnaeo Pompeio tribuit, ut ludis circensibus corona aurea et omni cultu triumphantium uteretur, scaenicis autem praetexta coronaque aurea[4]. Tunc enim Caesar Pompei honoribus favebat quia partem popularis favoris quo ille imperator apud plebem fruebatur ad sese ita conversurum sperabat atque ipsum sibi consociare adversus optimates cupiebat.

Quamquam nulla mentio huius rei in antiquis monumentis invenitur, multi moderni eruditi putant anno 59 a.C.n.praetorem fuisse Labienum.

De Bello Gallico.[recensere | fontem recensere]

Ab anno 58 usque ad annum 50 a.C.n. legatus Caesaris in Gallia fuit, ubi victoriae Romanae multum contulit dum adversus Belgas, Morinos, Helvetios, Treviros pugnat ac praesertim anno 52 a.C.n., Caesare a Vercingetorige occupato, solus Senones ac Parisios rebellantes devicit. Equitatum maxime curabat. Primus inter legatos erat adeo ut Caesar, quotienscumque in Gallia Cisalpina hiemabat, Labienum legionibus in Gallia Transalpina remanentibus, tamquam legatum pro praetore, praeficiebat[5].

De Bello civili.[recensere | fontem recensere]

Initio vero belli civilis ad Pompeium et senatorias partes transiit[6], incertum qua de causa[7] : fortasse Caesar non satis gratus fuisse ei videbatur, vel quia rempublicam Romanam ad arbitrium unius hominis redactam esse aspernabatur. De qua defectione nihil scripsit Caesar in Commentariis ; e contrario Labieni adventum Pompeiani ac optimates laetantes celebravere. Pompeio ad Pharsalum proelio (48 a.C.n.) adfuit, post cladem primum Corcyram apud Catonem[8] deinde in Africam traiecit ubi unus e ducibus Pompeiani exercitus fuit (46 a.C.n.)[9]. Postremo post fugam ex Africa in Hispaniam Mundae quoque pugnavit, ubi die 17 martii 45 a.C.n. periit. In quo proelio iniqua Fortuna usus est et infelix fuit : nam cum diu aequo Marte pugnatum esset, Mauretanus Bogud media pugna castra Pompeiana adoriri constituit ; tum Labienus nonnullas centurias secum subducere voluit ad castra tuenda : sed milites qui iuxta pugnabant fugere eum putaverunt atque pedem referre coeperunt nec impetum hostium sustinuerunt. Qui error initium Caesarianae vicoriae fuisse dicitur. Proelio confecto caput eius Caesari adlata est. Filius, Quintus Labienus, adversus Caesarianos et triumviros pugnare perstitit.

Fontes.[recensere | fontem recensere]

Si vis plura legere[recensere | fontem recensere]

  • Gulielmus Tyrrell, "Labienus' Departure from Caesar in January 49 B.C.", Historia, 1972(21) : 224-40
  • G. Wylie, « Why Did Labienus Defect from Caesar in 49 B.C. ? », Ancient History Bulletin 1989(3) : 123-127.

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Suet., Div. Iul. XII. Dio Cassius XXXVII,26.
  2. Suet., Div. Iul. XIII
  3. Suet. Nero II.1. Dio Cassius XXXVII,37.
  4. Vell. Pat. II,40.4. Cf. Dio Cassius XXXVII,21.4.
  5. Dio Cassius 41.4.
  6. Dio Cassius 41.4. BG VIII.52.
  7. Variae coniecturae de huius defectionis causis tam a modernis quam ab antiquis historicis prolatae sunt.
  8. Dio Cassius 42.10
  9. Dio Cassius 43.2 et 4.

Nexus externi[recensere | fontem recensere]