Testamentum sancti Francisci

Testamentum sancti Francisci est scriptum spiritale quod Franciscus Assisiensis, paulo ante mortem sub autumnum anni 1226, dictavit.^[1]Hoc documentum maximi momenti habetur ad eius iter religiosum propositumque christianum cognoscendum, necnon ad identitatem Ordinis Fratrum Minorum definiendam.^[2]Ut ipse Franciscus asseverat, Testamentum non est nova regula putanda, sed potius memoria, monitio et exhortatio, qua fratres ad Regulam fidelius servandam et ad vitam secundum Evangelium degendam iuvantur.^[3]

Contextus historicus

Franciscus Testamentum ultimis vitae mensibus dictavit, cum iam munere regendi intra fraternitatem careret.^[4]Scriptum non solum fratribus aequalibus, sed etiam posteris destinatur, ut primigenius motus Franciscani spiritus servetur.^[5]Documentum speciem praebet legati spiritalis potius quam textus iuridici, eo consilio scriptum ut Regulae perpetuo addatur.^[6]

Argumentum

Franciscus in Testamento conversionem suam opus divinae gratiae esse memorat.^[7]Occursum cum leprosis momentum dicit mutationis suae, quo id quod antea amarum videbatur in dulcedinem animi et corporis conversum est. Haec experientia eum impulit ut «exiret de saeculo» et vitam secundum Evangelii praecepta institueret.^[8]

Textus summam oboedientiam erga Ecclesiam Catholicam sacerdotesque exprimit.^[9]Franciscus asseverat se presbyteros ut dominos venerari, etiam si pauperes vel peccatores sint, propter eorum munus sacramentale. In medio omnium ponitur Eucharistia: Franciscus enim fatetur se Filium Dei in hoc mundo corporaliter non cernere, nisi in sanctissimo corpore et sanguine eius.^[10]Haec fides eucharistica fundamentum est reverentiae erga sacerdotes et verba sacra.^[11]

Franciscus deinde fratrum adventum donum Dei fuisse memorat, nemine sibi monstrante quomodo viveret.^[12]Altissimus ipse ei revelavit vitam «secundum formam sancti Evangelii» ducendam esse.^[13]Vita Franciscana paupertate, peregrinatione et labore manuum signatur; fratres enim in mundo debent esse sicut «advenae et peregrini».^[14]Labor non ad pecuniam quaerendam, sed ad exemplum praebendum spectat; ubi vero fructus laboris deficit, fratribus ad eleemosynam recurrendum est, quae «mensa Domini» appellatur.^[15]

Testamentum oboedientiam erga ministrum generalem et custodes atque officium divinum secundum Regulam servandum urget.^[16]Franciscus de erroribus liturgicis vel doctrinalibus sollicitus, severas normas statuit contra fratres «non catholicos», qui auctoritatibus ordinis vel cardinali protectori tradendi sunt.^[17]

Denique Franciscus confirmat hoc scriptum non esse novam regulam, sed potius memoriam, monitionem et exhortationem ad Regulam melius servandam.^[18]Prohibet ne glossae vel interpretationes verbis suis addantur, iubetque ut hoc Testamentum una cum Regula in capitulis semper legatur.^[19]

Testamentum Senense

Testamentum parvum, etiam Senense appellatum, sanctus Franciscus fratri Benedicto verno tempore anni 1226 dictavit, cum gravi morbo laboraret. In hoc scripto tria praecipue monita fratribus reliquit: de amore fraterno, de sancta paupertate servanda, et de oboedientia erga Ecclesiae praelatos. Caritas fraterna in fratribus accipiendis et condonandis vertitur; paupertas in rerum abnegatione et humilium consortio; oboedientia denique in fidelitate erga clerum, etiam inter difficultates morales, sine iudicio sed cum humilitate servanda. Hoc breve scriptum summam praebet vitae ac propositi Franciscani extremis vitae mensibus. Formula:Cita web</ref>

Momentum et interpretatio

Testamentum, quamvis Franciscus ipse neget id vim legis habere, momentum prope normativum possidet.^[20]Auctoritas eius ex suprema conditoris voluntate oritur, qui voluit ut hoc scriptum semper Regulae adiungeretur.^[21]Rerum gestarum scriptores hoc legatum "hereditatem difficilem" dixerunt, cum summam paupertatem et rigidam orthodoxiam Romanam postulet.^[22]

Bulla Quo elongati (anno 1230) confirmavit Testamentum non esse praeceptivum, sed solam Regulam bullatam anni 1223 obligatoriam manere. In hac Regula conscribenda Hugolinus Ostiensis multum potuit, ut ordo iam non parva communitas sed institutum universale fieret, per Cardinalem protectorem Ecclesiae Romanae vinctum. Anno 1228, postquam Franciscus bulla Mira circa nos in sanctorum numerum relatus est, Clara Privilegium paupertatis obtinuit; ita sancta propositum paupertatis contra conatus Hugolini et Gregorii IX defendit, Francisci mentem servans. ^[23]

Bibliographia

Merlo, Grado Ioannes, red. (2016). Il Testamento di frate Francesco: ricordo, ammonizione, esortazione. Mediolani

Notae

↑ Merlo, 2016, p=6
↑ Merlo, 2016, p=6
↑ Merlo, 2016, p=12}}
↑ Merlo, 2016, p=12
↑ Merlo, 2016, p=6
↑ Merlo, 2016, p=6, 12}}
↑ Merlo, 2016, p=6
↑ Merlo, 2016, p=6}}
↑ Merlo, 2016, p=6–7
↑ Merlo, 2016, p=7
↑ Merlo, 2016, p=7–8}}
↑ Merlo, 2016, p=8
↑ Merlo, 2016, p=8
↑ Merlo, 2016, p=9–10
↑ Merlo, 2016, p=10}}
↑ Merlo, 2016, p=10–11
↑ Merlo, 2016, p=11–12}}
↑ Merlo, 2016, p=12
↑ Merlo, 2016, p=12–13}}
↑ Merlo, 2016, p=12
↑ Merlo, 2016, p=12–13
↑ Merlo, 2016, p=12–13}}
↑ "Formula:Citation error"

[1] Merlo, 2016, p=6

[2] Merlo, 2016, p=6

[3] Merlo, 2016, p=12}}

[4] Merlo, 2016, p=12

[5] Merlo, 2016, p=6

[6] Merlo, 2016, p=6, 12}}

[7] Merlo, 2016, p=6

[8] Merlo, 2016, p=6}}

[9] Merlo, 2016, p=6–7

[10] Merlo, 2016, p=7

[11] Merlo, 2016, p=7–8}}

[12] Merlo, 2016, p=8

[13] Merlo, 2016, p=8

[14] Merlo, 2016, p=9–10

[15] Merlo, 2016, p=10}}

[16] Merlo, 2016, p=10–11

[17] Merlo, 2016, p=11–12}}

[18] Merlo, 2016, p=12

[19] Merlo, 2016, p=12–13}}

[20] Merlo, 2016, p=12

[21] Merlo, 2016, p=12–13

[22] Merlo, 2016, p=12–13}}

[23] "Formula:Citation error"

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]