Quantum redactiones paginae "Carabachia Superior" differant

Jump to navigation Jump to search
Summarium vacuum
m (Andrew Dalby movit paginam Res Publica Carabachiae Superioris ad Carabachia Superior: simplicius; sed de nomine incerti sumus, nisi fallor)
Die [[10 Decembris]] [[1991]], dum [[Unio Sovietica]] collababatur, [[referendum]] in [[Regio Autonoma Carabachiae Superioris|Regione Autonoma Carabachiae Superioris]] et in vicina regione [[Sahumiania]] ([[Armeniace]] Շահումյան) effectum est, cuius resultatio [[libertas|declaratio libertatis]] ex [[Atropatene (res publica)|Atropatena]] et formatio Reipublicae Carabachiae Superioris fuit. Pagus sine agnitione ex ulla [[organizatio]]ne internationali aut pago, [[Armenia]] comprehensa, permanet.
 
Ex anni [[1994]] [[ecechiriaEcechiria]], pleraque Carabachiae Superioris pars et varias [[Atropatene (res publica)|Atropatenicae]] regiones circumdantes sub coniuncto [[Armenia]]carum copiarum et Virum Armatarum Anocarabacharum dominio permanent. [[Armenia]]cae et [[Atropatene (res publica)|Atropatenicae]] gubernationum repraesentantes de pace conditiones tentaverunt, mediante [[Circulus Minscensis|Circulo Minscensi]].
 
==Etymologia==
Sub [[Unio Sovietica|regimine Sovietico]], respublica autonomica [[Russice]] Нагорный Карабах appellata est, ubi Нагорный "superiorem" sive "[[mons|montanum]]" significat. Nec [[Armenia]] nec [[Atropatene (res publica)|Atropatene]] hac denominatione hodie utuntur.
 
InNomen praesenti linguishodiernis reipublicae, nomen[[lingua|linguis]] est crebro ''Montanae (sive Superioris) Carabachiae'' sive ''Horti Nigri Montani'' translatio:
* [[Armenia]]ce Լեռնային Ղարաբաղ
* [[Russice]] Нагорный Карабах
* [[Atropatenice]] ''Dağlıq'' sive ''Yuxarı Qarabağ''
 
[[Armenia]]ci item [[regio]]nem cum nomine Արցախ, [ɑɾˈtsʰɑχ] pronuntiato, designant, relato ad decimam [[Regnum Armeniacum|Regni Armeniaci]] provinciam, quod per aliquod temporis integratum est in [[Albania (Caucasus)|Albaniam Caucasicam]] ([[Armeniace]] Աղվանք, [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] Ἀλβανία). Dum [[Urărtu]]enses inscriptiones (inter [[saeculum 9 a.C.n.|saecula IXnonum]] et [[saeculum 7 a.C.n.|VIIseptimum a.C.n.]]) eidem regioni nomen '' Urtekhini'' evocant, e quo creditur ortum esse [[lingua Graeca antiqua|antiquum Graecum]] nomen Ὀρχιστηνή, e quod vicissim ortum est [[lingua Latina|linguae Latinae]] aliud nomen Carabachiae Superioris, Orchistene.
 
==Historia==
===Antiquitas===
[[Fasciculus:Amaras-vank.jpg|thumb|left|[[Monasterium Amaras]].]]
Eius[[Regio]] valde [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo VIII a.C.n.]] exeunte in [[Urărtu]] integrata est. originariiPrimi incolae, ab [[indigena|autochthonibus]] et [[nomas|nomadicis]] [[tribus|tribibustribubus]] quibus [[Armenia]]cum elementum se iunxit constituticonstitutis, sunt integrati<!--?--> ad [[Regnum Armeniacum]] ([[Armeniace]] Մեծ Հայք), seu [[dynastia Orontida|Orontida]] epocha [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo quarto a.C.n.]], seu [[Dynastia Artaxiada|Artaxiada]] epocha [[saeculum 2 a.C.n.|saeculo secundo a.C.n.]]. In sinu huius regni, haec regio in [[historia|historicam]] [[provincia]]m [[Orchistene|Orchistenam]] ([[Armeniace]] Արցախ) comprehensa est. Urbs [[Tigranopolis (Orchistene)|Tigranopolis]] ibi condita est epocha [[Dynastia Artaxiada|Artaxiada]].
Regio valde [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo VIII a.C.n.]] exeunte in [[Urărtu]] integrata est.
 
Eius originarii incolae, ab [[indigena|autochthonibus]] et [[nomas|nomadicis]] [[tribus|tribibus]] quibus [[Armenia]]cum elementum se iunxit constituti, sunt integrati ad [[Regnum Armeniacum]] ([[Armeniace]] Մեծ Հայք), seu [[dynastia Orontida|Orontida]] epocha [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo quarto a.C.n.]], seu [[Dynastia Artaxiada|Artaxiada]] epocha [[saeculum 2 a.C.n.|saeculo secundo a.C.n.]]. In sinu huius regni, haec regio in [[historia|historicam]] [[provincia]]m [[Orchistene|Orchistenam]] ([[Armeniace]] Արցախ) comprehensa est. Urbs [[Tigranopolis (Orchistene)|Tigranopolis]] ibi condita est epocha [[Dynastia Artaxiada|Artaxiada]].
 
Anno [[387]] [[Imperium Romanum]] et [[Sassanidae|Imperium Sassanidicum]] foedus pacis conclusere, quod attribuit unicuique Armeniae partem. In hoc contextu,{{dubsig}} [[Orchistene]] et [[Otena]] ([[Armeniace]] Ուտիք) in [[Albania (Caucasus)|Albaniam Caucasicam]] ([[Armeniace]] Աղվանք, [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] Ἀλβανία), [[Sassanidae|Sassanidarum]] sociam, integratae sunt, quamvis sit possibile Orchistenam [[Albania (Caucasus)|Albaniae]] non iunctam esse usque ad [[451]]. Eadem epocha, armenizationis processus finitus est, cum nullum haud Armeniacum elementum ammodo{{dubsig}} identificabile{{dubsig}} non esset. Parallele,{{dubsig}} regio [[Christianismus|Christianismum]] efflorescere vidit, agente [[Ecclesia Apostolica Armeniaca]] et praesertim [[Sanctus Mesrobus Mashtots|Mesrobo Mashtots]] ([[Armeniace]] Մեսրոպ Մաշտոց), qui sic [[Monasterium Amaras|Monasterii Amarae]] ([[Armeniace]] Ամարաս) primam Armeniacam [[schola]]m aperuit.
===Bellum et status praesens===
[[Fasciculus:Tank memorial Stepanakert.jpg|thumb|left|Monumentum commemorativum ([[autocurrus armatus]] [[T-72]]) prope [[Asceran]] ([[Armeniace]] Ասկերան et [[Atropatenice]] ''Əsgəran'').]]
[[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] collapsa anno [[1991]], [[libertas|libertatem]] [[Atropatene (res publica)|Atropatenēs]] et [[Armenia]]e de facto provocavit. Hac occasione, Orchistēnē etiam suam libertatem die [[2 Septembris]] [[1991]] post [[referendum]] proclamavit, quod [[Atropatene (res publica)|Atropatenen]] ut eius statutum autonomiae sublatum sit adduxit. Ad denuo suscipendum dominium super Orchistēna, [[Baku]]enses auctoritates copias in Orchistēnēn misere. Inter [[1990]] et [[1992]], catastrophē humanitaria post obsidionem ab [[Atropatene (res publica)|Atropatena]] impositam accidit. Armeniaci se comparavere ad se defendendos et, [[Armenia]] iuvante, Orchistēnēs incolae [[Atropatene (res publica)|Atropatenicos]] propulsaverunt. Conflictus inter Armeniacos et Atropatenicos numerosasmultas victimas causaverecausaverunt, etmultasque accideretrucidationes numerosae trucidationesacciderunt.
 
Hic status et ut Vires Armatae Orchistēnēs ([[Armeniace]] Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Պաշտպանության Բանակ) [[Atropatene (res publica)|Atropatenici]] territorii districtus caperent adduxit [[Concilium Salutis|Concilium Salutis Consociationis Nationum]] ut adoptaret quattuor resolutiones anno [[1993]].
 
===Clima===
[[Clima]] mite temperatumque est. Media [[temperatura]] 11&nbsp;°C est quae quotannis inter 22&nbsp;°C [[Iulius|Iulio]] et -1&nbsp;°C [[Ianuarius|Ianuario]] fluctuat. Media [[praecipitatio]] 70 [[centimetrum|centimetra]] in aliquibus regionibus attingere potest et [[nebula]] est circiter 100 dierumdies proper annoannum.
 
===Flora===
 
==Civilitas==
 
Orchistēnē [[democratia]] [[praeses|praesidialis]] est. [[Potestas exsecutiva]] penes [[praeses|praesidem]] est, qui [[primus minister|primum ministrum]] nominat et missum facit. [[Conventus Nationalis Orchistēnēs]] ([[Armeniace]] ԼՂՀ Ազգային ժողով) unicamerale [[parlamentum]] est. Quod triginta tres membra quinquenni perihodo{{dubsig}} electa habet. Praesens praeses [[Baco Sahakian]] est. Proxima praesidialia [[comitia]] die [[19 Iulii]] [[2012]] habita sunt.
 
Comitia autem ab internationali communitate praesertim ob actiones contra [[lex|leges]] damnaverunt. [[Unio Europaea]], [[OSCE]] et [[GUAM Consociatio Evolutionis Democraticae et Oeconomicae|GUAM]] referendum reiecere. [[Unio Europaea]] se "referendum constitutionale evenisse scire" nuntiavit, sed solum pactam decisionem inter [[Atropatene (res publica)|Atropatenen]] et [[ethnos|ethnice]] Armeniacos ad perennem solutionem adducere posse reiteravit. Secundum [[Secretarius Generalis Consilii Europae|Secretarii Generalis]] [[Consilium Europae|Consilii Europae]] [[Theodoricus Davis (politicus)|Theodorici Davis]] verba, comitia "non agnoscentur . . . et nulla consequentia igitur est."
 
Affirmatione, organozationis [[OSCE]] praeses in munere [[Carolus De Gucht]] comitia potentialiter nociva processui in cursu arbitrii de conflictu nominavit, quem, dixit, "visibilem progressum" ostendisse et in "fausta commissura" esse. Hic eventus etiam a [[Turcia]] impugnatus est, quae traditionaliter [[Atropatene (res publica)|Atropatenae]] favet propter ethnice Turcicas radices et propter historicas tensiones<!--?--> cum [[Armenia]].
 
===Rationes externae et agnitio internationalis===
Orchistēnēs [[libertas]], die [[2 Septembris]] [[1991]] proclamata, ab internationali communitate non agnita est, exceptis [[Abascia]], [[Alania Meridionalis|Alania Meridionali]] et [[Transtyria]].
 
Praeterea, [[Domus Repraesentatium Rhodensis Insulae|Domus Repraesentatium]] [[Rhodensis Insula]]e die [[17 Maii]] [[2012]] resolutionem ut [[Praesides Civitatum Foederatarum Americae|Praeses]] et [[Congressus Civitatum Foederatarum Americae|Congressus]] [[Statunitensis|Statunitenses]] hanc libertatem agnoscerent postulantem adoptavitascivit. Quam secuta est [[Domus Repraesentantium Massachusetta|Domus Repraesentantium]] [[Massachusetta]]e die [[6 Augusti]] [[2012]].
 
Agnitionis quaestio etiam in [[Uraquaria]] examinatur.
==Res militares==
[[Fasciculus:Army NKR.jpg|200px|thumb|[[Exercitus Defensionis Orchistēnēs]] umeri insigne.]]
[[Exercitus Defensionis Orchistēnēs]] ([[Armeniace]] Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ինքնապաշտպանության բանակ) officialiter die [[9 Maii]] [[1992]] statutus est, velut defensio contra [[Atropatene (res publica)|Atropatenen]]. Bene successit in pugnando contra Atropatenicum exercitum usque ad [[ecechiria]]m diei [[12 Maii]] [[1994]]. In praesenti Exercitus Defensionis Orchistēnēs in circiter 18 &thinsp;000 et 20 &thinsp;000 officiariorum et militum consistit. Nihilominus, solum 8 500 Orchistenicorum civium ut Exercitus Defensionis Orchistēnēs milites merent; aliqui 10 &thinsp;000 ex [[Armenia]] orti sunt. Sunt etiam inter 177 et 316 [[autocurrus armatus|autocurruum armatorum]], inter 256 et 324 vehiculorum proelii et inter 291 et 322 manuballistarum et [[mortarium (arma)|mortariorum]]. [[Armenia]] [[arma]] et alias militares necessitates Orchistenae praebet. Complura Exercitus Armeniaci [[tagma]]ta directe in Orchistenica zona super capto Atropatenico territorio distendunt.
 
Exercitus Defensionis Orchistēnēs [[Proelium Susae]] anno [[1992]] pugnavit, quod [[Andron Lasinensis|Andronis Lasinensis]] ([[Armeniace]] Լաչինի միջանցք) aperturam inter [[Armenia|Rempublicam Armeniacam]] ac Orchistēnēn anno [[1992]] et [[Marthapolitania|Marthapolitanae]] primae aciei defensionem inter [[1992]] et [[1994]] involvebatimplicabat.
 
===Minae terrestris===
 
==Divisiones administrativae==
[[Fasciculus:BergachtigK123.jpg|200px|thumb|Reipublicae Orchistenicae tabula suas provincias indicans.<br: />1:, [[Sahumiania]],; 2:, [[Marthapolitania]],<br; />3:, [[Provincia Asceranensis|Asceran]],; 4:, [[Martunipolitania]],; 5:, [[Provincia Hadrutensis|Hadrutum]],<br; />6:, [[Susa (provincia)|Susa]],; 7:, [[Quasatagia]].<br />[[Stephanopolis (Carabachia Superior)|Stephanopolis]] non ostenditur.]]
 
Respublica Orchistēnēs octo divisiones administrativas habet. Inter cuius territoria sunt antiquae [[Regio Autonomica Carabachiae Superioris|regionis Autonomae Carabachiae Superioris]] (RACS) [[districtus]] quinque, districtus [[Sahumiania]] in [[Atropatene (res publica)|Republica Socialistica Sovietica Atropatenica]] quae penes [[Atropatene (res publica)|Atropatenen]] et districtus septem circum antiquum OACS qui penes Reipublicae Orchistēnēs vires.
 
Post Reipublicae Orchistēnēs declarationem libertatis, Atropatenica gubernatio OACS<!--?--> dissolvit et districtus pro eo creavit. Proinde, aliquae Reipublicae Orchistēnēs divisiones ad Atropatenicos [[districtus]] correspondent, dum aliae dissimiles fines habent. Comparativa praesentium Reipublicae Orchistēnēs divisionum et correspondentium Atropatenicorum districtuum tabula inferius est:
 
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
[[Vexillum|Vexillum nationale]] ortum est ex [[Armenia]]co vexillo cum [[albus|albo]] schemate adito. Regionis incolas et [[Armenia]]cam hereditatem et Orchistēnēn [[Armenia]]cam [[inclavatura]]m symbolizat. Schema etiam [[Armenia]]corum [[tapetum|tapetorum]] schematibus simile est.
 
[[Insigne]] in [[corona]]ta [[aquila]] consistit. In cuius pectore [[scutellum]] cum panoramate [[cordillera]]e super Orchistenico vexillo verticaliter disposito est. Super quo sunt duo capita petrea;: "Avus et Avia" ([[Armeniace]] Տատիկ և Պապիկ) monumenti "[[Nos Sumus Nostri Montes]]" ([[Armeniace]] Մենք ենք մեր սարերը) in [[Stephanopolis (Carabachia Superior)|Stephanopoli]], Orchistēnēs [[caput (urbs)|caput]]. Aquila ungulis varios [[ager|agrarios]] fructus, velut [[triticum]] et [[uva]]s prehendit. Imago circulari taenia cum inscriptione [[Armeniace]] dicente "Respublica Orchistēnēs Carabachiae Superioris" completur.
 
==Demographia==
[[Fasciculus:Stepanakert-road-P1003102.JPG|thumb|Praecipua via lata [[Stephanopolis (Carabachia Superior)|Stephanopoleōs]], Orchistēnici [[caput (urbs)|capitis]].]]
Anno [[2002]] [[numerus incolarum]] Anocarabachicorum 145&thinsp;000 erat, quorum 95 centesimae Armeniaci [[ethnos|ethnous]] et 5 centesimae aliorum ethnōn sunt. [[Martius|Martio]] [[2007]], localisloci gubernatio suum numerum incolarum 138&thinsp; 000 crevisse nuntiavit. Annuus index natalium relatus est inter 2200 et 2300 pro anno, incrementum circiter 1500 anno [[1999]]. Ex [[OSCE]] relatio, [[Martius|Martio]] [[2011]] emissa, numerum incolarum in "septem territoriis circum Orchistēnēn captis" 14&thinsp;000 esse aestimat et "non fuisse significativum incolarum incrementum e [[2005]]" asserit. Usque ad [[2000]], solida nationis migratio negativa erat. Primo anni [[2007]] dimidio, 1010 natalia et 659 mortes relata sunt, cum solida emigratione 27. Secundum aetatis circulos: 15&thinsp;700 (0–6), 25&thinsp;200 (7–17) 75&thinsp;800 (18–59), et 21&thinsp;000 (60+). Numerus incolarum pro [[provincia]] est secundum tabulam inferiorem:
 
Ex [[OSCE]] relatio, [[Martius|Martio]] [[2011]] emissa, numerum incolarum in "septem territoriis circum Orchistēnēn captis" 14&thinsp;000 esse aestimat et "non fuisse significativum incolarum incrementum e [[2005]]" asserit.
 
Usque ad [[2000]], solida nationis migratio negativa erat. Primo anni [[2007]] dimidio, 1 010 natalia et 659 mortes relata sunt, cum solida emigratione 27.
 
Secundum aetatis circulos: 15&thinsp;700 (0–6), 25&thinsp;200 (7–17) 75&thinsp;800 (18–59), et 21&thinsp;000 (60+).
 
Numerus incolarum pro [[provincia]] est secundum tabulam inferiorem:
 
{| class="wikitable"
 
===Linguae===
E sua [[libertas|libertate]] anno [[1991]], [[lingua Armeniaca]] erat [[de facto]] unica [[lingua publica]] in Republica Orchistena adhibitaadhibetur, sed ex vigente Constitutione Reipublicae Orchistenes [[December|Decembre]] [[2007]], etiam [[de iure]] est. Attamen [[Constitutio]] suo articulo 15º omnium linguarum usum statuit quae usitatae sunt inter incolas. Aliae huius zonae linguae [[lingua Atropatenica|Atropatenica]] et [[lingua Curdica|Curdica]] sunt.
 
=== Religio ===
[[Fasciculus:Gandzasar2.jpg|thumb|[[Monasterium Montis Thesauri|Cathedralis Montis Thesauri]].]]
[[Fasciculus:Ghazanchetsots Double Rainbow.jpg|thumb|[[Cathedralis Christi Salvatoris (Susa)|Cathedralis Christi Salvatoris]].]]
Sursum in colle e [[cathedralis|cathedrali]] [[Susa (Atropatene)|Susae]] [[Ecclesia Viridis]] ([[Armeniace]] Եկեղեցի), anno [[1847]] aedificata, est.
 
[[Monasterium Amaras]] ([[Armeniace]] Ամարաս վանք),[[saeculum 4|saeculi IVquarti]], [[monasterium]] a primo Armeniaco sancto, Sancto Gregorio Illuminatore, conditum erat, qui [[Armenia]]m, in mundo primam Christianam civitatem anno [[301]], baptizavit. Amaras primam scholam hospitio accepit ubi [[Sanctus Mesrobus Mashtots]], [[Abecedarium Armeniacum|abecedarii Armeniaci]] inventor, hanc novam scripturam alumnos [[saeculum 5|saeculo Vquinto]] docuit. [[Monasterium Amaras]] in [[provincia]] [[Martunipolitania]], districtu [[Martunitopia]], est.
 
[[Monasterium Tsitsernavancense]] ([[Armeniace]]: Ծիծեռնավանք), [[saeculum 4|saeculi IV]], optime praeservatum Armeniacae [[basilica]]e exemplum cum tribus navibus est. Monasterium in [[provincia]] [[Quasatagia]] est.
[[Azat Artsakh]] [[diarium]] publicum in Republica Orchistēna est.
 
===Artes athleticae==
[[Artes athleticae]] in Republica Orchistēna a Ministerio Orchistenico Culturae et Iuventutis ordinantur. [[Pediludium]] populo gratissimum in Orchistena manet. [[Stephanopolis (Carabachia Superior)|Stephanopolis]] bene constructum pedilusorium stadium habet. Novo [[decennium 200|decennio 200]], Orchistenicae turmae aliquas [[Armenia]]cas ligas{{dubsig}} in [[Armenia|Republica Armeniaca]] participare coeperunt. Etiam curae sunt aliae artes athleticas, inter quas [[canistriludium]] et [[follis volatilis]]. [[Velificatio]] in [[Marthapolitania]] colitur. Orchistenici gymnici etiam cum repraesentativis turmis athletisque [[Ludi Panarmeniaci|Ludos Panarmeniacos]] ([[Armeniace]] Համահայկական խաղեր), [[Armenia]]co [[caput (urbs)|capite]] [[Erevanum|Erevani]] organizatos, participant.
[[Artes athleticae]] in Republica Orchistēna a Ministerio Orchistenico Culturae et Iuventutis ordinantur.
 
[[Pediludium]] populo gratissimum in Orchistena manet. [[Stephanopolis (Carabachia Superior)|Stephanopolis]] bene constructum pedilusorium stadium habet. Novo [[decennium 200|decennio 200]], Orchistenicae turmae aliquas [[Armenia]]cas ligas{{dubsig}} in [[Armenia|Republica Armeniaca]] participare coeperunt. Etiam curae sunt aliae artes athleticas, inter quas [[canistriludium]] et [[follis volatilis]]. [[Velificatio]] in [[Marthapolitania]] colitur.
 
Orchistenici gymnici etiam cum repraesentativis turmis athletisque [[Ludi Panarmeniaci|Ludos Panarmeniacos]] ([[Armeniace]] Համահայկական խաղեր), [[Armenia]]co [[caput (urbs)|capite]] [[Erevanum|Erevani]] organizatos, participant.
 
===Feriae et dies festi===
 
==Nexus externi==
'';Situs interretiales officiales:''publici
* [http://www.karabakh.net/engl/gov?id=1 Gubernatio Reipublicae Carabachiae Superioris]
* [http://www.nkr.am/en/ Ministerium Rerum Externarum Reipublicae Carabachiae Superioris]
* [http://www.nkrusa.org/ Grapheum Reipublicae Carabachiae Superioris, Vasingtoniae DC]
* [http://www.stat-nkr.am/ Diaconia Statistica Nationalis Reipublicae Carabachiae Superioris]
* [http://www.president.nkr.am/ Praeses Reipublicae Carabachiae Superioris]
 
'';Media:''
* [http://www.armenianway.com/AW/ArtsakhWorld/index.html Artsakh World portale]
* [http://www.karabakh-open.com/src/index.php?id=0&lang=en Karabakh-Open]
* [http://www.artsakhtert.com/eng/index.php "Azat Artsakh", Gubernationis Orchistenicae diarium]
 
'';Alia''
* [http://www.shushi.org/ Opus Fundatum Revivificationis Susae]
* [http://www.gandzasar.com/ Monasterium Montis Thesauri]
 
[[Categoria:Qarabag (regio)]]
Usor anonymus

Tabula navigationis