Sicilia
E Vicipaedia
Vide etiam paginam discretivam: Sicilia (discretiva)
Sicilia[2][3] seu Trinacria[3] (Italiane: Sicilia; Sicule: Sicìlia; Arberesce: Siçillja, Galloitalice: Səcəlia; Graece: Σικελία) est Regio Italiae cum suis legibus, circiter 5.094.937[4] incolarum, in Italia insulari sita, cuius caput est Panormus. Incolae Sicilienses seu Siculi[2] appellantur.
Sicilia etiam insula et regio prima Italiae est. Plus quam quinque milliones hominum eam habitant. Caput Siciliae est Panormus (Sicule: Palermu) cum 750,000 incolibus. Alia magna oppida sunt Catina, Messana (Messina) et Syracusae (Sarausa).
Index
Insigne[recensere | fontem recensere]
Historia[recensere | fontem recensere]
Agrigenti: Templum Concordiae
- Saeculum 8 a.C.n.: Elymi et Sicani et Siculi, populi antiqui, in insulam Siciliam veniunt. Cultura Graeca introducitur; variae urbes Graecae in Sicilia fundantur.
- 550-450 a.C.n.: Siciliae occidentalis pars sub potestate Carthaginis.
- 415-413 a.C.n.: Athenarum expeditio in Siciliam. Syracusani Athenas vincunt.
- 264-241 a.C.n.: Primum Bellum Punicum inter Romam et Cartaginem. Carthago Siciliam et insulas Lipares amittit.
- 227 a.C.n.: Sicilia prima provincia imperii Romani fit. Solum Syracusae usque ad annum 212 a.C.n. sub potestate tyrannorum Hellenicorum (e.g Hieron II) remanet.
- 218-201 a.C.n.: Secundum Bellum Punicum - Urbes Syracusae et Acragas (Agrigento recens) cum Carthagine se sociant sed anno 212 vel 210 a.C.n. a Romanis vincuntur.
- 212 a.C.n.: Primum Bellum Macedonicum inter Romam Macedoniamque - Romani urbem Graecam Syracusas expugnant et provinciae Siciliae addunt.
- 136-132 a.C.n.: Prima seditio servorum in Sicilia quae postremo a Romanis opprimitur.
- 104-101 a.C.n.: Secunda - etiam infructuosa - seditio servorum in Sicilia
- 440 p.C.n.: Incursio Vandalorum in Siciliam cui Gothi sequuntur.
- 535: Insula ab imperio Byzantio vincitur.
- 827: Saraceni in Siciliam invadunt.
- 1139: Rogerius II a papa Innocentio II Siciliae rex coronatur.
- 1194-1197: Henricus VI
- 1197-1250: Fridericus II (* 1194), nepos Friderici I (Barbarossa) et Rogeri II. Ab additamento Siciliae in Regnum Sacrum Romanum se abstinet.
- 1266: Carolus I Andegavensis, papa Clemente IV juvante, Manfredum debellat et rex fit
- 1282: Seditio populi Siciliani in Andegavenses. Ex eo Sicilia a Petro III ab Aragonia regnatur.
- 1302: Pax a Caltabellotta - Sicilia denique Aragoniae datur (Fredericus a Aragonia).
- 1412: Sicilia pars Aragoniae fit. Ab anno 1504 etiam pars Hispaniae est.
- 1647: Seditio infructuosa in Hispanos Panormi
- 1674: Seditio infrucuosa in Hispanos Messinae
- 1713: Sicilia domui Sabaudiae datur.
- 1720: Sicilia Habsburgis traditur
- 1735: Hispania (domus regnatrix Bourbon) iterum accipit hanc insulam.
- 1816: Ferdinandus III (1751-1825, filius Hispaniae regis Caroli III) Siciliam et Neapolim unit sic creans Regnum Utriusque Siciliae (Regno delle due Sicilie). Ferdinandus sibi imposuit nomen Ferdinandi I.
- 1861, Mense Martio: Ioseph Garibaldi (1807-1882) cum copiis Siciliam invadit et eam vincit.
- 1861, 14. Martii: Sicilia pars novi Regni Italiae fit.
- 1943, 10. Julii: CFA et Regnum Unitum copias in Sicilia exponunt.
Urbes antiquae[recensere | fontem recensere]
- Abacaenum,
- Sergentium (Gerbini)
- Segesta,
- Selinus,
Geographia politica[recensere | fontem recensere]
Urbes metropolitanae Siciliae[recensere | fontem recensere]
Consortia Libera Municipalia Siciliae[recensere | fontem recensere]
- Consortium Liberum Municipale Agrigentinum,
- Consortium Liberum Municipale Drepanitanum,
- Consortium Liberum Municipale Hennense,
- Consortium Liberum Municipale Calatanisiadense,
- Consortium Liberum Municipale Ragusiense,
- Consortium Liberum Municipale Syracusanum.
Urbes maiores et numeri incolarum[recensere | fontem recensere]
Urbes Italiae in Sicilia[recensere | fontem recensere]
Urbes Italiae in Sicilia regione 46 sunt et Latine vocari possunt.
- Abola,
- Alicata,
- Acis Aquilia,
- Agrigentum,
- Bisbona,
- Bidenum,
- Calata Hieronis,
- Calatafinum vel Calatafinum Segesta,
- Candicattinum,
- Castrum Veteranum,
- Catina,
- Cephalaedium,
- Drepanum,
- Eryx (-ycis, m.) seu Mons Sancti Iuliani,
- Fanum Sancti Cataldi,
- Haenna,
- Herbita vel Nicosia,
- Hyccara,
- Hyspica,
- Leontini vel Leontium,
- Leontini Caroli seu Carleontini
- Lilybaeum,
- Mazaria,
- Menae vel Minae,
- Messana,
- Mistrecta,
- Mons Regalis,
- Mutyca,
- Mylae,
- Narum,
- Netum,
- Nissa vel Calatanissa,
- Pactae,
- Pachynum,
- Panormus,
- Paternio (gen. Paternionis),
- Platia vel Platea,
- Politium,
- Portus Empedocles,
- Puteus de Gotho vel Barsalona Puteus de Gotho,
- Sacca,
- Ragusia,
- Randatium,
- Syracusae,
- Tauromenium,
- Thermae Himerenses.
Fines[recensere | fontem recensere]
Naturales limites[recensere | fontem recensere]
Geographia physica[recensere | fontem recensere]
Aetna mons
Sicilia est etiam insula maxima Maris Mediterranei.
Morphologia[recensere | fontem recensere]
Montes[recensere | fontem recensere]
- Aetna mons maximus et ignifer in Sicilia est. Interdum Aetna hominibus periculosus est propter ignem, saxa, fumos perniciosos.
- Heraei Montes[5] (Italiane: Monti Erei),
- Hyblaei Montes (Italiane: Monti Iblei),
- Climites Colles (Italiane: Monti Climiti),
- Siculus Apenninus (Italiane: Appennino siculo):
- Heircte mons (Monte Pellegrino),
Hydrographia[recensere | fontem recensere]
Flumina[recensere | fontem recensere]
- Achates deinde Mazarunus (flumen)[7] (Italiane: Dirillo),
- Cameris (Italiane: Camaro),
- Crinisius (Italiane: Belice Sinistro),
- Eryces,
- Gelas (Italiane: Gela),
- Halicyas,
- Helorus,
- Hymera seu Hymera Septemtrionalis,
- Hymera Australis seu Salsum,
- Hyrminus,
- Hypsas (Italiane: Belice),
- Halycus (Italiane: Platani),
- Lissus,
- Simaethus,
- Tauromenius (fluvius)[2] (alia nomina: Assinus, Abolus[2], Acesines[2], Acesinus[2], Aehatus[2], Asinius[2]) (Italiane: Alcantara),
et cetera.
Lacūs et paludes[recensere | fontem recensere]
- Ennensis lacus[2] (Italiane: Lago Pergusa),
- Leontinensis palus[2] (alia nomina: Herculeus lacus[2], Herculis lacus[2]) (Italiane: Lago di Lentini),
Litora ac maria[recensere | fontem recensere]
- Mare Mediterraneum
- Fretum Siculum,
- Mare Tyrrhenum
- Mare Ionium
- Sinus Catanensis (alia nomina: Sinus Catanaeus),
- Sinus Cephaloedii (alia nomina: Sinus Cephalaedii, Sinus Cephaludii) (Italiane: Golfo di Cefalù),
- Sinus Megarensis (alia nomina: Sinus Megarus, Sinus Megaricus, Sinus Augustanus) (Italiane: Golfo di Augusta),
- Sinus Mylarum (alia nomina: Sinus Melatii),
- Sinus Pactensis,
- Sinus Panormitanus,
- Sinus Segestanus
Promunturia[recensere | fontem recensere]
- Aegitarsum (promunturium) seu Aegitarsus (Italiane: Capo San Vito),
- Lilybaeum (promunturium) (Italiane: Capo Lilibeo),
- Mylarum promunturium (Italiane: Capo Milazzo),
- Pelorum (Italiane: Capo Peloro),
- Odysseum (promunturium) (Capo delle Correnti),
- Pachynum (promunturium) (Capo Passero),
Archipelagi et insulae minores[recensere | fontem recensere]
- Sicilia insula
- Aegates insulae:
- Aegusa, deinde Favoniana,
- Hiera (alia nomina: Maretama insula, Maritima insula; olim Hieronesus),
- Phorbantia.
- Aeoliae insulae:
- Liparae (-ae, f.),
- Ericussa (-ae, f.),
- Phoenicusa et Fenicussa (-ae, f.),
- Hycesia (-ae, f.) vel Euonymus (-i, m.) (alia nomina: Husia insula, Icesia, Hikesia, Aegina; deinde: Pagnaria, Panaria),
- Strongyle insula (vel Strongilus; alia nomina: Aeoli insula, Aeolia),
- Vulcanus (vel Volcanus; alia nomina: Vulcania insula, Vulcani insula; olim: Therasia, Thermessa, Thermissa, Hiera),
- Didima (-ae, f.) (alia nomina Didymae insula, Didyme insula vel Salina),
- Heracleotes (Italiane: Basiluzzo),
- Pelagies insulae:
- Lopadusa,
- Aethusa (Aithusa) et Algusa,
- Pharus Pelagiensis vel Fanalis Pelagiensis.
Nexus interni
- Italia,
- Sicilia insula,
- Lingua Sicula,
- Mylae,
- Liber ad honorem Augusti,
- Regiones Italiae cum suis legibus,
- Regiones Italiae.
Nexus externi[recensere | fontem recensere]
| Vicimedia Communia plura habent quae ad Siciliam spectant. |
Imagines regionis[recensere | fontem recensere]
| Aemilia-Romania · Aprutium · Apulia · Bruttium · Campania · Forum Iulii-Venetia Iulia · Langobardia · Latium · Liguria · Lucania · Marchia Anconitana · Molisium · Pedemontium · Sardinia · Sicilia · Tridentinum-Athesia Superior/Tirolis Meridionalis · Tuscia · Umbria · Vallis Augustana · Venetia | |
Notae[recensere | fontem recensere]
- ↑ 01/01/2014
- ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 ""Sicilia ... Insel Sicilien" et "Siculi die Sicilianer" in J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972) Ed. 1861 Ed. 1909 Ed. aucta 1972; "Sicilien: Aetnea tellus, Sicilia" in indice eiusdem operis Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; name "graesse" defined multiple times with different content Lapsus in citando: Invalid<ref>tag; name "graesse" defined multiple times with different content - ↑ 3.0 3.1 "Sicilia" et "Trinacria" in Iohannes Iacobus Hofmannus, Lexicon universale (1698) textus
- ↑ www.tuttitalia.it
- ↑ Grande Atlante Storico del Mondo, Touring Club Italiano
- ↑ http://www.treccani.it/enciclopedia/peloritani_(Enciclopedia-Italiana)
- ↑ http://www.italiapedia.it/