Scuta gentilicia

Scuta gentilicia (Latine: *scuta gentilicia*, sive *arma gentilicia*) sunt insignia heraldica quibus familiae nobiles vel genere insignes se repraesentant atque distinguunt. Haec insignia saepe in scutis picta sunt, cum coloribus, figuris, animalibus, plantis, aut aliis symbolis, quae significationes proprias vel traditionales habent.

Historia

Origines scutorum gentiliciorum in Europa Mediaevali reperiuntur, saeculo XII incipientes, cum equites in proeliis insignia propria gestare coeperunt ut ab aliis discernerentur. Paulatim, haec insignia ad familias totas translata sunt, et in chartis, monumentis, sigillis, et vestimentis apparuerunt.

Per saecula, usus scutorum gentiliciorum inter nobiles et domos regias communis factus est, et regulae heraldicae definitae sunt ad creandam et tuendam traditionem.

Elementa scuti gentilicii

Scutum gentilicium plerumque ex his elementis constat:

Scutum – forma principalis, ubi symbola ponuntur.
Tincturae – colores heraldici.
Figurae – leones, aquilae, cruxes, astra, etc.
Cassis vel elmetum – supra scutum positum.
Cimelium – figura in summo scuti (sicut caput animalis vel manus).
Laminae vel pannus – ornamenta circum cassidem.
Motto – sententia vel dictum familiare.

Usus

Scuta gentilicia adhibebantur in:

Sigillis officialibus
Monumentis sepulcralibus
Architectura domorum nobilium
Codicibus manu scriptis
Vestimentis militaribus et vexillis

Etiam hodie familiae nobiles, ordines equestris, et civitates arma gentilicia servant vel usurpant ad identitatem historicam exprimendam.

Exempla

Scutum Domus Borboniae: tres flores lilii in campo caeruleo.
Scutum Domus Austriacae: aquila biceps nigra in campo aureo.

Nexus externi

Bibliographia

Friar, Stephen. A New Dictionary of Heraldry. Alphabooks, 1987.
Woodcock, Thomas & Robinson, John Martin. The Oxford Guide to Heraldry. Oxford University Press, 1988.
Fox-Davies, Arthur Charles. A Complete Guide to Heraldry. London, 1909.