Quinquatrus minusculae

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Tibicina

Quinquatrus minusculae[1] vel minores[2] erant feriae Romanae quotannis Idibus Iuniis in honorem Minervae celebratae quae in triduum extendebantur. Ita dicebantur per comparationem cum magnis Minervae feriis mense Martio celebratis et quinquatribus appellatis. Illo die tibicines feriati et personas muliebresque stolas gerentes per Urbem vagabantur, lascive canentes (nam Minerva tibiae inventrix narrabatur). Epulum quoque in Capitolio antiquitus habebant.

De origine harum feriarum[recensere | fontem recensere]

Narrationem quae rituum illorum rationem redderet et apud Ovidium et apud Titum Livium legimus[3]. Appius Caecus censor (312 a.C.n.) tibicinum numerum minuere et epulum eorum in Capitolio ignota de causa vetare volebat. Indignantes musici artifices secesserunt Tibur. A quo tempore Romae musica carebant et sacrificia publica et pompae funebres et ludi scaenici... quod aegre ferebat plebs Romana. Legatis a magistratibus missis tibicines redituros negabant. Tum collega Appii in censura, Plautius Venox, dolum invenit : per libertum quendam suum opulentum convivium eis adponi iussit a quo media nocte temulentos et personas muliebresque stolas gerere iussos ne agnoscerentur, plaustris dormientes Romam fraude eos revexit, cum Tibur redire crederent. Prima luce Urbem intravere. Postea, quamvis invito Appio, tibicines iura pristina non tantum retinebant sed etiam hunc reditum quotannis Idibus Iuniis Quinquatribus Minusculis dictis celebrabant[4].

Denarius anno 47 a.C.n. a Lucio Plautio Planco signatus[5] ad hanc fabulam alludere creditur a numismatistis.

Fontes[recensere | fontem recensere]

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Varro, LL VI,17.
  2. Ovidius, Fasti VI.651.
  3. Plutarchus circiter eadem narrabat sed ad tempora antiquiora referebat.
  4. Varro, LL VI.17 : tibicines tum feriati vagantur per Urbem et conveniunt ad aedem Minervae.
  5. Babelon, Plautia 14/15. Crawford 453.1.