Princeps senatus

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search

Princeps senatus fuit senator magni momenti aetate rei publicae Romanae.

Officium principis senatus ex 3. saeculo a.C. usque ad dominatum Sullae testatum est. Aliter ac nomen indicat princeps senatus iure senatui non praefuit, quo officio enim magistratus maximi auctoritatis fungebatur (plerumque alter consul), sed princeps unius factionis senatorum fuit. Rite princeps senatus fuit aut consul emeritus aut censor cui fuit aliquid auctoritatis, quare ei primus licuit sententiam suam ferre. Consuetudine ex ordo patricium senatorum decus consulare possidentes dilectus est. Cum sententiam suam primus ferret princeps senatus voto suo movere potuit.

Quamquam non magistratus cursus honorum fuit neque ei imperium inerat possessori huius muneris magna auctoritas fuit. Censores magistratum suum inientes officium sibi brevi tempore adrogaverunt. Aut priorem principem confimare aut censorem, qui suo officio diuturnissime fungeretur, aut alium censorem principem senatus creare eis datum est.

Imperator Pertinax eo titulo usus est distinguendi dominatum suum a tyrannide Commodi causa. Iam antiquitate posteriore Quintus Aurelius Symmachus princeps senatus factus est, etsi officium eo tempore caput senatus dicebatur. Eo nomine officium etiam apud Theodericum regem Ostrogothorum atestatum est.

Index principum senatus rei publicae Romanae[recensere | fontem recensere]

AetatesExordiumMonarchiaRes Publica ImperiumRuina et lapsus Imperii Imperium Romanum OccidentaleImperium Byzantinum
ConstitutionesHistoriaAetas regum Res PublicaImperium Romanum
AdministratioSenatusComitia (Curiata, Centuriata, Tributa, Concilia plebis) • Curia HostiliaForumCursus honorumLegatusDuxOfficium PraefectusVigintisexviriLictorMagister militumImperatorPrinceps senatusPontifexAugustusCaesarTetrarchiaProvincia
MagistratusTribunus plebis(Tribuni aerariiTribuni militumTribuni militum consulari potestateTribunus Celerum)QuaestorAedilisPraetorConsulCensorProconsul GubernatorDictatorMagister equitumDecemviri legibus scribundisTribuni militum consulari potestateTriumvirRexInterrex
LegesLex XII TabularumCivis Romanus sumAuctoritasImperiumStatusIudiciaConstitutio AntoninianaEdictum Domitiani de excidendis vineis
SocietasPatriciiPlebsSecessio plebisOrdo EquestrisGensTribusPraenomina Romana antiquaMulieresMatrimoniumServitusLiberti
ExercitusLegio Limes
CulturaCalendariumMedicinaTheatrumArs coquinaria ScholaLitteraeArsMusicaArchitecturaReligio (ExsequiaePersecutionesCultus imperatorius)MythologiaChristianismus in imperio romanoThermaeForumSPQRVestimentaFestae(CarmentaliaFloraliaLemuraliaLupercaliaPariliaSaturnalia)CircusVinumMeretricesLinguae
TechnologiaNumeri RomaniArithmeticaAbacusViae RomanaePontesAquae ductiMetallurgiaCloaca Maxima
OeconomiaAgriculturaMercaturaAerariumNummi
Lingua LatinaArchaicaClassica sive aureaPostclassica sive argenteaSermo vulgarisMediaevalisHumanisticaLingua NeolatinaLingua Latina scientificaLingua Latina EcclesiasticaLinguae Romanicae
Scriptores praecipuiApuleiusCatullusCiceroQuintus Curtius RufusHoratiusIulius CaesarIuvenalisLiviusLucretiusOvidiusPetroniusPlautusGaius Plinius SecundusGaius Plinius Caecilius SecundusPropertiusSallustiusSenecaSuetoniusTacitusVergiliusVitruvius
IndicesAnnalesConsules rei publicae Consules sub principatu electorumDii Graeci cum paribus deis Romanis EtruscisqueDioecesesGentes RomanaeGubernatores provinciarum RomanarumImperatoresOppida et urbesHomines illustriProvinciae(Provinciae Rei PublicaeProvinciae ImperiiProvinciae Imperii DiocletianiTabula successionis provinciarum Romanarum) RegesRegiones Italicae AugustaeAntiquae viae