Planctus ante nescia
Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.| Planctus ante nescia | |
|---|---|
| Numerus | CB Supplementum XIV |
| Auctor | Godefridus de Sancto Victore |
| Argumenta | Somevalue |
| Lingua | Lingua Latina mediaevalis |
“Planctus ante nescia” est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero Supp. XIV reperitur.[1]
Textus
[recensere | fontem recensere]1a. Planctus ante nescia,
planctu lassor anxia,
crucior dolore;
1b. orbat orbem radio,
me Iudea filio,
gaudio, dulcore.
2a. Fili, dulcor unice,
singolare gaudium,
matrem flentem respice
conferens solatium.
2b. Pectus, mentem, lumina
tua torquent vulnera.
que mater, que femina
tam felix, tam misera!
3a. Flos florum, dux morum,
venie vena,
quam gravis in clavis
est tibi pena.
3b. Proh dolor, hinc color
effugit oris,
hinc ruit, hinc fluit
unda cruoris.
4a. O quam sero deditus,
quam cito me deseris;
o quam digne genitus,
quam abiecte moreris.
4b. O quis amor corporis
tibi fecit spolia;
o quam dulcis pignoris
quam amara premia.
5a. O pia gratia
sic morientis,
o zelus, o scelus
invide gentis.
5b. O fera dextera
crucifigentis,
o lenis in penis
mens patientis.
6a. O verum eloquium
iusti Simeonis!
quem promisit, gladium
sentio doloris.
6b. Gemitus, suspiria
lacrimeque foris
vulneris indicia
sunt interioris.
7a. Parcito proli,
mors, michi noli,
tunc michi soli
sola mederis.
7b. Morte, beate,
separer a te,
dummodo, nate,
non crucieris.
8a. Quod crimen, que scelera
gens commisit effera,
vincla, virgas, vulnera,
sputa, spinas, cetera
sine culpa patitur.
8b. Nato, queso, parcite,
matrem crucifigite
aut in crucis stipite
nos simul affigite!
male solus moritur,
9a. Reddite mestissime
corpus vel exanime,
ut sic minoratus
crescat cruciatus
osculis, amplexibus!
9b. Utinam sic doleam,
ut dolore peream,
nam plus est dolori
sine morte mori
quam perire citius.
10a. Quid stupes, gens misera,
terram se movere,
obscurari sidera,
languidos lugere?
10b. Solem privas lumine,
quomodo luceret?
egrum medicamine,
unde convaleret?
11a. Homicidam liberas,
Iesum das supplicio;
male pacem toleras,
veniet seditio.
11b. Famis, cedis, pestium
scies docta pondere
Iesum tibi mortuum
Barrabamque vivere.
12a. Gens ceca, gens flebilis,
age penitentiam,
dum tibi flexibilis
Iesus est ad veniam.
12b. Quos fecisti, fontium
prosint tibi flumina,
sitim sedant omnium,
cuncta lavant crimina.
13a. Flete, Sion filie,
tante grate gratie;
iuvenis angustie
sibi sunt delicie
pro vestris offensis.
13b. In amplexus ruite,
dum pendet in stipite;
mutuis amplexibus
se parat amantibus
brachiis protensis.
In hoc solo gaudeo,
quod pro vobis doleo.
vicem, queso, reddite,
matris damnum plangite![1]
Descriptio
[recensere | fontem recensere]Hoc carmen, in supplemento codicis servatum et Gotfrido de Sancto Victore attributum, est celeberrimus planctus Mariae Virginis sub cruce flentis. Textus motus animi matris exprimit, quae filii passionem aspiciens dolorem suum cum prophetia Simeonis comparat et crudelitatem persequentium increpat. Argumentum theologiam redemptionis cum affectu humano coniungit, ubi Maria non solum pro nato intercedit, sed etiam fideles ad compassionem invitat. Est exemplum praeclarum lyricae religiosae medii aevi, in quo mors Christi ut sacrificium pro mundi peccatis per oculos maternos enarratur.[1]
Notae
[recensere | fontem recensere]Bibliographia
[recensere | fontem recensere]- Lehtonen, Th. M. S. (). Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy. Helsingiae: Societas Litterarum Finnicarum. ISBN 978-951-717-846-4