Lingua Bodo
| Lingua Bodo बड़ो | |
|---|---|
| IPA | [ bɔɽo ] |
| Taxinomia | Lingua Tibeto-Birmana familiae Sinotibetanae |
| Locutores | 1 353 779[1] |
| Sigla | 1 —, 2 sit, 3 brx |
| Status publicus | |
| Officialis | Assamia Indiae |
| Privata | Nepalia |
| Litterae | Litterae Bodo |
| Scriptura | Devanagari et Latina |
| Procuratio | |

Lingua Bodo (Baṛo), vulgo Boro (बर' IPA |bɔɽo|), linguis Garo et Dimasa satis similis, ad divisionem Bodo-Garo linguarum Tibeto-Birmanarum e familia Sinotibetana pertinet. In usu plerumque est inter gentem Bodoensem in India Boreorientali in pagis Darrang, Nagaon, Kamrup, Goalpara, Sibsagar, et Lakhimpur civitatis Assamiae; sunt etiam nonnulli locutores in pagis Darjeeling, Jalpaiguri et Cooch-Behar civitatis Bengaliae Occidentalis, paucique Nepaliae incolae. Dialecti Chote et Mech recognoscuntur.
Lingua Bodo est lingua publica in Bodolandia regione autonoma, una e linguis publicis civitatis Assamiae et omnis Indiae,[2] et una ex viginti duabus linguis Indiae schedulo perscriptis quibus est praecipuus status constitutionalis in India. Ex 1963, abecedario Devanagari conscribi solet; olim autem scripturis Latina et Assamica scribebatur, interdum et Bengalica. Hanc linguam opinantur nonnulli eruditi Deodhai, abecedario amisso, antea scriptum esse. Homines 1 482 929 anno 2011 lingua Bodo loqui poterant.[3]
Phonologia
[recensere | fontem recensere]Linguae Bodo sunt viginti duo phonemata: sex vocales et sedecim consonantes; ex vocalibus, /ɯ/, vocalis alta posterior non rotunda, praevalet. Vocabula tonis distinguuntur. Sunt tres toni: altus, medius, profundus. Differentia inter tonos altos et profundos est aperta et pervulgata.[4]
Numeri
[recensere | fontem recensere]Numeri in lingua Bodo sunt:
| Numerus | Bodoice | Latine |
|---|---|---|
| 0 | Latikho | Zerum |
| 1 | Se | Unus |
| 2 | Nwi | Duo |
| 3 | Tam | Tres |
| 4 | Brwi | Quattuor |
| 5 | Ba | Quinque |
| 6 | Do | Sex |
| 7 | Sni | Septem |
| 8 | Daen | Octo |
| 9 | Gu | Novem |
| 10 | Zi | Decem |
| 11 | Zi se | Undecim |
| 12 | Zi nwi | Duodecim |
| 13 | Zi tam | Tredecim |
| 14 | Zi brwi | Quattuordecim |
| 15 | Zi ba | Quindecim |
| 16 | Zi do | Sedecim |
| 17 | Zi sni | Septendecim |
| 18 | Zi daen | Duodeviginti |
| 19 | Zi gu | Undeviginti |
| 20 | Nwi zi | Viginti |
| 100 | Zwouse | Centum |
| 200 | Nwi zwou | Ducenti |
| 300 | Tam zwou | Trecenti |
| 1,000 | Se rwza | Mille |
| 2,000 | Nwi Rwza | Duo milia |
| 10,000 | Zi rwzaw | Decem milia |
Notae
[recensere | fontem recensere]- ↑ E censu Indico anni 2001 (1,350,478) plus Nepalico eiusdem anni (3,301): sic en:wiki. Aliter "1,540,000 in India anno 2007" apud Ethnologue
- ↑ "OMG! These 8 famous facts about India are actually myths," Free Press Journal. Archivum.
- ↑ Census Indiae, PDF.
- ↑ Mochari 1985.
Bibliographia
[recensere | fontem recensere]- Abley, Mark. 2006. The Verbs of Boro. Lost Magazine, Martio.
- Phukan Basumatary, An Introduction to the Boro Language. Novi Dilli: Mittal Publications. 2005.
- D. N. S. Bhat, Boro vocabulary (with a grammatical sketch). Pune: Deccan College. 1968.
- Pramod Chandra Bhattacharya, A Descriptive Analysis of the Boro Language. Gauhati: Gauhati University. 1977.
- Boro, Basumatari, K.B.S. Students’ Dictionary: Anglo-Bodo. 2a ed. Guwahati: Kamakhya Book Stall. 2001.
- M. R. Boro, Assamese and Boro: A Comparative and Contrastive Study. Hajo: P. Brahma, 1990.
- Burling, Robbins. 1961. A Garo grammar. Pune: Linguistic Society of India.
- Burling, Robbins. 1970. Proto-Bodo. Language 35: 433–53.
- U. V. Joseph, Robbins Burling, "Tone Correspondences among the Bodo Languages" in Linguistics of the Tibeto-Burman Area vol. 24 no. 2 (2001) pp. 41–55.
- Mochari, Moniram. 1985. Bodo-English Dictionary. Bengtol in Kokrajhar: The Bodo Catholic Youth Association.
- Dipti Phukan Patgiri, "The use of gender in Boro and Rabha" in Tej Ratna Kansakar, Mark Turin, edd., Themes in Himalayan Languages (Heidelbergae: South Asia Institute; Catmandi: Tribhuvan University, 2003) pp. 275–8.
- Sarma, Chandan, et P. H. Talukdar. 2012. Dialect variation in Boro Language and Grapheme-to-Phoneme conversion rules to handle lexical lookup fails in Boro TTS System. International Journal of Scientific and Research Publications 2(9): 1–4. PDF.
- Hidam Brojen Singh, Chothe grammar. Novi Dilli: Akansha, 2008.
- Thurgood, Graham, et Randy J. LaPolla, eds. 2003. The Sino-Tibetan Languages. Londinii et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 0415772958, ISBN 9780415772952 (charta).
- van Driem, George. 2001. Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region. Novi Eboraci: Brill. ISBN 9004103902. ISBN 9004120629 (vol. 1); ISBN 9004120637 (vol. 2).
