In huius mundi patria

Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.

In huius mundi patria
Numerus	CB 39
Argumenta	Clerus, Ethica, Disciplina ecclesiastica
Lingua	Lingua Latina mediaevalis
← Doctrinae verba paucisIn huius mundi domo →

“In huius mundi patria” est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero XXXIX reperitur.

Textus

In huius mundi patria

regnat idolatria;

ubique sunt venalia

dona spiritalia.

custodes sunt raptores

atque lupi pastores,

principes et reges

subverterunt leges.

hac incerta domo

insanit omnis homo.

sed ista cum vento

transibunt in momento.

Lia placet lipposa,

sed Rachel flet formosa,

que diu manens sterilis

ob immanitatem sceleris

generat anicilla;

nam Raab ancilla

navem mundi mersit,

discordia dispersit

mortis seminaria,

et mundi luminaria

luminant obscure;

pauci vivunt secure.

Doctores apostolici

et iudices katholici

quidam colunt Albinum

et diligunt Rufinum,

cessant iudicare

et student devorare

gregem sibi commissum;

hi cadunt in abyssum.

si cecus ducit cecum,

in fossam cadit secum.

hi tales subsannantur

et infra castra cremantur.

Episcopi cornuti

conticuere muti,

ad predam sunt parati

et indecenter coronati;

pro virga ferunt lanceam,

pro infula galeam,

clipeum pro stola

- hec mortis erit mola -,

loricam pro alba

- hec occasio calva -,

pellem pro humerali

pro ritu seculari.

Sicut fortes incedunt

et a Deo discedunt,

ut leones feroces

et ut aquile veloces,

ut apri frendentes

exacuere dentes,

linguas ut serpentes

pugnare non valentes,

mundo consentientes

et tempus redimentes,

quia dies sunt mali,

iure imperiali.

Principes et abbates

ceterique vates,

ceteri doctores

. . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . .

iura deposuerunt,

canones ac decreta.

sicut scripsit propheta,

Deum exacerbaverunt

et Sanctum Israel blasphemaverunt.

Monachi sunt nigri

et in regula sunt pigri,

bene cucullati

et male coronati.

quidam sunt cani

et sensibus profani.

quidam sunt fratres

et verentur ut patres.

dicuntur Norpertini

et non Augustini.

in cano vestimento

novo gaudent invento.

Descriptio

Hoc carmen, in sectione moralium et satiricorum comprehensum, acerrimam criticam contra corruptionem ecclesiae et societatis saecularis saeculi XII exhibet. Auctor deplorat simoniam, ubi dona spiritualia venalia facta sunt, et mores praelatorum qui, vice pastorum, lupi rapaces facti sunt, leges divinas humanasque subvertentes.

In textu personae biblicae (ut Lia, Rachel, et Raab) allegorice adhibentur ad statum mundi deflendis modis describendum. Notabilis est satira contra episcopos qui, habitum militarem pro ecclesiastico sumentes (lanceam pro virga, galeam pro infula), officia sacra neglegunt. Etiam monachi, nominatim Norpertini, de pigritia et mundanis novitatibus reprehenduntur, dum totus mundus in ruinam et chaos morale vergere videtur.

Investigatio critica

Hoc carmen opus mixtum videtur, quod argumenta moralia cum dicacitate satyrica coniungit, dum monasticam vanitatis^(en) memoriam cum clerici urbani querelis de prava ecclesiae condicione permiscet. Auctor acriter simoniam et praelatorum vitia perstringit: episcopos enim “lupos pastores” nominat, qui munera ecclesiastica in mercaturam vertunt.

Textus non modo monastica fati inevitabilis admonitione distat (CB 39a), sed etiam accurata praecepta de sacro ritu digne celebrando praebet, quibus sacerdos ad cordis munditiam hortatur. Metaphora “mundi inversi” et ironia utitur ut demonstret quomodo pecuniae cultus veras virtutes subverterit. Personae biblicae pariter invocantur: Rachel, quae scelera deflet, et Rahab, discordiae index, quibus perturbatio ordinis idealis significatur. Denique carmen mentem clerici pauperis et severi refert, qui potentium casum deplorat et in ipso imperii dominatu causam moralis dissolutionis agnoscit.

Scriptor, variis adynatis^(en) adhibitis atque sententiis e Scripturis Sacris depromptis, plenam corruptionem institutorum spiritualium demonstrare conatur. Haec depravatio praecipue ab avaritia summorum ecclesiasticorum oriri videtur, qui, mandatorum evangelicorum obliti, ad terrena vitia prorsus convertuntur. Carmen, quod paulo post annum MCXX compositum esse videtur, argumenta polemica redolet quae propria erant libellorum tempore controversiae de investitura scriptorum. Mundus ipse idololatriae ditioni subicitur, quae ex aviditate nascitur, sicut Apostolus in Epistula ad Ephesios (V, 5) admonet. In hac temporaria christiani sede, omnia puncto temporis evanescunt, quod argumentum a verbis Iob^(en) (XXXVII, 21) de luce repente nubibus obscurata repetitur.

In textu personae biblicae sicut Lia et Rachel inducuntur, quarum nomina tamquam exempla adynatorum in operibus moralibus ac satiricis saepe recurrunt. Quamvis Rachelis fecunditas in Libro Genesis (XXX, 22) memoretur, auctor de “immani scelere” loquitur, cuius vis non usquequaque liquet. Porro figura Rahab, meretricis quae nuntios Iosue in urbe Hiericho texit (Ios. II), hic sensu allegorico adhibetur. Si olim Rahab fideri et Ecclesiae symbolum exstitit, nunc scriptor per eam demonstrat quomodo christiana societas tota in peius ruerit. Denique Ecclesia in “speluncam latronum” mutata describitur, ubi Iesus iterum cathedras vendentium columbas evertere debere videtur, sicut in Evangelio secundum Matthaeum (XXI, 12-13) et Marcum narratur.

Bibliographia

• Lehtonen, Th. M. S. (1995). Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy. Helsingiae: Societas Litterarum Finnicarum. ISBN 978-951-717-846-4
• Rossi, Petrus Victorius, red. (2006 [1989]). Carmina Burana. Testo latino a fronte (8a. ed.). Mediolani: Tascabili Bompiani. ISBN 88-452-5307-4

• Ostendere
• Recensere
• Historiam inspicere

Carmina Burana